MSBSHSE Class 8 History Chapter 5 Answer | Maharashtra MSBSHSE Class 8 History Lesson 5 Answer 2025-2026 |

 Chapter- 5                  सामाजिक व धार्मिक प्रबोधन

१. आर्य समाजाचे मुख्य ब्रीदवाक्य काय होते?

उत्तर: "वेदांकडे परत चला".

२. आर्य समाज कोणत्या तत्त्वावर आधारित होते?

उत्तर: धर्म हाच खरा धर्म असून त्यात जातीपातींना स्थान नव्हते आणि स्त्री-पुरुष समानता होती.

३. आर्य समाजाच्या माध्यमातून कोणती संस्था उघडली गेली?

उत्तर: शिक्षण संस्था उघडल्या गेल्या.

४. स्वामी दयानंद सरस्वती कोण होते?

उत्तर: आर्य समाजाचे संस्थापक व समाजसुधारक.

५. रामकृष्ण मिशनची स्थापना कोणी केली?

उत्तर: स्वामी विवेकानंद यांनी इ.स. १८९७ मध्ये केली.

६. रामकृष्ण मिशन कोणत्या क्षेत्रांत कार्य करते?

उत्तर: लोकसेवा, दुष्काळग्रस्तांना मदत, रोगी व दीनदुबळ्यांना औषधोपचार, स्त्रीशिक्षण, आध्यात्मिक उन्नती.

७. स्वामी विवेकानंद कोण होते?

उत्तर: रामकृष्ण परमहंस यांचे शिष्य, रामकृष्ण मिशन संस्थापक, उत्तम वक्ते.

८. स्वामी विवेकानंद यांनी इ.स. १८९३ मध्ये काय केले?

उत्तर: ते शिकागोमध्ये झालेल्या जागतिक परिषदेतील भाषणासाठी प्रसिद्ध झाले.

९. समाजात त्या काळात कोणत्या वाईट प्रथा होत्या?

उत्तर: बालविवाह, जरठ-कुमारी विवाह, हुंडा पद्धती, सती प्रथा, केशवपन, विधवा विवाह.

१०. सती प्रथेवर काय उपाय झाला?

उत्तर: राजा राममोहन रॉय आणि इतर समाजसुधारकांच्या प्रयत्नाने सतीबंदीचा कायदा झाला.

११. गोपाळ हरी देशमुख कोण होते?

उत्तर: लोकहितवादी समाजसुधारक.

१२. गोपाळ हरी देशमुखाने स्त्री-पुरुष समानतेबाबत काय केले?

उत्तर: शतपत्रातून स्त्री-पुरुष समानतेचा पुरस्कार केला.

१३. महात्मा फुले कोण होते?

उत्तर: समाजसुधारक व शिक्षणप्रवर्तक.

१४. महात्मा फुले यांनी मुलींची शाळा कुठे उघडली?

उत्तर: पुणे येथील भिडे वाड्यात.

१५. शाळा उघडण्यात कोणाची साथ मिळाली?

उत्तर: पत्नी सावित्रीबाई फुले यांची साथ मिळाली.

१६. सावित्रीबाई फुले कोण होत्या?

उत्तर: महात्मा फुले यांची पत्नी, शिक्षण क्षेत्रातील समाजसुधारक.

१७. शिक्षणासाठी सावित्रीबाईंनी काय केले?

उत्तर: समाजातील टीका व निंदा पत्करूनही मुलींचे शिक्षण सुरू ठेवले.

१८. महात्मा फुले यांनी बालहत्या प्रतिबंधासाठी काय केले?

उत्तर: स्वतःच्या घरात बालहत्या प्रतिबंधक गृह स्थापन केले.

१९. केशवपनाची पद्धत काय आहे?

उत्तर: मुलीचे केस वेळेवर न कापता ठेवण्याची पद्धत.

२०. समाजात विधवा विवाहाचे स्थान कसे होते?

उत्तर: विधवा विवाहाला समाजात मान्यता नव्हती.

२१. हुंडा पद्धती काय आहे?

उत्तर: विवाहात दहेज देणे किंवा घेणे.

२२. जरठ-कुमारी विवाह म्हणजे काय?

उत्तर: लहान मुलींचा विवाह.

२३. बालविवाह म्हणजे काय?

उत्तर: बालवयात विवाह करणे.

२४. समाज सुधारकांनी स्त्रियांसाठी काय केले?

उत्तर: शिक्षणाची संधी दिली व वाईट प्रथा उन्मूलनासाठी प्रयत्न केले.

२५. आर्य समाजाच्या शाखा कुठे उघडल्या?

उत्तर: भारतभर.

२६. रामकृष्ण मिशनची कार्यशैली कशी होती?

उत्तर: लोकसेवा व आध्यात्मिक उन्नतीवर आधारित.

२७. समाजसुधारकांनी सती प्रथेवर नियंत्रण कसे केले?

उत्तर: कायद्याच्या माध्यमातून सतीबंदी केली.

२८. सावित्रीबाईंनी शिक्षणात किती अडचणी झेलल्या?

उत्तर: समाजातील टीका व निंदा पत्करली.

२९. बालहत्या प्रतिबंधक गृह कोण स्थापन केले?

उत्तर: महात्मा फुले यांनी.

३०. हा उतारा मुख्यतः कोणत्या विषयावर आहे?

उत्तर: समाजसुधारकांचे कार्य, स्त्री शिक्षण, सामाजिक व धार्मिक सुधारणा.

Answer by Dimpee Bora