বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ চুম্বকীয় ক্ৰিয়া

1. প্ৰবাহযুক্ত দীঘল চ'লেনইড এটাৰ ভিতৰত চৌম্বক ক্ষেত্ৰ 

(a) শূন্য

(b) ইয়াৰ প্ৰান্তৰ ফালে  ক্ৰমে কমি

(c) ইয়াৰ প্ৰন্তাৰ ফালে ক্ৰমে বাঢ়ি যায়

(d) সকলো বিন্দুতে একে থাকে।

উত্তৰঃ (b) ইয়াৰ প্ৰান্তৰ ফালে  ক্ৰমে কমি

2. তামৰ তাঁৰৰ আয়তাকাৰ খুণ্ডলী এটা চৌম্বক ক্ষেত্ৰ এখনত ঘূৰোৱা হৈছে । আৱিষ্ট
 প্ৰবাহৰ দিশ প্ৰতি----

(a) দুপাকত সলনি হ'ব 

(b) এপাকত  সলনি হ'ব

(c)  আধা পাকত সলনি হ'ব

(d) এশকৰ চাৰি ভাগৰ এভাগত  সলনি হ'ব ।

উত্তৰঃ (c)  আধা পাকত সলনি হ'ব

3. চৌম্বক ক্ষেত্ৰত মুক্তভাৱে গতি কৰা অৱস্থাত প্ৰ'টন এটাৰ নিম্নোক্ত কোনটো ধৰ্ম 
সলনি হ'ব পাৰে ? (ইয়াত এটাতকৈ বেছি শুদ্ধ উত্তৰ থাকিব পাৰে)

(a) ভৰ 

(b) দ্ৰুতি

(c) বেগ 

(d) ভৰবেগ

উত্তৰঃ (c) বেগ আৰু (d) ভৰবেগ

4. পশ্চিম দিশলৈ উৎক্ষেপিত ধনাত্মক আধানেৰে আহিত কণা এটা (আলফা-কণা) এডাল 
চৌম্বক ক্ষেত্ৰ এখনত উত্তৰ দিশলৈ বিদ্যুত হ'ল। চৌম্বক ক্ষেত্ৰৰ দিশ হ'ব----

(a) দক্ষিণমুৱা

(b) পূৱমুৱা

(c) নিম্নমুখী

(d) উৰ্দ্ধমুখী

উত্তৰঃ (d) উৰ্দ্ধমুখী

5. তলৰ কোনটোৱে এডাল পোন, দীঘল পৰিবাহীৰ ওচৰৰ চৌম্বক ক্ষেত্ৰ শুদ্ধভাৱে বৰ্ণনা কৰে?
 
(a) ক্ষেত্ৰখন তাঁৰডালৰ লম্ব সৰল ৰেখাৰে গঠিত

(b) ক্ষেত্ৰখন তাঁৰডালৰ সমান্তৰাল সৰল ৰেখাৰে গঠিত।  

(c) ক্ষেত্ৰখন তাঁৰডালৰ পৰা ওলোৱা কিছুমান পৰিধিমুখী (radial) ৰেখাৰে গঠিত। 

(d) ক্ষেত্ৰখন তাঁৰডালত কেন্দ্ৰ থকা এককেন্দ্রিক বৃত্তৰে গঠিত
 
উত্তৰ : (d) ক্ষেত্ৰখন তাঁৰডালত কেন্দ্ৰ থকা এককেন্দ্ৰিক বৃত্তৰে গঠিত ।

6.  বিদ্যুৎ আৱেশৰ পৰিঘটনা হৈছে— 

(a) বস্তু আহিতকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া 

(b) কুণ্ডলীত চালিত প্রবাহে চৌম্বক ক্ষেত্র সৃষ্টি কৰা প্ৰক্ৰিয়া।

(c) চুম্বক আৰু কুণ্ডলীৰ মাজৰ আপেক্ষিক গতিৰ বাবে এটা কুণ্ডলীত আৱিষ্ট প্রবাহ সৃষ্টি হোৱাৰ প্রক্রিয়া

(d) বৈদ্যুতিক মটৰৰ কুণ্ডলীৰ ঘূৰ্ণনৰ প্ৰক্ৰিয়া।

উত্তৰ : (c) চুম্বক আৰু কুণ্ডলীৰ মাজৰ আপেক্ষিক গতিৰ বাবে এটা কুণ্ডলীত আৱিষ্ট প্ৰৱাহ সৃষ্টি হোৱাৰ 
প্রক্রিয়া।

7.   বৈদ্যুতিক প্রবাহ উৎপন্ন সঁজুলিক

(a) জেনেৰেটৰ বোলা হয়।

(b) গেলভেন'মিটাৰ বোলা হয়।

(c) এমিটাৰ বোলা হয়

(d) মটৰ বোলা হয়। 

উত্তৰ : (a) জেনেৰেটৰ বোলা হয়।
  
8. পৰিৱৰ্তী প্ৰবাহ জেনেৰেটৰ আৰু প্ৰত্যক্ষ প্ৰবাহ জেনেৰ্টেৰ মাজৰ আৱশ্যকীয় পাৰ্থক্যটো হৈছে 

(a) পৰিবর্তী প্রবাহ জেনেৰেটৰত বিদ্যুৎ চুম্বক থাকে কিন্তু প্রত্যক্ষ প্রবাহ জেনেৰেটৰত স্থায়ী চুম্বক থাকে। 
(b) প্রত্যক্ষ প্রবাহ জেনেৰেটৰে উচ্চ বিভৱ ভেদ উৎপন্ন কৰে। 

(c) পৰিৱৰ্তী প্ৰবাহ জেনেৰেটৰে উচ্চ বিভৱভেদ উৎপন্ন কৰে। 

(d) পৰিৱৰ্তী প্ৰবাহ জেনেৰেটৰত ফলা আঙুঠি থাকে কিন্তু প্রত্যক্ষ প্রবাহ জেনেৰেটৰত এটা দিক্‌ 

 পৰিবর্তক থাকে। 

উত্তৰ : (d) পৰিবৰ্তী প্রবাহ জেনেৰেটৰত ফলা আঙুঠি থাকে কিন্তু প্রত্যক্ষ প্রবাহ জেনেৰেটৰত এটা 
দিক্‌ পৰিবর্তক থাকে। 

9. হ্রস্ববর্তনী (Short Circuit) হোৱাৰ সময়ত বৰ্তনীটোত প্ৰবাহ— 

(a) বুজন পৰিমাণে কমি যায় 

(b) সলনি নহয়। 

(c) বুজন পৰিমাণে বৃদ্ধি পায়। 

(d) অবিৰতভাৱে সলনি হয়। 

উত্তৰ : (c) বুজন পৰিমাণে বৃদ্ধি পায় । 

10. তলৰ উক্তিসমূহ শুদ্ধ নে ভুল কোৱা

(a) এটা বৈদ্যুতিক মটৰে যান্ত্ৰিক শক্তিক বৈদ্য়ুতিক শক্তিলৈ ৰূপান্তৰ কৰে।

(b) এটা বৈদ্যুতিক জেনেৰেটৰে বিদ্যুৎ চুম্বকীয় আৱেশৰ মূলনীতি অনুসৰি কাৰ্য সম্পাদন কৰে।

(c) এডাল দীঘল বৃত্তাকাৰ প্ৰবাহযুক্ত পৰিবাহীৰ কেন্দ্ৰত ক্ষেত্ৰখন সমান্তৰাল সৰল ৰেখা হ'ব।

(d) সেউজীয়া অন্তৰকৰ তাঁৰফ সাধাৰণতে বৈদ্য়ুতিক যোগানৰ সজীৱ তাঁৰ বোলে।

উত্তৰঃ (a) ভূল            (b) শুদ্ধ

            (c) শুদ্ধ           (d) ভূল

11. বিদ্যুৎ প্ৰবাহ থকা পৰিবাহকৰ চাৰিওফালে কি সৃষ্টি হয়?

(ক) তাপ
(খ) চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ 
(গ) শব্দ
(ঘ) পোহৰ

উত্তৰঃ (খ) চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ 

12. বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ চুম্বকীয় ক্ৰিয়া প্ৰথমে কোনে আৱিষ্কাৰ কৰিছিল?

(ক) নিউটন
(খ) অ'ষ্টেড (Oersted) 
(গ) আইনষ্টাইন
(ঘ) ফাৰাডে

উত্তৰঃ(ক) নিউটন

13. সোঁহাত বুঢ়া আঙুলিৰ নিয়ম কোনে দিছিল?

(ক) ফ্লেমিং
(খ) মেক্সৱেল
(গ) এম্পিয়াৰ
(ঘ) মেক্সৱেলৰ সোঁহাত বুঢ়া আঙুলিৰ নিয়ম 

উত্তৰঃ(ঘ) মেক্সৱেলৰ সোঁহাত বুঢ়া আঙুলিৰ নিয়ম 

14. ছ'লেনইডৰ ভিতৰত চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ কেনেকুৱা হয়?

(ক) অসমান
(খ) সমান (Uniform) 
(গ) শূন্য
(ঘ) বৃত্তাকাৰ

উত্তৰঃ(খ) সমান (Uniform) 

15. বৈদ্যুতিক ঘণ্টাত কি ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(ক) স্থায়ী চুম্বক
(খ) বিদ্যুৎচুম্বক 
(গ) লোহাৰ দণ্ড
(ঘ) তামৰ তাৰ

উত্তৰঃ(খ) বিদ্যুৎচুম্বক 

16. বিদ্যুৎচুম্বকৰ শক্তি বৃদ্ধি কৰিবলৈ কি কৰা হয়?

(ক) প্ৰবাহ বৃদ্ধি কৰা 
(খ) প্ৰবাহ কমোৱা
(গ) লোহা আঁতৰোৱা
(ঘ) কইল কমোৱা

উত্তৰঃ (ক) প্ৰবাহ বৃদ্ধি কৰা 

17. DC মটৰত কি শক্তি যান্ত্ৰিক শক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত হয়?

(ক) তাপ শক্তি
(খ) বৈদ্যুতিক শক্তি 
(গ) সৌৰ শক্তি
(ঘ) ৰাসায়নিক শক্তি

উত্তৰঃ(খ) বৈদ্যুতিক শক্তি 

18. ফ্লেমিঙৰ বাঁওহাত নিয়ম ক'ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(ক) বৈদ্যুতিক মটৰ 
(খ) জেনেৰেটৰ
(গ) ট্ৰান্সফৰ্মাৰ
(ঘ) বেটাৰী

উত্তৰঃ (ক) বৈদ্যুতিক মটৰ 

19. ফ্লেমিঙৰ সোঁহাত নিয়ম ক'ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(ক) মটৰ
(খ) জেনেৰেটৰ 
(গ) বাল্ব
(ঘ) ফিউজ

উত্তৰঃ(খ) জেনেৰেটৰ 

20. বৈদ্যুতিক মটৰৰ মূল নীতি কি?

(ক) চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰত প্ৰবাহযুক্ত পৰিবাহকৰ ওপৰত বল প্ৰয়োগ হয়। 
(খ) ওহমৰ নিয়ম
(গ) শক্তি সংৰক্ষণ
(ঘ) নিউটনৰ নিয়ম

উত্তৰঃ(ক) চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰত প্ৰবাহযুক্ত পৰিবাহকৰ ওপৰত বল প্ৰয়োগ হয়। 

21. AC ৰ পূৰ্ণৰূপ কি?

(ক) Alternating Current 
(খ) Automatic Current
(গ) Active Current
(ঘ) Atomic Current

উত্তৰঃ(ক) Alternating Current 

22. DC ৰ পূৰ্ণৰূপ কি?

(ক) Direct Current 
(খ) Double Current
(গ) Dynamic Current
(ঘ) Digital Current

উত্তৰঃ(ক) Direct Current 

23. বিদ্যুৎচুম্বকৰ কোৰ সাধাৰণতে কি ধাতুৰ হয়?

(ক) তাম
(খ) কোমল লোহা 
(গ) এলুমিনিয়াম
(ঘ) ৰূপ

উত্তৰঃ(খ) কোমল লোহা 

24. ঘৰুৱা বৈদ্যুতিক পৰিপথত Earth wire ৰ ৰং কি?

(ক) সেউজীয়া 
(খ) ৰঙা
(গ) ক'লা
(ঘ) নীলা

উত্তৰঃ(ক) সেউজীয়া 

25. ফিউজৰ কাম কি?

(ক) ভ'ল্টেজ বৃদ্ধি কৰা
(খ) অধিক প্ৰবাহৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়া 
(গ) পোহৰ বৃদ্ধি কৰা
(ঘ) চুম্বক সৃষ্টি কৰা

উত্তৰঃ (খ) অধিক প্ৰবাহৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়া 

26 বিদ্যুৎ প্ৰবাহ থকা পৰিবাহকৰ চাৰিওফালে কি সৃষ্টি হয়?

ক) তাপ
খ) চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ 
গ) শব্দ
ঘ) পোহৰ

উত্তৰঃ খ) চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ 

27. বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ চুম্বকীয় ক্ৰিয়া কোনে আৱিষ্কাৰ কৰিছিল?

ক) নিউটন
খ) অ'ষ্টেড 
গ) ফাৰাডে
ঘ) এম্পিয়াৰ

উত্তৰঃখ) অ'ষ্টেড 

28. চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ একক কি?

ক) টেছলা (Tesla) 
খ) ভ'ল্ট
গ) এম্পিয়াৰ
ঘ) ওহম

উত্তৰঃক) টেছলা (Tesla) 

29. সোঁহাত বুঢ়া আঙুলিৰ নিয়ম কোনে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল?

ক) ফ্লেমিং
খ) মেক্সৱেল 
গ) নিউটন
ঘ) ফাৰাডে

উত্তৰঃখ) মেক্সৱেল 

30. ছ'লেনইডৰ ভিতৰত চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ কেনেকুৱা?

ক) অসমান
খ) সমান 
গ) শূন্য
ঘ) বৃত্তাকাৰ

উত্তৰঃখ) সমান 

31. ছ'লেনইডে কিহৰ দৰে আচৰণ কৰে?

ক) বেটাৰী
খ) দণ্ড চুম্বক 
গ) বাল্ব
ঘ) ৰোধক

উত্তৰঃখ) দণ্ড চুম্বক 

32. বিদ্যুৎচুম্বকৰ কোৰ কি ধাতুৰ হয়?

ক) তাম
খ) কোমল লোহা 
গ) ৰূপ
ঘ) এলুমিনিয়াম

উত্তৰঃখ) কোমল লোহা 

33. বিদ্যুৎচুম্বকৰ শক্তি কেনেকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি?

ক) প্ৰবাহ বৃদ্ধি কৰি 
খ) প্ৰবাহ কমাই
গ) কইল কমাই
ঘ) কোৰ আঁতৰাই

উত্তৰঃক) প্ৰবাহ বৃদ্ধি কৰি 

34. বিদ্যুৎচুম্বক ব্যৱহাৰ কৰা হয়—

ক) বৈদ্যুতিক ঘণ্টাত 
খ) চামুচত
গ) গিলাচত
ঘ) মোমবাতিত

উত্তৰঃক) বৈদ্যুতিক ঘণ্টাত 

35. বৈদ্যুতিক মটৰত কি শক্তি যান্ত্ৰিক শক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত হয়?

ক) সৌৰ
খ) বৈদ্যুতিক 
গ) তাপ
ঘ) ৰাসায়নিক

উত্তৰঃখ) বৈদ্যুতিক 

36. মটৰৰ নিয়ম কোনটো?

ক) ফ্লেমিঙৰ বাঁওহাত নিয়ম 
খ) ফ্লেমিঙৰ সোঁহাত নিয়ম
গ) ওহমৰ নিয়ম
ঘ) কুলম্বৰ নিয়ম

উত্তৰঃক) ফ্লেমিঙৰ বাঁওহাত নিয়ম 

37. জেনেৰেটৰৰ নিয়ম কোনটো?

ক) ফ্লেমিঙৰ সোঁহাত নিয়ম 
খ) বাঁওহাত নিয়ম
গ) নিউটনৰ নিয়ম
ঘ) এম্পিয়াৰৰ নিয়ম

উত্তৰঃক) ফ্লেমিঙৰ সোঁহাত নিয়ম 

38 AC ৰ পূৰ্ণৰূপ—

ক) Alternating Current 
খ) Automatic Current
গ) Active Current
ঘ) Atomic Current

উত্তৰঃক) Alternating Current 

39. DC ৰ পূৰ্ণৰূপ—

ক) Direct Current 
খ) Double Current
গ) Dynamic Current
ঘ) Digital Current

উত্তৰঃক) Direct Current 

40. AC ৰ দিশ—

ক) সদায় একে
খ) সলনি হৈ থাকে 
গ) নাই
ঘ) স্থিৰ

উত্তৰঃখ) সলনি হৈ থাকে 

41. DC ৰ দিশ—

ক) সলনি হয়
খ) একে থাকে 
গ) বৃত্তাকাৰ
ঘ) ওপৰৰ এটাও নহয়

উত্তৰঃ খ) একে থাকে 

42. ভাৰতত AC ৰ কম্পাংক—

ক) ২৫ Hz
খ) ৫০ Hz 
গ) ৬০ Hz
ঘ) ১০০ Hz

উত্তৰঃখ) ৫০ Hz 

43. ঘৰুৱা মেইন ভ'ল্টেজ—

ক) ১১০ V
খ) ২২০ V 
গ) ১২ V
ঘ) ২৪ V

উত্তৰঃখ) ২২০ V 

44. Earth wire ৰ ৰং—

ক) সেউজীয়া 
খ) ক'লা
গ) ৰঙা
ঘ) নীলা

উত্তৰঃক) সেউজীয়া 

45. Live wire ৰ ৰং—

ক) ৰঙা 
খ) সেউজীয়া
গ) ক'লা
ঘ) বগা

উত্তৰঃক) ৰঙা 

46. Neutral wire ৰ ৰং—

ক) ক'লা 
খ) ৰঙা
গ) সেউজীয়া
ঘ) হালধীয়া

উত্তৰঃ ক) ক'লা 

47. ফিউজৰ কাম—

ক) অধিক প্ৰবাহৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়া 

খ) ভ'ল্টেজ বৃদ্ধি কৰা

গ) প্ৰবাহ বৃদ্ধি কৰা
ঘ) পোহৰ বৃদ্ধি কৰা

উত্তৰঃক) অধিক প্ৰবাহৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়া 

48. ফিউজ কি ধাতুৰ সংকৰ?

ক) টিন আৰু সীহ 
খ) তাম আৰু ৰূপ
গ) লোহা আৰু নিকেল
ঘ) এলুমিনিয়াম আৰু জিংক

উত্তৰঃক) টিন আৰু সীহ 

49. Short circuit কেতিয়া হয়?

ক) Live আৰু Neutral সংযোগ হ'লে 
খ) ফিউজ গ'লেই
গ) বাল্ব জ্বলিলে
ঘ) চুইচ বন্ধ কৰিলে

উত্তৰঃক) Live আৰু Neutral সংযোগ হ'লে 

50. Overloading ৰ ফলত—

ক) ফিউজ গলি যায় 
খ) বাল্ব উজলি উঠে
গ) ভ'ল্টেজ কমে
ঘ) একো নহয়

উত্তৰঃক) ফিউজ গলি যায়