MSBSHSE Class 7 History Chapter 8 Answer | Maharashtra MSBSHSE Class 7 History Lesson 8 Answer 2025-2026 |

 Chapter- 8                    आदर्श राज्यकर्ता

१) महात्मा जोतीराव फुले यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांवर कोणते साहित्य निर्माण केले?

उत्तर:

महात्मा जोतीराव फुले यांनी सन १८६९ मध्ये छत्रपती शिवाजी महाराजांवर एक पोवाडा रचला. या पोवाड्यातून त्यांनी शिवाजी महाराजांचे शौर्य, विनयशीलता, मातृभक्ती आणि राष्ट्रनिष्ठा प्रभावीपणे मांडली आहे. हा पोवाडा केवळ वीरगाथा नसून समाजात आत्मसन्मान व राष्ट्रीय जाणीव निर्माण करणारा आहे.

२) पोवाड्यात शिवाजी महाराजांचे कोणते गुण विशेषत्वाने दिसून येतात?

उत्तर:

या पोवाड्यात शिवाजी महाराजांचे शौर्य, नम्रता, आईविषयी आदर, गर्वाचा अभाव आणि मावळ्यांशी असलेले स्नेहपूर्ण नाते दिसून येते. “माते पायीं ठेवी डोई” या ओळीतून त्यांची मातृभक्ती स्पष्ट होते, तर “गर्व नाहीं काडीचा” या शब्दांतून त्यांची विनयशील वृत्ती दिसते.

३) लोकमान्य टिळकांनी शिवाजी महाराजांचे स्मरण कशा प्रकारे केले?

उत्तर:

लोकमान्य टिळकांनी शिवजयंती उत्सव सुरू करून त्याच्या माध्यमातून राष्ट्रीय जागृती घडवून आणली. शिवाजी महाराजांचे चरित्र जनतेपर्यंत पोहोचवून त्यांनी स्वातंत्र्य, स्वाभिमान आणि राष्ट्रप्रेमाची भावना समाजात निर्माण केली.

४) शिवचरित्राची महती सांगणारे पुस्तक कोणी लिहिले आहे?

उत्तर:

शिवचरित्राची महती सांगणारे पुस्तक लाला लजपतराय यांनी लिहिले आहे. या पुस्तकातून शिवाजी महाराजांचे राष्ट्रकार्य आणि प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व देशभर पोहोचले.

५) सुब्रमण्यम् भारती यांनी शिवाजी महाराजांवर कशा प्रकारे काव्यरचना केली?

उत्तर:

तमीळ काव्याचे पितामह सुब्रमण्यम् भारती यांनी शिवाजी महाराज आपल्या सहकाऱ्यांना उद्देशून बोलत आहेत, असा कल्पनारम्य प्रसंग उभा करून काव्यरचना केली. यातून महाराजांचा नेतृत्वगुण आणि प्रेरणादायी विचार व्यक्त होतो.

६) रवींद्रनाथ टागोर यांनी शिवाजी महाराजांकडे कसे पाहिले?

उत्तर:

विश्वकवी रवींद्रनाथ टागोर यांनी शिवाजी महाराजांवर एक दीर्घ कविता लिहिली आहे. त्यांनी महाराजांच्या राज्यसाधनेच्या प्रयत्नांकडे ‘थोर ध्येयसाधनेचे प्रयत्न’ म्हणून पाहिले असून त्यांना महान आदर्श नेता मानले आहे.

७) सर जदुनाथ सरकार यांनी शिवाजी महाराजांचे कार्य कसे मांडले आहे?

उत्तर:

इतिहासकार सर जदुनाथ सरकार यांनी ‘Shivaji and His Times’ या ग्रंथात छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या कार्याचा इतिहासाधारित गौरव केला आहे. या ग्रंथामुळे शिवाजी महाराजांचे कार्य जागतिक पातळीवर ओळखले गेले.

८) पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी शिवाजी महाराजांबद्दल काय मत व्यक्त केले आहे?

उत्तर:

पं. जवाहरलाल नेहरू म्हणतात की, “महाराज हे केवळ महाराष्ट्राचे नव्हते, तर संपूर्ण राष्ट्राचे होते.” त्यांना देशावर अपार प्रेम होते आणि ते मानवी सद्गुणांचे साक्षात प्रतीक होते, असे नेहरूंनी नमूद केले आहे.

९) शिवाजी महाराजांची प्रेरणा संपूर्ण भारतात कशी पसरली?

उत्तर:

भारताच्या सर्व भाषांमध्ये शिवाजी महाराजांच्या प्रेरणा, आदर्श आणि कार्यावर साहित्य निर्माण झाले. काव्य, पोवाडे, ग्रंथ आणि नाट्य यांच्या माध्यमातून त्यांचे विचार जनमानसात रुजले.

१०) शिवाजी महाराज भावी पिढ्यांसाठी आदर्श का ठरतात?

उत्तर:

शिवाजी महाराजांचे स्वराज्य निर्माण करण्याचे कार्य आणि त्याचे सुराज्यात रूपांतर करण्याची दूरदृष्टी भावी पिढ्यांसाठी प्रेरणादायी आहे. त्यांनी न्याय, स्वातंत्र्य, राष्ट्रप्रेम आणि मानवी मूल्यांचा आदर्श घालून दिला, म्हणूनच ते थोर राष्ट्रपुरुष म्हणून ओळखले जातात.

Answer by Dimpee Bora