GU BA 2nd Sem

Assamese

Chapter 3 Question Answer

হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাঃ 'অসমত স্ত্ৰী শিক্ষা'

 

▶▶অতি চমু প্রশ্নোত্তৰঃ

 

১। 'অসমীয়া সাহিত্যৰ ওজা' কাক আখ্যা দিয়া হয়?

উত্তৰঃ হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাক।

২। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ কীৰ্ত্তিস্তম্ভ কি?

উত্তৰঃ হেমকোষ।

৩। 'হেমকোষ (১৯০০) ৰ প্ৰকাশৰ সময়ত কোনে হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাক সহায় কৰিছিল?

উত্তৰঃ গর্ডন চাহাবে।

৪। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ কোনখন গ্রন্থ আধুনিক কালৰ প্ৰথম পুথিৰ আকাৰত প্ৰকাশিত নাটক?

উত্তৰঃ ১৮৬১ চনত প্রকাশিত 'কানীয়াৰ কীৰ্তন'।

৫। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰথম ব্যাকৰণখন কোনে ৰচনা কৰে?

উত্তৰঃ হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই।

৬। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ কোন দুখন গ্রন্থই সমাজ সচেতনতা আৰু সংস্কাৰবাদী দৃষ্টিভংগীৰ পৰিচয় দিয়ে?

উত্তৰঃ 'কানীয়াৰ কীৰ্তন' আৰু 'বাহিৰে ৰংচং ভিতৰি কোৱা ভাতুৰি' নামৰ গ্ৰন্থ দুখনে।

৭। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা কোনখন সাপ্তাহিক বাতৰি কাকতৰ সম্পাদক আছিল

উত্তৰঃ "আসাম নিউচ” নামৰ ইংৰাজী অসমীয়া বাতৰিকাকতৰ।

৮। পণ্ডিত হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ পিতৃৰ নাম কি আছিল?

উত্তৰঃ মুক্তাৰাম বৰুৱা।

৯। 'কানীয়া-কীর্তন' (১৮৬১) কাৰ ৰচনা?

উত্তৰঃ হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ ডেকাবয়সৰ ৰচনা।

১০। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই সম্পাদনা কৰা বাতৰি কাকতখনৰ নাম কি আৰু কিমান চনত প্রকাশ পাইছিল?

উত্তৰঃ 'আসাম নিউচ', ১৮৮২ চনত প্রকাশ পাইছিল।

১১। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ দুখন পুথিৰ নাম লিখা?

উত্তৰঃ আদিপাঠ (১৮৭৩) আৰু পঢ়াশলীয়া অভিধান (১৮৯২)।

১২। 'সংক্ষিপ্ত হেমকোষ'ব স্রষ্টা কোন?

উত্তৰঃ হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা। ইয়াৰ প্ৰকাশৰ চন (১৮৯৪)।

১৩। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ ব্যংগ সাহিত্যমূলক পুথি দুখনৰ নাম কি কি?

উত্তৰঃ 'কানীয়া কীর্তন' (১৮৬১) আৰু 'বাহিৰে ৰং চং ভিতবে কোৱাভাতুৰী'।

▶▶ চমু প্রশ্নোত্তৰঃ

১। 'অসমীয়া সাহিত্যৰ ওজা' হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সাহিত্যৰাজি কি কি?

উত্তৰঃ অসমীয়া সাহিত্যৰ স্বৰ্ণ সৌধ নির্মাণ কৰোঁতা হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ ৰচনা ৰাজি হ'ল- (ক) কানীয়াৰ কীৰ্তন (খ) বাহিৰে ৰং চং ভিতৰে কোৱাভাতুৰী (গ) অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণ, (ঘ) অসমীয়া ব্যাকৰণ (ঙ) অসমীয়া ল'ৰাৰ ব্যাকৰণ (চ) অসমীয়া ল'ৰাৰ আদিপাঠ আগছোৱা, মাজছোৱা, শেহছোৱা (ছ) পাঠমালা (জ) গা ভালে ৰাখিবৰ উপায় (ঝ) Notes on marriage system of the people of Assam, (ঞ) সংক্ষিপ্ত হেমকোষ, (ট) অসমীয়া হেমকোষ (ঠ) পঢ়াশলীয়া অভিধান।

২। স্ত্রী শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত হেমচন্দ্র বৰুৱাৰ ভূমিকা কি আছিল?

উত্তৰঃ নাৰী শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই সেই সময়ৰ ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিছিল। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কৈছিল- "তোমালোকেও তোমালোকৰ তিৰোতাৰ অহিতে যি কুসংস্কার আছে তাক এৰি পেলাই তেওঁলোকক জ্ঞান বিদ্যা শিকাই উত্তম সংগী জ্ঞান কৰা, কাৰণ তেওঁলোক তোমালোকৰ শৰীৰৰ এফাল আৰু উত্তম বন্ধু।" স্ত্রী শিক্ষাৰ গুৰুত্ব সম্পর্কে হেমচন্দ্র বৰুৱাই 'অৰুণোদয়'ত 'স্ত্রী শিক্ষা' শীর্ষক এটি নিবন্ধ লিখিছিল। উক্ত নিবন্ধটি লিখিছিল তলত দিয়া মনুৰ এটি শ্লোক হৃদয়ঙ্গম কবি। শ্লোকটি হ'ল-

'যত্র নার্ঘস্তু পুজ্যন্তে নন্দন্তে 

তত্র দেৱতা 

যত্রে তাস্তু ন পূজ্যন্তে সর্বাস্থ 

সকলা ক্রিয়া।'

                 অর্থাৎ 'যিসকলৰ য'ত আদৰ নাই, য'ত স্ত্রীসকলে দুখেৰে দিন কটায়, সেই সংসাৰত, সেই দেশত কেতিয়াও উন্নতিৰ আশা কৰিব নোৱাৰি'।

▶▶ ৰচনাধর্মী প্রশ্নোত্তৰঃ

১। অসমীয়া ভাষাৰ ওজা হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ ভেটি কিদৰে দৃঢ়তৰ কৰিছিল, আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ অসমীয়া ভাষা উদ্ধাৰ কৰোঁতা, ভাষাৰ ওজা হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ জন্ম হৈছিল ১৮৩৫ চনৰ অবিভক্ত শিৱসাগৰ জিলাৰ ৰজাবাহৰ গাঁৱত। দেউতাক মিছামৰা মৌজাৰ মৌজাদাৰ মুক্তাৰাম বৰুৱা। সৰুতেই পিতৃ বিয়োগ ঘটাত খুৰাক লক্ষ্মীকান্ত বৰুৱাৰ তত্ত্বাৱধানত শিৱসাগৰত সংস্কৃত শিক্ষা গ্রহণ কৰে আৰু নিজৰ চেষ্টাৰে সংস্কৃতত পাৰ্গত হৈ উঠে। চৰকাৰী কাম শিকিবৰ বাবে খুৰাকে তেওঁক কাছাৰীত শিক্ষা নবিচ পদত নিয়োগ কৰা বাবে তেওঁ সেই সুবিধাতে বঙলা শিকাৰ উপৰিও কেপ্তেইন ব্রোডী চাহাবৰ উৎসাহ আৰু সহায়ত খুৰাকে নজনাকৈ ইংৰাজী শিকিছিল। নিজৰ চেষ্টাৰে ইংৰাজীত ব্যুৎপত্তি লাভ কৰি তেওঁ চৰকাৰী কামতো দোপত দোপে উন্নতি কৰিছিল। ১৮৮১ চনত তেওঁ চাকৰিৰ পৰা অৱসৰ লয় আৰু ১৮৯৬ চনত এইজনা মহান মনীষীৰ মৃত্যু হয়।

             হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সাহিত্যিক জীৱনে অৰুণোদয়ৰ বুকুতে পাতনি মেলে। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ মিছনেৰীৰ অসমীয়া বৰ্ণ বিন্যাস পদ্ধতি মনঃপুত হোৱা নাছিল। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই সংস্কৃতীয়া ৰূপটোক নিজৰ ভংগীৰে সংস্কাৰ কৰি প্রতিষ্ঠা কৰে। আৰু বৰ্তমানলৈকে সেয়া প্রচলিত।

                  অসমীয়া সাহিত্যৰ স্বৰ্ণ সৌধ নির্মাণ কৰোঁতা হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ ৰচনা ৰাজি হ'ল- (ক) কানীয়াৰ কীৰ্তন (খ) বাহিৰে ৰং চং ভিতৰে কোৱাভাতুৰী (গ) অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণ, (ঘ) অসমীয়া ব্যাকৰণ (ঙ) অসমীয়া ল'ৰাৰ ব্যাকৰণ (চ) অসমীয়া ল'ৰাৰ আদিপাঠ আগছোৱা, মাজছোৱা, শেহছোৱা (ছ) পাঠমালা (জ) গা ভালে ৰাখিবৰ উপায় (ঝ) Notes on Marriage System of the People of Assam, (ঞ) সংক্ষিপ্ত হেমকোষ, (ট) অসমীয়া হেমকোষ (ঠ) পঢ়াশলীয়া অভিধান।

             তেওঁ সম্পূর্ণ বাস্তৱ অভিজ্ঞতাৰে লিখা বিদ্রূপাত্মক ধেমেলীয়া নাট 'কানীয়াৰ কীৰ্তন'। কানি বৰবিহে অসমৰ জাতীয় জীৱনলৈ যি বিপর্যয় কঢ়িয়াই আনিছিল তাৰ অৱসান ঘটোৱাৰ উদ্দেশ্যে কানীয়াৰ কীৰ্তন ৰচনা কৰা হৈছিল। নাটখন উদ্দেশ্য ধর্মী, কিন্তু কানি খোলাৰ হাস্যস্পদ ব্যংগচিত্রই আৰু নাটখনৰ প্রভাবশীলতাই নাট্য সাহিত্যৰ বুৰঞ্জীত ইয়াক বিশেষ স্থান দিছে। 'বাহিৰে ৰং চং, ভিতৰে কোৱাভাতুৰী'ত অসমীয়া সমাজৰ বাহ্যিক নৈষ্ঠিকতা আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ অন্তৰালত থকা ব্যভিচাৰ, ভণ্ডামি, দুর্নীতিৰ বিকট ৰূপটো প্রকাশ কৰিছে। নির্মম তীব্র ব্যংগ ৰচনাত হেমচন্দ্ৰক পৰৱৰ্তী কোনো লেখকে অতিক্রম কৰি যাব পৰা নাই।

              ভাষা শিকিবলৈ আৰু শুদ্ধভাৱে লিখিবলৈ ছাত্ৰৰ কাৰণে উপযুক্ত সাহিত্য পাঠ ব্যাকৰণ পুথি আৰু অভিধানৰ প্ৰয়োজন। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই ছাত্ৰৰ এই অভাব দূৰ কৰি অসমীয়া সাহিত্যৰ ভৱিষ্যৎ ৰচনা কৰি গ'ল। তেওঁৰ 'হেমকোষ' কেৱল ছাত্ৰৰেই নহয় সকলো সাহিত্যসেৱীৰ কাৰণেই অপৰিহাৰ্য। এই 'হেমকোষ'এ হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ পাণ্ডিত্য; ভাষাজ্ঞান, অপৰিসীম পৰিশ্ৰমৰ আদর্শ দাঙি ধৰে।

            'আসাম নিউচ' কাকতৰ সম্পাদক ৰূপেও হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই কৃতিত্বৰ পৰিচয় দি গৈছে। এই কাকতেই বর্তমান অসমীয়া বর্ণবিন্যাস পদ্ধতিৰ মান স্থিৰ কৰি দিয়ে।

             ব্যক্তিগতভাবে হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই ভণ্ডামিক ঘিনাইছিল আৰু নিজৰ জীৱনত সেই কাৰণে কোনো প্রকাৰ ভণ্ডামিক প্রশ্রয় নিদিছিল। পশ্চিমীয়া ভাবধাৰাই বহন কৰি অনা যুক্তিবাদ আৰু উদাৰতাবাদত তেওঁৰ আস্থা আছিল।

             বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিত প্রথম অভিধান প্রণয়নকাৰী ৰূপে, অসমীয়া আখৰ জোঁটনিক সুস্থিৰ ৰূপ দিওঁতা হিচাপে প্রথম আৰু অদ্বিতীয় ব্যংগ লেখকৰূপে আৰু আদর্শ গদ্য লেখকৰূপে হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই বিশিষ্ট স্থান লাভ কৰি থাকিব।

 ২। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সংস্কাৰকামী কৰ্মৰ বিষয়ে চমু আলোচনা প্রস্তুত কৰা।

উত্তৰঃ বৃটিছে অসম অধিকাৰ কৰাৰ পিছত চুবুৰীয়া বংগদেশীয় সংস্কাৰবাদী আন্দোলনৰ ঢৌৱে অসমকো স্পর্শ কৰিছিল। তাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱান্বিত হৈ যিসকল অসমীয়া বুদ্ধিজীৱীয়ে অসমতো সেই সংস্কাৰবাদী আন্দোলন গঢ়ি তুলিব বিচাৰিছিল সেই সকলৰ ভিতৰত যজ্ঞবাম খাৰঘৰীয়া ফুকন, আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন, গুণাভিৰাম বৰুৱা আৰু হেমচন্দ্ৰ গোস্বামীৰ নাম প্রণিধানযোগ্য। হেমচন্দ্র বৰুৱা আছিল উজনি অসমৰ ৰক্ষণশীল ব্রাহ্মণ পৰিয়ালৰ সন্তান। সৰুৰে পৰা অতি তীক্ষ্ণবুদ্ধিসম্পন্ন আৰু অধ্যয়নশীল হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই ইংৰাজী, অসমীয়া আৰু হিন্দী তিনিওটা ভাষাতেই ব্যুৎপত্তি লাভ কৰি পাছলৈ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ সেৱাত ব্ৰতী হৈছিল।

           হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সময়ৰ অসমীয়া সমাজখন আছিল কু-সংস্কাৰাচ্ছন্ন আৰু অনীতি-অনিয়মেৰে ভৰা। সংস্কাৰবাদী আৰু উদাৰ মনৰ হেমচন্দ্ৰই সেই কুসংস্কাৰ আৰু অনীতি-অনিয়মবোৰ আঁতৰাবৰ বাবে যত্নবান হৈছিল। যাৰ বাবে তেওঁক আচাৰভ্ৰষ্ট বুলি বহুতে বিদ্রূপো কৰিছিল।

 ৩। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ গদ্যৰীতি সম্পর্কে এটা প্ৰৱন্ধ যুগুত কৰা।

উত্তৰঃ হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই নিজস্ব সৃষ্টি ক্ষমতাৰ প্রভাৱত অৰুণোদয় যুগৰ শেষৰ ফালে অসমীয়া গদ্য জাতীয় সম্প্রীতি জাতীয়তাবোধ আৰু মানরোচিত আৰু সংস্কাৰাত্মক বহু গুণৰ ফলশ্রুতি সুচক ভাৱেৰে আত্মিক দিশত, আপেক্ষিক ভারে সুস্থ-সবল হৈ উঠে। লগতে, ক্রমশঃ - ভাষাই সংস্কৃতীয়া বর্ণ বিন্যাস ৰূপ লৈ উঠাত ই কায়িক দিশতো নতুনত্ব লাভ কৰে।

           হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই এজনৰ সাধনা- যেন বহুজনৰ এক যুগৰ সাধনা-সেই সাধনাই এটা যুগৰ গদ্যৰ গতি সলনি কৰিছে। ভাষা আৰু গদ্যৰীতিৰ শুদ্ধতা আৰু স্থিৰতাৰ মূল আধাৰ ব্যাকৰণ আৰু অভিধান। তেওঁ এই মূল কর্ম দুটাক কৃতিত্বৰে সমাধা কৰে। ইংৰাজী ১৮৫৯ খ্রীষ্টাব্দত অসমীয়া ব্যাকৰণ আৰু ১৯০০ খ্রীষ্টাব্দত 'হেমকোষ' প্রকাশ হয়। তেওঁৰ গদ্য সাহিত্যৰ বাহক হ'ল, বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ সাহিত্য, যেনে পাঠমালা, আদিপাঠ, স্বাস্থ্যৰক্ষাৰ নিয়ম, কানীয়া কীৰ্ত্তন, বাহিৰে ৰং চং ভিতৰে কোৱা ভাতুৰী, আত্ম জীৱনী আৰু নানাবিধ ৰচনা।

            হেমচন্দ্র আছিল আধুনিক সাহিত্যৰ প্ৰথম সচেতন গদ্য শিল্পী। সংস্কৃত শব্দ আৰু সংস্কৃতীয়াৰীতিৰ পৰা তেওঁ মুক্ত হোৱা নাছিল যদিও হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সুস্পষ্ট দৃষ্টি আছিল। ইংৰাজী গদ্য ৰীতিৰ প্ৰধান বিভাগ তিনিটা – সৰল, মধ্যগা আৰু অলংকৃত। মধ্যগা গদ্যৰীতি পোনপটীয়া, সুবিন্যস্ত, বিষয়ানুগত আৰু সংযত। ইয়াত ভাবোচ্ছাস সম্পূর্ণৰূপে অনুপস্থিত। আলংকাৰিক প্রয়োগো ইয়াত লক্ষ্য কৰা নাযায়। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ 'আত্মজীৱন চৰিত'কে ধৰি ভাবগধুৰ ৰচনাৱলীৰ মাজত মধ্যগা ৰীতিৰ আভাস পৰিদৃষ্ট হয়। যেনে

               "সেই সময়ত মোৰ দদাইদেউ লক্ষ্মীনাথ বৰুৱা শিৱসাগৰত কালেক্টৰিৰ চিৰস্তাদাৰ আছিল। পিতৃৰ মৃত্যুৰ সংবাদ পাই তেওঁ আমাৰ ঘৰলৈ গৈ আমাৰ পৰিয়ালৰ সকলোকে শিৱসাগৰলৈ নিলে...............।" (আত্মজীৱন চৰিত)

             হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা সংস্কৃতৰো পণ্ডিত আছিল। সেয়ে সংস্কৃত গদ্যৰীতিৰ লগত তেওঁৰ আছিল সু-পৰিচয়। কিন্তু সেই ৰীতিয়ে মাতৃভাষাৰ গদ্যসৃষ্টিত তেওঁক বহতীয়া কৰিব পৰা নাই। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই কথিত ঠাঁচক সাহিত্যিক গদ্যৰ মৰ্য্যদা দিব বিচাৰিছিল।

                তেওঁৰ আন এটা গদ্য ৰীতি ব্যংগাত্মক। তেওঁৰ দ্বাৰা ৰচিত 'বাহিৰে ৰং চং ভিতৰে কোৱা ভাতুৰি আৰু 'কানীয়াৰ কীৰ্ত্তন'ত এই বিধ গদ্যৰ প্ৰয়োগ লক্ষ্য কৰিবলগীয়া। শ্লেষ, ব্যজস্তুতি, মূলশব্দৰ বিকৃতকৰণ, অৰ্থৰ বিকৃত ব্যাখ্যা, গহীন কথা লঘু সুৰত উত্থাপন, সুকীয়া শব্দৰ সৃষ্টি আদিৰ জৰিয়তে তেওঁৰ এইবিধ গদ্যই লাভ কৰিছে নির্মম ব্যংগাত্মক ৰূপ।

                 গদ্যৰীতিৰ আলোচনাৰ প্ৰসংগত যতি চিহ্নৰ প্রয়াগ সম্পর্কেও ক'বলগীয়া হয়। কাৰণ, যতি চিহ্নৰ যথার্থ প্ৰয়োগেৰেহে গদ্য শৃংখলিত আৰু অর্থপূর্ণ হয়। উল্লেখযোগ্য যে, মিছনেৰীসকলে বিবিধ যতিচিহ্নৰ প্ৰয়োগেৰে তেওঁলোকৰ গদ্যৰচনাক যি শৃংখলা দান কৰিছিল, হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই তাক এক বিশিষ্ট মাত্রা দান কৰে। তদুপৰি ৰচনাৰ অনুচ্ছেদ বিভাজন ৰীতিও তেওঁ যথার্থ ৰূপত প্রতিষ্ঠা কৰে।

                  এইদৰে বৰুৱাই মিছনেৰীসকলৰ দ্বাৰা সৃষ্ট আধুনিক অসমীয়া গদ্যৰ ত্রুটি বিচ্যুতি আঁতৰাই তাক সৃজনশীল সাহিত্যৰ বাহক ৰূপে গঢ়ি তোলে।

 

Important Question Answer 

(For Paid User)

Join our membership Plan 

(সকলো পাঠৰ Paid উত্তৰবোৰ চাব পাৰিব)