MSBSHSE Class 8 History Chapter 9 Answer | Maharashtra MSBSHSE Class 8 History Lesson 9 Answer 2025-2026 |

 Chapter- 9               स्वातंत्र्यलढ्याचे अंतिम पर्व

प्रश्न: तालुक्यामधील कोणत्या क्रांतिकारक गटांनी सरकारला अडचणीत आणले होते?

उत्तर: तालुक्यामध्ये भाई कोतवाल यांचा ‘आझाद दस्ता’ आणि नागपूरच्या जनरल आवारी यांची ‘लाल सेना’ या गटांनी सरकारविरुद्ध तीव्र संघर्ष केला.

प्रश्न: ‘आझाद दस्ता’चा प्रमुख कोण होता?

उत्तर: ‘आझाद दस्ता’चा प्रमुख भाई कोतवाल होता.

प्रश्न: ‘लाल सेना’ची स्थापना कोणी केली होती?

उत्तर: ‘लाल सेना’ची स्थापना नागपूरच्या जनरल आवारी यांनी केली होती.

प्रश्न: या गटांनी सरकारला किती काळ त्रस्त केले?

उत्तर: या गटांनी कित्येक महिने सरकारला सळो की पळो करून सोडले.

प्रश्न: मुंबईत कोणते गुप्त प्रक्षेपण केंद्र स्थापन झाले होते?

उत्तर: मुंबईत ‘आझाद रेडिओ’ हे गुप्त प्रक्षेपण केंद्र स्थापन झाले होते.

प्रश्न: ‘आझाद रेडिओ’ची स्थापना कोणी केली होती?

उत्तर: विठ्ठल जव्हेरी, उषा मेहता व त्यांच्या साथीदारांनी ‘आझाद रेडिओ’ची स्थापना केली होती.

प्रश्न: ‘आझाद रेडिओ’वर कोणते कार्यक्रम प्रसारित केले जात?

उत्तर: ‘आझाद रेडिओ’वर राष्ट्रभक्तीची गीते, आंदोलनाच्या बातम्या व देशभक्तीपर भाषणे प्रसारित केली जात.

प्रश्न: ‘आझाद रेडिओ’चा आंदोलनावर काय परिणाम झाला?

उत्तर: ‘आझाद रेडिओ’मुळे जनतेला आंदोलन चालवण्यासाठी मोठे प्रोत्साहन मिळाले.

प्रश्न: ‘आझाद रेडिओ’सारखी केंद्रे आणखी कुठे चालली होती?

उत्तर: कोलकता, दिल्ली आणि पुणे येथे अशी प्रक्षेपण केंद्रे काही काळ चालली होती.

प्रश्न: ‘प्रतिसरकार’ म्हणजे काय?

उत्तर: ब्रिटिश अधिकाऱ्यांची हकालपट्टी करून लोकाभिमुख सरकारे स्थापन करणे म्हणजे प्रतिसरकार होय.

प्रश्न: बंगालमध्ये कोणत्या भागात प्रतिसरकार स्थापन झाले?

उत्तर: बंगालमधील मिदनापूर येथे प्रतिसरकार स्थापन झाले.

प्रश्न: उत्तर प्रदेशमध्ये कोणत्या जिल्ह्यांत प्रतिसरकार स्थापन झाले?

उत्तर: उत्तर प्रदेशातील बालिया आणि आझमगड जिल्ह्यांत प्रतिसरकार स्थापन झाले.

प्रश्न: बिहारमध्ये कोणत्या भागांत प्रतिसरकार स्थापन झाले?

उत्तर: बिहारमधील भागलपूर आणि पूर्णिया येथे प्रतिसरकार स्थापन झाले.

प्रश्न: महाराष्ट्रात प्रतिसरकार कुठे स्थापन झाले?

उत्तर: महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यात प्रतिसरकार स्थापन झाले.

प्रश्न: साताऱ्यात प्रतिसरकाराचे नेतृत्व कोणी केले?

उत्तर: साताऱ्यात प्रतिसरकाराचे नेतृत्व क्रांतिसिंह नाना पाटील यांनी केले.

प्रश्न: साताऱ्यात प्रतिसरकार कधी स्थापन झाले?

उत्तर: साताऱ्यात १९४२ साली प्रतिसरकार स्थापन झाले.

प्रश्न: १९४२ च्या चळवळीचे स्वरूप कसे होते?

उत्तर: १९४२ ची चळवळ देशव्यापी आंदोलनाच्या स्वरूपात उभी राहिली.

प्रश्न: स्वातंत्र्यप्राप्तीसाठी भारतीयांनी कोणता त्याग केला?

उत्तर: स्वातंत्र्यप्राप्तीसाठी लक्षावधी भारतीयांनी असीम त्याग व आत्मबलिदान केले.

प्रश्न: आंदोलकांची संख्या किती मोठी होती?

उत्तर: आंदोलकांची संख्या इतकी प्रचंड होती की देशातील तुरुंग अपुरे पडले.

प्रश्न: आंदोलनात कोणत्या संत–महात्म्यांनी उत्साह वाढवला?

उत्तर: साने गुरुजी आणि राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांनी राष्ट्रभक्तीपर गीतांनी उत्साह वाढवला.

प्रश्न: १९४२ च्या आंदोलनाला आणखी कोणते नाव आहे?

उत्तर: १९४२ च्या आंदोलनाला ‘ऑगस्ट क्रांती’ असेही म्हणतात.

प्रश्न: आझाद हिंद सेनेची स्थापना कशासाठी झाली?

उत्तर: भारताच्या स्वातंत्र्यप्राप्तीसाठी आझाद हिंद सेनेची स्थापना झाली.

प्रश्न: आझाद हिंद सेनेचे नेतृत्व कोणी केले?

उत्तर: आझाद हिंद सेनेचे नेतृत्व नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी केले.

प्रश्न: आझाद हिंद सेनेतील सैनिक कोणाविरुद्ध लढत होते?

उत्तर: आझाद हिंद सेनेतील सैनिक ब्रिटिशांविरुद्ध लढत होते.

प्रश्न: आझाद हिंद सेना कुठे उभी राहिली होती?

उत्तर: भारताच्या पूर्व सीमेवर आझाद हिंद सेना उभी राहिली होती.

प्रश्न: सुभाषचंद्र बोस कोणत्या संघटनेचे नेते होते?

उत्तर: सुभाषचंद्र बोस हे भारतीय राष्ट्रीय सभेचे महत्त्वपूर्ण नेते होते.

प्रश्न: सुभाषचंद्र बोस यांनी राष्ट्रीय सभेत कोणते पद भूषवले?

उत्तर: सुभाषचंद्र बोस यांनी दोन वेळा राष्ट्रीय सभेचे अध्यक्षपद भूषवले.

प्रश्न: १९४२ च्या आंदोलनाचे मुख्य वैशिष्ट्य काय होते?

उत्तर: १९४२ चळवळ ही जनतेच्या व्यापक सहभागाने आणि बलिदानाने ओळखली जाणारी क्रांतिकारी चळवळ होती.

प्रश्न: या संपूर्ण आंदोलनाचा अंतिम उद्देश काय होता?

उत्तर: या आंदोलनाचा अंतिम उद्देश भारताला ब्रिटिश राजवटीतून मुक्त करून स्वातंत्र्य मिळवणे हा होता.

Answer by Dimpee Bora