Chapter 8

 विचित्रः साक्षी

1. एकपदेन उत्तरं लिखत—

(क) कीदृशे प्रदेशे पदयात्रा न सुखावहा?

उत्तरम् — विजने

(ख) अतिथिः केन प्रबुद्धः?

उत्तरम् — पादध्वनिना

(ग) कृशकायः कः आसीत्?

उत्तरम् — अभियुक्तः

(घ) न्यायाधीशः कस्मै कारागारदण्डम् आदिष्टवान्?

उत्तरम् — आरक्षिणे

(ङ) कं निकषा मृतशरीरम् आसीत्?

उत्तरम् — जनम्


2. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषया लिखत—

(क) निर्धनः जनः कथं वित्तम् उपार्जितवान्?

उत्तरम् — भूरि परिश्रम्य निर्धनः जनः वित्तम् उपार्जितवान्।

(ख) जनः किमर्थं पदातिः गच्छति?

उत्तरम् — पुत्रदर्शनार्थं जनः पदातिः गच्छति।

(ग) प्रसृते निशान्धकारे स किम् अचिन्तयत्?

उत्तरम् — निशान्धकारे पदयात्रा न शुभा इति स अचिन्तयत्।

(घ) वस्तुतः चौरः कः आसीत् ?

उत्तरम् — वस्तुतः चौरः ग्रामस्य आरक्षी आसीत्।

(ङ) जनस्य क्रन्दनं निशम्य आरक्षी किमुक्तवान्?

उत्तरम् — त्वया मञ्जूषा चोरिता, अतः फलं भुङ्क्ष्व, चौर्याभियोगे वर्षत्रयं कारादण्डं लप्स्यसे इति।

(च) मतिवैभवशालिनः दुष्कराणि कार्याणि कथं साधयन्ति ?

उत्तरम् — नीतिं युक्तिं च समालम्ब्य लीलयैव साधयन्ति।


एकपदेन उत्तरं लिखत (प्रश्न 1–5):

(1) कीदृशे प्रदेशे पदयात्रा न सुखावहा?
उत्तरम् — विजने

(2) अतिथिः केन प्रबुद्धः?

उत्तरम् — पादध्वनिना

(3) कृशकायः कः आसीत्?
उत्तरम् — अभियुक्तः

(4) न्यायाधीशः कस्मै कारागारदण्डम् आदिष्टवान्?
उत्तरम् — आरक्षिणे

(5) कं निकषा मृतशरीरम् आसीत्?
उत्तरम् — जनम्

वाक्यरूपेण उत्तरं लिखत (प्रश्न 6–12):

(6) निर्धनः जनः कथं वित्तम् उपार्जितवान्?
उत्तरम् — निर्धनः जनः भूरि परिश्रम्य किञ्चिद् वित्तम् उपार्जितवान्।

(7) जनः किमर्थं पदातिः गच्छति?
उत्तरम् — जनः पुत्रस्य रुग्णतां ज्ञात्वा तं द्रष्टुं पदातिः गच्छति स्म।

(8) प्रसृते निशान्धकारे स किम् अचिन्तयत्?
उत्तरम् — स अचिन्तयत् यत् निशान्धकारे विजने प्रदेशे पदयात्रा न शुभा।

(9) वस्तुतः चौरः कः आसीत्?
उत्तरम् — वस्तुतः चौरः ग्रामस्य आरक्षी आसीत्।

(10) जनस्य क्रन्दनं निशम्य आरक्षी किमुक्तवान्?
उत्तरम् — आरक्षी उक्तवान्— त्वया मञ्जूषा चोरिता, इदानीं निजकृत्यस्य फलं भुङ्क्ष्व, चौर्याभियोगे त्वं वर्षत्रयं कारादण्डं लप्स्यसे।

(11) शवः न्यायालये किमर्थं नीतम्?
 उत्तरम् — शवः सत्यं निर्णेतुं न्यायाधीशस्य आज्ञया न्यायालयं नीतम्।

(12) मतिवैभवशालिनः दुष्कराणि कार्याणि कथं साधयन्ति?
उत्तरम् — मतिवैभवशालिनः नीतिं युक्तिं च समालम्ब्य दुष्कराणि कार्याणि लीलया साधयन्ति।