Chapter: 1

আবয়বিক নৃতত্ৱ

Physical Anthropology 


অনুশীলনী 

1. বংশগতি মানে কি ? 
উত্তৰঃ পিতৃপুৰুষৰ পৰা পৰৱৰ্তী পুৰুষলৈ বংশগত বৈশিষ্ট্য়সমূহ জন্মগতভাৱে পৰিবাহিত হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক বংশগতি বুলি কোৱা হয়।

2. বংশগতিৰ আৱিস্কাৰক কোন ? 
উত্তৰঃ গ্ৰেগৰ জোহান মেণ্ডেলে বংশগতি আৱিস্কাৰ কৰিছিল।

3. মেণ্ডেলৰ বংশগতি সূত্ৰসমূহ কি কি ? 
উত্তৰঃ মেণ্ডেলৰ বংশগতি সূত্ৰসমূহ হ'ল- ১) প্ৰভাৱী সূত্ৰ, ২) পৃথকীকৰণ সূত্ৰ, ৩) জনন কোষৰ বিশুদ্ধতা ।

4. মেণ্ডেলৰ এক সংকৰ অনুপাত কি ?
উত্তৰঃ মেণ্ডেলে প্ৰথমে মাত্ৰ এক প্ৰকাৰৰ চৰিত্ৰৰ দুটা বপৰীতধৰ্মী লক্ষণৰ গছৰ মাজত সংকৰণ ঘটাই কি অনুপাতত বিপৰীত ধৰ্মী লক্ষণ দুটা পোৱা যায়, সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰিলে। এয়েই মেণ্ডেলৰ এক সংকৰৰ অনুপাত।  

5. জিন'টাইপ আৰু ফিন'টাইপ বুলিলে কি বুজা ? 
উত্তৰঃ কোনো জীৱৰ সমগ্ৰ জিনৰ সমষ্টিয়েই হৈছে জিন'টাইপ। TT, tt আৰু tt জিন'টাইপ। অৰ্থাৎ  জিনৰ উপস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি যি প্ৰকাৰৰ বিভাগ কৰা হয় তাক জিন'টাইপ বোলে।মেণ্ডেলৰ এক সাংকৰিক পৰীক্ষাৰ 1:2:1 অনুপাতটো জিন'টাইপৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কৰা হৈছে।
   জীৱদেহত প্ৰকাশিত চৰিত্ৰবোৰৰ সমষ্টিকেই ফিন'টাইপ বোলে।অৰ্থাৎ ফিন'টাইপ হৈছে  কোনো জীৱৰ বাহ্য়িক আকৃতি বা ৰূপ। মেণ্ডেলৰ একসংকৰ পৰীক্ষাৰ ফলস্বৰূপে পোৱা 3:1 অনুপাতটো ফিন'টাইপৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছে। ইয়াত TT আৰু Tt গছৰ বাহ্য়িক ৰূপ হ'ল ওখ আৰু tt ৰ চাপৰ।

6. প্ৰজাতিৰ সংজ্ঞা দিয়া । মুখ্য প্ৰজাতি সমূহ কি কি ? 
উত্তৰঃ সাধাৰণ অৰ্থত প্ৰজাতি মানে হৈছে এটা মানৱ গোট। কিন্তু নৃতাত্বিক অৰ্থত প্ৰজাতি মানে এনে এটা মানৱ গোট যাক আনুবংশিক  লক্ষণৰ দ্বাৰা আন এটা মানৱ গোষ্ঠীৰ পৰা পৃথক কৰিব পাৰি। গতিকে বংশ গতিৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত উমৈহতীয়া শাৰীৰিক লক্ষণৰ ভিত্তিত বিভক্ত কৰা মানৱ গোটকে প্ৰজাতি বুলি আখ্য়া দিব পাৰি। প্ৰজাতিৰ অন্তৰ্গত লোকৰ বিয়া-বাৰু প্ৰাজীৰ মাজতেই সীমাবদ্ধ হৈ থাকে। অৰ্থাৎ প্ৰত্য়েক প্ৰজাতিয়েই এটা অন্তৰ্বৈবাহিক গোট।
জে,বি, এছ হেলডনৰ মতে প্ৰজাতি হ'ল-"জাতি হৈছে এক গোট যি এক নিৰ্দিষ্ট স্থানৰ ভিতৰত এক নিৰ্দিষ্ট সহজাত ভৌতিক চৰিত্ৰ আৰু ভৌগোলিক উৎপত্তিৰ এক নিৰ্দিষ্ট সংহতি ভাগ বতৰা কৰে।"
হূটনৰ মতে প্ৰজাতি হ'ল- "মানুহৰ এটা ডাঙৰ সমষ্টি, যিটো সমষ্টিৰ মানুহবোৰ যদিও ভিন্ন শৰীৰক লক্ষণ বিশিষ্ট তথাপি সিঁহত কিছুমান আংগিক আৰু জোখ ল'ব পৰা শাৰীৰিক লক্ষণৰ মিশ্ৰণত মানুহৰ এটা সমষ্টি আৰু এই বিশিষ্ট শাৰীৰিক লক্ষণবোৰ প্ৰধানকৈ পাৰিপাৰ্শ্বিকতাৰ প্ৰভাৱহীন আৰু উমৈহতীয়া বংশৰ পৰা লব্ধ।"
    
    মুখ্য় প্ৰজাতিসমূহ হ'লঃ ১) চৰ্ম বৰ্ণ, ২)  নেত্ৰ, ৩) মস্তকাকৃতি, ৪) এ, বি, ও ৰক্ত সমষ্টি।

7. প্ৰজাতীয় নিকষ কি ? চৰ্ম বৰ্ণ বা নেত্ৰ প্ৰজাতীয় নিকষ হিচাপে আলোচনা কৰা ?
উত্তৰঃ বংশগতিৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত যিবোৰ আবয়বিক লক্ষণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰজাতিৰ শ্ৰেণীকৰণ কৰা হয়, সেই লক্ষণবোৰক প্ৰজাতীয় নিকষ বুলি কোৱা হয়।

চৰ্মবৰ্ণঃ  মানুহৰ গাৰ ছাল দুটা স্তৰ আছে। ওপৰৰ স্তৰটোক উপচৰ্ম বা মাখিছাল আৰু তলৰটোক চৰ্ম বোলে। আকৌ চৰ্মৰো দুটা স্তৰ থাকে। ওপৰৰ স্তৰটোত বৰ্ণকোষ থাকে।এই কোষত ক'লা বা খুব গাঢ় পিংগল বৰ্ণৰ কণিকা থাকে। এই কণিকাবোৰক মেলানিন বোলে। সাধাৰণতে গাৰ ৰং এই কণিকাবোৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।মেলানিন যিমানেই বেছি থাকে, গাৰ ৰং সিমানেই বেছি ক'লা হয়।এই ক'লা ৰঙৰ কণিকাবোৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চৰ্মবৰ্ণক তিনিটা প্ৰধান ভাগত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰি। যেনেঃ
১) শ্বেত চৰ্মীঃ ইউৰোপৰ শ্বেতবৰ্ণৰ লোকসকল শ্বেতচৰ্মীৰ আদৰ্শ উদাহৰণ।পশ্চিম এছিয়া, উত্তৰ আফ্ৰিকা আৰু পলিনেছীয়াতো শ্বেতচৰ্মী লোক দেখা যায়।
2) কৃষ্ণচৰ্মীঃ সাধাৰণতে সকলো প্ৰকাৰৰ নিগ্ৰ'কৃষ্ণচৰ্মী লোক। মেলানেছীয়া, পাপুৱান,অষ্ট্ৰেলীয়া আদিৰো চৰ্মবৰ্ণ ক'লা।
৩) পীত চৰ্মীঃ মংগোলীয় লোক সকল পীতচৰ্মীৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণ। আমেৰিকাৰ আমেৰিণ্ড, দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ বুছমেন আৰু হটেনটট সকলো পীতচৰ্মীৰ লোক।
                     চৰ্মবৰ্ণৰ লগত জলবায়ু আৰু ভৌগোলিক অৱস্থাৰ লগত মাজত সম্বন্ধ আছে।সাধাৰণতে বিষুবীয় অঞ্চলত  কৃষ্ণচৰ্মী লোক দেখা যায়।বিষুবীয় অঞ্চলত সূৰ্যৰ কিৰণ লম্বভাৱে পৰে বাবে এই অঞ্চলত তাপৰ প্ৰখৰতা বেছি।এনে প্ৰখৰ তাপ শৰীৰৰ বাবে অপকাৰী।কিন্তু বিষুবীয় অঞ্চলত বাস কৰা মানুহবোৰ কৃষ্ণচৰ্মী হোৱা বাবে চৰ্ম ভেদ কৰি অধিকতাপ শৰীৰৰ ভিতৰলৈ প্ৰবেশ কৰিব নোৱাৰে বাবে শৰীৰৰ ভিতৰত থকা অংগসমূহ সুৰক্ষিত হৈ থাকে।আনহাতে বিষুবীয় অঞ্চলৰ পৰা যিমানে আঁতৰি অহা হয় সিমানে মানুহৰ চৰ্মবৰ্ণ পাতল হৈ অহা দেখিবলৈ পোৱা যায়।সেইবোৰ অঞ্চলত সূৰ্যৰ তাপৰ প্ৰখৰতা কম। সেইকাৰণে সূৰ্যৰ তাপৰ পৰা শৰীৰত ৰক্ষা কৰা কোনো প্ৰয়োজন নাই। এইদৰে চালে দেখা যায় যে চৰ্ম বৰ্ণৰ লগত জলবায়ু আৰু ভৌগোলিক আৱস্থাৰ মাজত সম্বন্ধ আছে। কিন্তু ইয়াৰ ব্য়তিক্ৰম নথকা নহয়। উদাহৰণ স্বৰূপে, একেধৰণৰ জলবায়ু আৰু ভৌগোলিক আবস্থাৰ মাজত বাস কৰা সত্বেও কংগোৰ নিগ্ৰ'সকল কৃষ্ণ বৰ্ণৰ আৰু বৰ্ণিওৰ পুনাল সকল শেঁতা পীতচৰ্মী।   

নেত্ৰঃ প্ৰজাতি শ্ৰেণীকৰণত ব্য়ৱহাৰ কৰা এটা অতি প্ৰয়োজনীয় নিকষ হৈছে নেত্ৰ বা চকু। 
নেত্ৰৰ বৰ্ণনা দিওঁতে ইয়াৰ বিভিন্ন লক্ষণ সমূহ নিৰীক্ষণ কৰা হয়। প্ৰধানকৈ নেত্ৰ, নেত্ৰ বিবৰ আৰু নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়। 
(১) নেত্ৰ বৰ্ণঃ চক্ষুমণিৰ ৰঙকেই নেত্ৰ বৰ্ণ বুলি কোৱা হয়। নেত্ৰ বৰ্ণ বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ। ক'লা, গাঢ়পিংগল, পিংগল, পাতল পিংগল, নীলাভ পিংগল, হৰি পিংগল, ধূসৰ পিংগল, নীলা ধূসৰ আদি নানা বৰ্ণৰ নেত্ৰ ইউৰোপৰ ককেছীয় লোকৰ মাজত  দেখা যায়। মংগোলীয় আৰু নিগ্ৰ'ৰ চকু ক'লা বা গাঢ় পিংগল। 
(২)  নেত্ৰ বিবৰঃ নেত্ৰৰ অন্তঃ আৰু বহিঃকোণক  নেত্ৰবিবৰ বোলে। দুই কোণ একে সমতলত থাকিলে নেত্ৰ ৰেখা পোন হৈ থাকে বুলি কোৱা হয়। কেতিয়াবা বহিঃকোণ অন্তঃকোণতকৈ ওপৰত থাকি চকুৰ আকৃতি হেলনীয়া কৰে। অনা মংগোলীয়ৰ মাজত পোন চকু আৰু মংগোলীয়ৰ মাজত হেলনীয়া চকু দেখা যায়। 
(৩) নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজঃ মংগোলীয় লোকসকলৰ চকুৰ ওপৰৰ  পল্লৱ চকুৰ ওপৰত ওলমি থাকি চকুটো এনে ভাৱে ঢাকি ৰাখে; যাৰ ফলত চকু বহলকৈ মেলিব নোৱাৰে। প্ৰায় সকলো মংগোলীয়ৰ চকুত এনেকুৱা ভাঁজ দেখা যায়। সেই কাৰণে এনে ভাঁজক মংগোলীয় ভাঁজ বোলে। এই ভাঁজক নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ বুলিও কোৱা হয়। নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ কেইবা প্ৰকাৰৰ। এইবোৰ হ'ল- অন্তঃনেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ, বহিঃনেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ আৰু মধ্য় নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ।     

8. প্ৰক্ষিপ্ততা কাক বোলে ? ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰবোৰ কি কি ? 
উত্তৰঃ মানুহৰ মুখমণ্ডলত অংশবোৰ আগলৈ ওলাই অহা অৱস্থাক প্ৰক্ষিপ্ততা বোলে। প্ৰক্ষিপ্তা দুই প্ৰকাৰৰঃ-  ১)এল্ভিঅ'লীয় প্ৰক্ষিপ্ততা, ২) মুখমণ্ডলীয় প্ৰক্ষিপ্ততা।
(১) এলভিঅ'লীয় প্ৰক্ষিপ্ততাঃ কেৱল দুই পাৰি দাঁতৰ বা দুই ওঁঠৰ ওচৰৰ অংশখিনি যদি আগলৈ আগবঢ়া হয়, তেতিয়া তাক এলভিঅ'লীয় প্ৰক্ষিপ্ততা বোলে।
(২) মুখমণ্ডলীয় প্ৰক্ষিপ্ততাঃ যেতিয়া মুখমণ্ডল আগলৈ ওলাই অহা হয়, তেতিয়া তাক মুখমণ্ডলীয় প্ৰক্ষিপ্ততা বোলে।    

9. নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ কি ? ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ সমূহ কি কি ? 
উত্তৰঃ চকুৰ ওপৰৰ পল্লৱৰ পৰা এডোখৰ চৰ্ম ওলমি থাকি চকুটো এনে ভাৱে ঢাকি ৰাখে; যাৰ ফলত চকু বহলকৈ মেলিব নোৱাৰে। প্ৰায় সকলো মংগোলীয়ৰ চকুত এনেকুৱা ভাঁজ দেখা যায়। সেই কাৰণে এনে ভাঁজক মংগোলীয় ভাঁজ বোলে। এই ভাঁজক নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ বুলিও কোৱা হয়।  
    ইয়াৰ প্ৰকাৰৰ সমূহ হ'লঃ ১) সম্পৰ্ণ নেত্ৰচ্ছেদ ভাজঁ, ২) অন্তঃ নেত্ৰভাঁজ, ৩) বহিঃনেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ, ৪) মধ্য় নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ।  
(১)  সম্পৰ্ণ নেত্ৰচ্ছেদ ভাজঁঃ উৰ্ধ্ব নেত্ৰপল্লবৰপৰা এডোখৰ চৰ্ম ওলমাি আহি চকুৰ বহিঃকোণৰপৰা আন্তঃকোণলৈ সম্পূৰ্ণ ওপৰৰ অংশ ঢাকি ৰখাকে সম্পূৰ্ণ নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ বোলে। 
২) অন্তঃ নেত্ৰভাঁজঃ নেত্ৰচ্ছেদ  ভাঁজ নাকৰ পিনে থাকিলে, তেতিয়া সেই ভঁজক অন্তঃনেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ বোলে। 
 ৩) বহিঃনেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজঃ নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ চকুৰ পল্লৱৰ বাহিৰৰ পিনে থাকিলে, তেতিয়া সেই ভাঁজক বহিঃনেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ বোলে।
৪) মধ্য় নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজঃ নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ যেতিয়া মাজত থাকে, তেতিয়া তাক মধ্য় নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ বোলে।

10. নিগ্ৰ' সকলৰ প্ৰধান উপভাগ কেইটা কি কি ? তেওঁলোকৰ ভৌগোলিক বিস্তাৰ সমন্ধে লিখা । 
উত্তৰঃ নিগ্ৰ'সলক সাধাৰণতে দুটা প্ৰধান ভাগত ভগাব পাৰি। যেনেঃ ১) আফ্ৰিকাৰ নিগ্ৰ' আৰু মহাসাগৰীয় নিগ্ৰ'। এই প্ৰধান ভাগকেইটা কেইবাটাও উপভাগত ভগাব পাৰি। 
আফ্ৰিকাৰ নিগ্ৰ'সকলৰ উপভাগ কেইটা হৈছে আৰু ভৌগোলীক বিস্তাৰ সম্বন্ধে আলোচনা কৰা হ'ল-
(i) প্ৰকৃত নিগ্ৰঃ পশ্চিম আফ্ৰিকা আৰু গিনি উপকূল প্ৰকৃত নিগ্ৰ'ৰ বাসভূমি। এওঁলোকৰ চৰ্মবৰ্ণ গাঢ় পিংগল বা ক'লা। মুখমণ্ডল প্ৰক্ষিপ্ত। ওঁঠ শকত আৰু ঘোৰ খোৱা। এওঁলোকৰ চৰণ খৰ্ব কিন্তু বাহু দীঘল। 
পশ্চিম চেনিগাল নদীৰ পৰা চুডান, ইউগাণ্ডা আৰু উত্তৰ ৰোডেছিয়ালৈ বিস্তৃত অঞ্চলত বাস কৰা মূল অৰণ্য়বাসী নিগ্ৰ'তকৈ আন প্ৰকৃত নিগ্ৰ'তকৈ কিছু পৃথক। 
(ii)নাইল'টিক নিগ্ৰ'বা নাইল'টঃ পূৱা ছুডান আৰু নীল নদীৰ উপত্য়কা এওঁলোকৰ বাসস্থান। এওঁলোকৰ চৰ্মবৰ্ণ বৰ ক'লা। এওঁলোক ঊলকেশী। নাসিকা প্ৰশস্ত যদিও প্ৰকৃত নিগ্ৰ'তকৈ প্ৰশস্ত।
(iii) বাণ্টু ভাষা-ভাষী নিগ্ৰ' বা বাণ্টুঃ মধ্য় আৰু দক্ষিণ বাণ্টু সকলে বাস কৰে। এওঁলোকৰ মাজত হেমেটীয়, নেগ্ৰিল'আৰু বুছমেন-হাটেনটট উপাদান কিছুপৰিমাণে সোমাই পৰিছে। 
এওঁলোকৰ চৰ্মবৰ্ণ প্ৰধানকৈ গাঢ় চকলেট। পীত-পিংগলৰ পৰা কৃষ্ণ চৰ্মবৰ্ণও বাণ্টু সকলৰ মাজত দেখা যায়। এওঁলোক ঊলকেশী। 
(iv) বুছমেন-হটেনটটঃ বুছমেন সকলে আগেতে দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ সৰহভাগ অঞ্চল অধিকাৰ কৰি আছিল। বৰ্মান তেওঁলোকে কালাহৰি মৰুভূমিত আৰু তাৰ ওচৰে পাজৰে বাস কৰে। হটেনটটসকলে দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকাত বাস কৰে। 
(v) নেগ্ৰিল' বা আফ্ৰিকাৰ পিগমিঃ নেগ্ৰিল' সকল আফ্ৰিকাৰ পিগমি নামৰেও পিৰিচিত। কংগোৰ বিষুৱীয় আঞ্চলত বাস কৰা অক্কা, বাটোৱা, বামবুটি আদি জনসমষ্টিবোৰ নেগ্ৰিল'ৰ আদৰ্শ উদাহৰণ।  

মহাসাগৰীয় নিগ্ৰৰ, উপভাগ আৰু ভৌগোলিক বিস্তাৰ সম্বন্ধে আলোচনা কৰা হ'ল-
(i) নিউগিনি পিগমি- নিউগিনি এওঁলোকৰ বাসস্থান। নিউগিনিত বাস কৰা পিগমি সকলক টেপিৰ' নামেৰেও জনা যায়। এওঁলোকৰ দেহিক গড় উচ্চতা প্ৰায় 146 ছেঃমিঃ। কেশ কৃষ্ণবৰ্ণৰ। 
(ii) পাপুৱান আৰু মেলানেছীয় নিগ্ৰ'-পাপুৱান সকলৰ মাজত বেছি নিগ্ৰ' লক্ষণ দেখা যায়। চৰ্মবৰ্ণ গাঢ় চক'লেট বা ক'লা পিংগল মেলানেছীয়া সকলৰ চৰ্মবৰ্ণ গাঢ় কপিল; কেতিয়াবা খুব ক'লা আৰু তাম বৰণো দেখা যায়।   

11. মংগোলীয়া সকলৰ উপভাগ বোৰ কি কি ? 
উত্তৰঃ মংগোলীয়া সকলৰ উপভাগ বোৰ হ'ল -- ১) প্ৰকৃত মংগোলীয়, ২) উত্তৰ মেৰুৰ মংগোলীয় বা এস্কিম', ৩) আমেৰিকান ইণ্ডিয়ান বা আমেৰিণ্ডিয়ান, ৪) ইণ্ড'নেছীয়-মালয়ী মংগোলীয়।

12. ককেছীয়া আবয়ৱিক লক্ষণ সমূহ উল্লেখ কৰা ? 
উত্তৰঃ ককেছীয়া আবয়ৱিক লক্ষণ সমূহ হ'লঃ

i) চৰ্মবৰ্ণঃ শ্বেত, জলফাই ৰঙৰ আৰু বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ পিংগল।

ii) কেশঃ সাধাৰণতে তৰংগায়িত। কেশ বিন্য়াস মধ্য়মীয়াৰ পৰা মসৃণ। খহটা কেশ খুব কমেই দেখা যায়। ডাঢ়ি-গোঁফ আৰু গাৰ নোম বেছি।

iii) নেত্ৰঃ নেত্ৰবৰ্ণ সাধাৰণতে ক'লা নহয়, পাতল ৰঙৰ। 

iv) মুস্তকঃ মূৰৰ আকৃতি দীঘলীয়া, মধ্য়মীয়া, আৰু প্ৰশস্ত।

v) মুখমণ্ডলঃ সাধাৰণতে অপ্ৰক্ষিপ্ত। কপোলাস্থি লক্ষণীয় নহয়।

vi) নাসিকাঃ নাক দীঘল আৰু ঠেক। নাসিকা দণ্ড উন্নত।

vii) কপালঃ উন্নত।

13. নেগ্ৰিল' আৰু নেগ্ৰিট'ৰ মাজৰ পাৰ্থক্য কি ?
উত্তৰঃ 

                নেগ্ৰিল

 

              নেগ্ৰিট

১। এওঁলোক আফ্ৰিকাৰ পিগমি হিচাপেও জনা যায়।

১। আন্দমানী, এটা, ছেমাং আৰু টেপিৰসকল এই উপভাগৰ অন্তগৰ্ত আন্দামানীসকল আন্দামন দ্বীপপুঞ্জত বাস কৰে।

২। এওঁলোক বৰ চাপৰ হয়। এওঁলোকৰ দৈহিক উচ্চতা প্ৰায় ১৩৬ ছেঃমিঃ।

২। এওঁলোক বৰ চাপৰ। শৰীৰ উচ্চতা প্ৰায় ১৪৮ ছেঃমিঃ।

৩। এওঁলোকৰ চৰ্মবৰ্ণ বেছিভাগৰে খুব কলা। কিছুমানৰ ৰঙচুৱা পীতবৰ্ণ আৰু কিছুমানৰ পীতবৰ্ণ আৰু কিছুমানৰ পীত কপিল।

৩। চৰ্মবৰ্ণ পাতল বাদামীৰ পৰা এলান্ধুকলীয়া। এওঁলোক ঊলকেশী। কেশ চুটি আৰু কৃষ্ণবৰ্ণৰ যদিও ঈষৎ ৰঙচুৱা আভাও দেখা যায়।



14. চমুটোকা লিখাঃ

(a) এস্কিম': এস্কিম'সকলে উত্তৰ অমেৰিকাৰ মেৰু অঞ্চলৰ বাসিন্দা। এওঁলোকৰ চৰ্মবৰ্ণ পীতাভ। কেশ ঋজু অৰু ক'লা। ডাঢ়ি-গোফ আৰু শৰীৰৰ নোম যথেষ্ট কম। নেত্ৰ কৃষ্ণবৰ্ণৰ। নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ বিশিষ্ট্য। কপোলাস্থি স্পষ্ট, মুখমণ্ডল বহল আৰু চেপেটা। হাত-ভৰিবোৰ চুটি চুটি। এওঁলোক মধ্যমস্তকীৰ পৰা প্ৰশস্তমস্তকী। উত্তৰৰ এলুছিয়ান এস্কিম আৰু কুছক'কিউহ'ন এস্কিম'সকল প্ৰশস্তমস্তীক আনহাতে গ্ৰীণলেণ্ডৰ এস্কিম আৰু মেৰু অঞ্চলৰ এস্কিম'সকল মধ্যমস্তকী। এস্কিম'সকল মংগোলীয় প্ৰজাতিৰ মেৰুৰ পৰা উত্তৰৰ মংগোলীয় উপৰভাগ অন্তৰ্গত। 

(b) আইনু: আইনুসকল জাপানৰ প্ৰাচীন প্ৰজাতি। এওঁলোক উত্তৰ জাপান, য়েমু আৰু ছাখালিনৰ বাসিন্দা। এওঁলোকৰ চৰ্মবৰ্ণ পাতল পিংগল বা শ্বেত। কেৰ্শবৰ্ণ গাঢ় পিংগলৰ পৰা কৃষ্ণ। কেশ তৰংগায়িত। ডাঢ়ি-গোফ আৰু শৰীৰত নোমৰ পৰিমাণ যথেষ্ট বেছি। চক্ষু বিবৰ বহল। নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ নাই। নেত্ৰবৰ্ণ মধ্যমীয়াৰ পৰা গাঢ় পিংগল। মুখমণ্ডল খৰ্ব আৰু প্ৰক্ষিপ্ততা নাই। ওঁঠ পাতল। এওঁলোক মধ্যনাসিকীৰ পৰা প্ৰশস্তনাসীকা। নাসিকাদণ্ড ঋজু বা উত্তল।এওঁলোকৰ মধ্যমস্তকী আৰু মধ্য বা খৰ্বকায়। শৰীৰ শকত। আইনুসকল মূলতঃ ক'কেচীয়।  

(c) ভেড্ডা: ভেড্ডাসকল অষ্ট্ৰেলীয় প্ৰজাতীৰ অন্তৰ্গত  প্ৰাক-দ্ৰাবিড় ভাগৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ভেড্ডা সকলৰ বাসস্থান হ'ল সিংহল। এওঁলোকৰ চৰ্মবৰ্ণ গাঢ় পিংগল। কেশবৰ্ণ ৰঙচুৱা আভাযুক্ত ক'লা। কেশ তৰংগায়িতা।মুখমণ্ডল প্ৰশস্ত আৰু খৰ্ব। থুঁতৰি ক্ষীণ। পাতলৰ পৰা মধ্যমীয়া ধৰণৰ ওঠঁ। কপাল সামান্যবভাৱে ঢালখোৱা। অধ্যক্ষী সীৰলু স্পষ্ট। প্ৰশস্তনাসিকা নাসিকামূলদেশ অবনত। এওঁলোক দীৰ্ঘমস্তকী। এওঁলোক মস্তক পৃথিৱীৰ ভিতৰতে সৰু। শৰীৰ সৰু। দৈহিক উচ্চতা গড়ে ১৫২ছেঃমিঃ।   

(d) ছেনয়।


১। অতি চমু প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ

১। বংশগতিৰ আৱিষ্কাৰ কোনে কৰিছিল?

উত্তৰঃ গ্ৰেগৰ জোহান মেণ্ডেল।


২। মেণ্ডেলৰ দ্বিসংকৰ অনুপাতটো কি?

উত্তৰঃ ৯ঃ ৩ঃ ৩ঃ ১ঃ


৩। মেণ্ডেলে বংশগতিৰ পৰীক্ষাসমূহ ক'ত কৰিছিল?

উত্তৰঃ ইউৰোপৰ ম'ৰাভিয়াৰ মঠ এটাৰ বাগিছাত।


৪। মানৱ দেহত কেই প্ৰকাৰৰ কোষ থাকে?

উত্তৰঃ দুই প্ৰকাৰৰ।


৫। কোন প্ৰকাৰৰ কোষৰ দ্বাৰা পিতৃ-মাতৃৰ লক্ষণসমূহ ল'ৰা-ছোৱালীৰ দেহলৈ যায়?

উত্তৰঃ প্ৰজনন কোষৰ দ্বাৰা।


৬। পুৰুষৰ প্ৰজনন কোষক কি বোলে?

উত্তৰঃ শুক্ৰকীট।


৭। মানুহৰ দেহত কেই যোৰ ক্ৰ'ম জ'ম আছে?

উত্তৰঃ ২৩ যোৰ।


৮। স্ত্ৰীৰ প্ৰজনন কোষক কি বোলে?

উত্তৰঃ ডিম্বাণু।


৯। মনৱ দেহত থকা কোষৰ প্ৰকাৰ দুটা কি কি?

উত্তৰঃ প্ৰজনন আৰু দৈহিক কোষ।


১০। কোন প্ৰকাৰৰ কোষৰ দ্বাৰা মানৱ দেহ গঠিত?

উত্তৰঃ দৈহিক কোষৰ দ্বাৰা।


১১। মেণ্ডেল কোন আছিল?

উত্তৰঃ মেণ্ডেল এজন ধৰ্মযাজক আছিল। তেওঁ বংশগতি তত্ত্ব আৱিষ্কাৰ কৰিছিল


১২। বংশানুক্ৰমিক লক্ষণবোৰ কিহৰ জৰিয়তে পৰিবাহিত হয়?

উত্তৰঃ জিনৰ জৰিয়তে।


১৩। মেণ্ডেলে নিজৰ আৱিষ্কাৰসমূহৰ বিষয়ে ক'ত প্ৰকাশ কৰিছিল?

উত্তৰঃ বন'ৰ নেচাৰেল হিষ্টিৰ ছ'ছাইটিৰ আলোচনীত।


১৪। মেণ্ডেলে কি উদ্ভিদৰ ওপৰত পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা চলাইছিল?

উত্তৰঃ মটৰ-মাহৰ গছৰ ওপৰত।


১৫। মেণ্ডেলৰ একসংকৰ অনুপাতটো কি?

উত্তৰঃ ১ঃ ১ঃ বা ৩ঃ ১ঃ


১৬। কোন প্ৰকাৰৰ কোষে বংশ বিস্তাৰত সহায় কৰে?

উত্তৰঃ প্ৰজনন কোষ।


১৭। শুক্ৰকীট আৰু ডিম্বাণুৰ মিলনক কি বোলে?

উত্তৰঃ নিষেচন বোলে।


১৮। বংশগতি বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰঃ পিতৃ-মাতৃৰ পৰা অনুবংশিক লক্ষণসমূহ ল'ৰা-ছোৱালীলৈ গতি কৰাকে বংশগতি বোলে।


১৯। নিষেচিত অগুক কি বোলে?

উত্তৰঃ যাইগ'ট।


২০। এস্কিম'সকলৰ কোন প্ৰজাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত?

উত্তৰঃ মংগলীয় প্ৰজাতীৰ।


২১। আফ্ৰিকান পিগমি হিচাবে কোন জনগোষ্ঠিক জনা যায়?

উত্তৰঃ নেগ্ৰিল' জনগোষ্ঠীক।


২২। ভৌগোলীক বিস্তাৰ অনুযায়ী মংগোলীয় প্ৰজাতিক কেইটা প্ৰধান ভাগত ভগাব পাৰি?

উত্তৰঃ চাৰিটা।


২৩। এছিয়াৰ পিগমি কোনসকল?

উত্তৰঃ নেগ্ৰিট'সকল


২৪। জাপানৰ এটা প্ৰাচীন প্ৰজাতিৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ আইনু।


২৫। ককেছীয়সকলৰ এটা প্ৰজাতীয় লক্ষণ লিখা।

উত্তৰঃ শ্বেত চৰ্মবৰ্ণ।


২৬। বুছমেন কোন প্ৰজাতিৰ অন্তৰ্ভূক্ত?

উত্তৰঃ নিগ্ৰ প্ৰজাতিৰ।


২৭। নেগ্ৰিট'সকল কোন প্ৰজাতিৰ অন্তৰ্ভূক্ত?

উত্তৰঃ নিগ্ৰ প্ৰজাতিৰ।


২৮। নিগ্ৰ'সকলৰ এটা আবয়বিক লক্ষণ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃ কৃষ্ণ চৰ্মবৰ্ণ।


২৯। টোডাসকল ক'ত বাস কৰে?

উত্তৰঃ নীলগিৰি পৰ্বতত।


৩০। এস্কিমীয়সকলক কি নামেৰে জনা যায়?

উত্তৰঃ মেৰুৰ বা উত্তৰৰ মংগোলীয়।


৩১। ওছেনীয়া পিগমি কোন?

উত্তৰঃ টেপিৰ'।


৩২। মংগোলিয়সকল কোন প্ৰজাতিৰ অন্তৰ্গত?

উত্তৰঃ মংগোলীয় প্ৰজাতিৰ।


৩৩। নৰ্ডিকসকল কোন প্ৰজাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত?

উত্তৰঃ ককেছীয় প্ৰজাতিৰ।


৩৪। মংগুলীয়সকলৰ এটা প্ৰজাতিৰ লক্ষণ লিখা।

উত্তৰঃ নেত্ৰচ্ছেদ ভাঁজ।


৩৫। এস্কিম'সকল ক'ত বাস কৰে?

উত্তৰঃ গ্ৰিণলেণ্ড, উত্তৰ এছিয়া, লাব্ৰাডোৰ পশ্চিম আলাস্কা, উত্তৰ এছিয়া।


৩৬। ইণ্ড'-দ্ৰাবিড়সকলে ক'ত বসবাস কৰে?

উত্তৰঃ দক্ষিণ আৰু মধ্য ভাৰতবৰ্ষত।


৩৭। ভেড্ডাসকলে ক'ত বাস কৰে?

উত্তৰঃ শ্ৰীলংকাত বা সিংহলত।


৩৮। নিগ্ৰ'সকলে ক'ত বাস কৰে?

উত্তৰঃ আফ্ৰিকাত।


৩৯। মুখমণ্ডলীয় প্ৰক্ষিপ্ততা কোন প্ৰজাতিৰ লক্ষণ?

উত্তৰঃ নিগ্ৰ' প্ৰজাতিৰ।


৪০. ABO ৰক্ত সমষ্টিৰ কোনে আবিষ্কাৰ কৰিছিল?

উত্তৰ: ABO ৰক্ত সমষ্টিৰ আবিষ্কাৰক হ'ল- কাৰ্ল লেণ্ডষ্টেইনাৰ।


৪১. কোন প্ৰজাতিৰ কৃষ্ণ চৰ্মবৰ্ণ এক বিশেষ লক্ষণ ?

উত্তৰ: নিগ্ৰ'প্ৰজাতিৰ কৃষ্ণ চৰ্মবৰ্ণ এক বিশেষ লক্ষণ।

 

৪২. মেণ্ডেলৰ বংশগতিৰ সূত্ৰ কেইটা কি কি ?

উত্তৰ: মেণ্ডেলৰ বংশগতিৰ সূত্ৰ কেইটা হ'ল-

            ক. প্ৰভাৱীকৰণ সূত্ৰ।

            . পূথকীকৰণ সূত্ৰ।

            গ. জননকোষৰ বিশুদ্ধতা।

৪৩. মেণ্ডেলৰ বংশগতি সিদ্ধান্ত কোন আলোচনীত প্ৰকাশ পাইছিল?

উত্তৰ: 'বন'ৰ নেচাৰেল হিষ্টৰি ছ'ছাইটিৰ আলোচনীত প্ৰকাশ পাই। 


Important Question Answer 

(For Paid User)

Join our membership Plan 

(সকলো পাঠৰ Paid উত্তৰবোৰ চাব পাৰিব)


        AUTHOR

HIROK JYOTI BORA.

Himashree Bora.



Post ID : DABP002823