Chapter 2

                                                             ā¤‡ā¤•ा⤈ ā¤Ļो


1. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤕ा ā¤ĩ्⤝ाā¤Ē⤕ ⤅⤰्ā¤Ĩ ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤕ा ⤅⤰्ā¤Ĩ ⤕ेā¤ĩ⤞ ā¤Ŧीā¤Žा⤰ी ⤝ा ⤚ो⤟ ⤏े ā¤Žु⤕्⤤ ā¤šो⤍ा ā¤¨ā¤šीं ā¤šै। ā¤‡ā¤¸ā¤Žें ā¤ļा⤰ी⤰ि⤕, ā¤Žा⤍⤏ि⤕ ⤔⤰ ⤏ाā¤Žा⤜ि⤕ ⤭⤞े ⤕ा ā¤¸ā¤Ž्ā¤Žि⤞⤍ ā¤šो⤤ा ā¤šै। ⤏्ā¤ĩ⤏्ā¤Ĩ ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ā¤Žा⤍⤏ि⤕ ⤔⤰ ā¤ļा⤰ी⤰ि⤕ ⤰ूā¤Ē ⤏े ⤏⤕्⤰ि⤝, ā¤Ē्⤰⤏⤍्⤍ ⤔⤰ ⤤⤍ाā¤ĩā¤Žु⤕्⤤ ā¤šो⤤ा ā¤šै।


2. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤔⤰ ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤏्⤤⤰ ⤕े ā¤Ŧी⤚ ⤕्⤝ा ⤏ंā¤Ŧं⤧ ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤏्⤤⤰ ā¤Žें ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ⤕ी ⤰ोā¤œā¤Žā¤°्⤰ा ⤕ी ⤆ā¤ĩā¤ļ्⤝⤕⤤ाā¤ँ ⤜ै⤏े ⤭ो⤜⤍, ⤏्ā¤ĩ⤚्⤛ ā¤Ēा⤍ी, ⤆ā¤ĩा⤏ ⤔⤰ ā¤ļि⤕्⤎ा ā¤ļाā¤Žि⤞ ā¤šैं। ⤝ā¤Ļि ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤏्⤤⤰ ā¤…ā¤š्⤛ा ā¤šो⤗ा, ⤤ो ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤Ŧेā¤šā¤¤ā¤° ā¤šो⤗ा। ⤏ा⤰्ā¤ĩ⤜⤍ि⤕ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤭ी ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤏्⤤⤰ ā¤Ŧā¤ĸ़ा⤍े ā¤Žें ⤝ो⤗ā¤Ļा⤍ ā¤Ļे⤤ा ā¤šै।


3. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤭ा⤰⤤ ā¤Žें ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ⤕े ⤏ा⤰्ā¤ĩ⤜⤍ि⤕ ⤔⤰ ⤍ि⤜ी ā¤Ēā¤šā¤˛ू ⤕्⤝ा ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤¸ा⤰्ā¤ĩ⤜⤍ि⤕ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩाā¤ँ: ⤏⤰⤕ा⤰ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ ⤔⤰ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤕ेंā¤Ļ्⤰, ⤏⤭ी ⤍ा⤗⤰ि⤕ों ⤕े ⤞िā¤ ⤉ā¤Ē⤞ā¤Ŧ्⤧, ⤍िःā¤ļु⤞्⤕ ⤝ा ā¤•ā¤Ž ā¤ļु⤞्⤕।


⤍ि⤜ी ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩाā¤ँ: ⤍ि⤜ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞, ā¤Ąॉ⤕्⤟⤰ ⤔⤰ ⤍⤰्⤏िं⤗ ā¤šोā¤Ž, ā¤Žु⤍ाā¤Ģे ā¤Ē⤰ ⤆⤧ा⤰ि⤤, ā¤†ā¤Žā¤¤ौ⤰ ā¤Ē⤰ ā¤ļā¤šā¤°ी ⤕्⤎े⤤्⤰ों ā¤Žें ⤉ā¤Ē⤞ā¤Ŧ्⤧।


4. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤…ā¤Žā¤¨ ⤔⤰ ⤰ं⤜⤍ ⤕ी ā¤•ā¤šा⤍ी ⤏े ⤕्⤝ा ā¤¸ā¤Žā¤ा ⤜ा ⤏⤕⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤¯ā¤š ā¤•ā¤šा⤍ी ā¤Ļि⤖ा⤤ी ā¤šै ⤕ि ⤍ि⤜ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ों ā¤Žें ⤏ुā¤ĩि⤧ाā¤ँ ā¤…ā¤š्⤛ी ā¤šो⤤ी ā¤šैं ⤞े⤕ि⤍ ā¤Žā¤šं⤗ी ā¤šो⤤ी ā¤šैं, ⤜ā¤Ŧ⤕ि ⤏⤰⤕ा⤰ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ ā¤Žें ā¤Žुā¤Ģ्⤤ ⤇⤞ा⤜ ā¤Žि⤞⤤ा ā¤šै ā¤Ē⤰ ⤞ंā¤Ŧी ⤞ा⤇⤍ों ⤔⤰ ā¤•ā¤Žी ⤕े ⤕ा⤰⤪ ā¤Ē⤰ेā¤ļा⤍ी ā¤šो⤤ी ā¤šै।


5. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤šा⤕िā¤Ž ā¤ļे⤖ ⤕ी ā¤•ā¤šा⤍ी ā¤Žें ⤕ि⤍ ā¤¸ā¤Žā¤¸्⤝ा⤓ं ⤕ा ⤏ाā¤Žā¤¨ा ⤕⤰⤍ा ā¤Ēā¤Ą़ा?

⤉⤤्⤤⤰: ⤉⤍्ā¤šें ⤗ं⤭ी⤰ ⤚ो⤟ ⤞⤗ी ā¤Ĩी, ⤞े⤕ि⤍ ⤆⤠ ⤏⤰⤕ा⤰ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ों ā¤Žें ⤭⤰्⤤ी ā¤šो⤍े ⤏े ā¤Žā¤¨ा ⤕ि⤝ा ⤗⤝ा। ⤅ं⤤िā¤Ž ā¤Žें ⤍ि⤜ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ ā¤Žें ⤭⤰्⤤ी ⤕⤰ा⤝ा ⤗⤝ा, ⤜िā¤¸ā¤Žें ā¤Žā¤šं⤗ा ⤇⤞ा⤜ ā¤šु⤆।


6. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤅ā¤Ļा⤞⤤ ⤍े ā¤šा⤕िā¤Ž ā¤ļे⤖ ⤕े ā¤Žाā¤Žā¤˛े ā¤Žें ⤕्⤝ा ⤍ि⤰्⤪⤝ ⤞ि⤝ा?

⤉⤤्⤤⤰: ⤅ā¤Ļा⤞⤤ ⤍े ā¤•ā¤šा ⤕ि ⤏⤰⤕ा⤰ ⤕ा ⤕⤰्⤤ā¤ĩ्⤝ ā¤šै ⤕ि ⤏⤭ी ⤍ा⤗⤰ि⤕ों ⤕ो ⤆ā¤ĩā¤ļ्⤝⤕ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩाā¤ँ ā¤Ē्⤰ā¤Ļा⤍ ⤕ी ⤜ाā¤ँ। ⤰ा⤜्⤝ ⤏⤰⤕ा⤰ ⤕ो ā¤šा⤕िā¤Ž ā¤ļे⤖ ⤕े ⤍ि⤜ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ ⤕े ⤖⤰्⤚ ⤕ा ⤭ु⤗⤤ा⤍ ⤕⤰⤍ा ā¤Ēā¤Ą़ा।


7. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤭ा⤰⤤ ā¤Žें ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ā¤Žें ⤕ि⤍ ā¤Žु⤖्⤝ ⤚ु⤍ौ⤤ि⤝ों ⤕ा ⤏ाā¤Žā¤¨ा ⤕⤰⤍ा ā¤Ēā¤Ą़⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤗्⤰ाā¤Žी⤪ ⤕्⤎े⤤्⤰ों ā¤Žें ā¤Ąॉ⤕्⤟⤰ों ⤕ी ā¤•ā¤Žी, ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ों ā¤Žें ⤅ā¤Ē⤰्⤝ाā¤Ē्⤤ ā¤Ŧि⤏्⤤⤰, ā¤Ļā¤ĩा⤇⤝ों ⤕ी ā¤•ā¤Žी, ⤞ंā¤Ŧी ⤞ा⤇⤍ों ā¤Žें ā¤Ē्⤰⤤ी⤕्⤎ा ⤔⤰ ⤗⤰ीā¤Ŧों ⤕े ⤞िā¤ ā¤Žā¤šँ⤗े ⤇⤞ा⤜।


8. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ा⤰्ā¤ĩ⤜⤍ि⤕ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ⤕ा ⤉ā¤Ļ्ā¤Ļेā¤ļ्⤝ ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏⤭ी ⤍ा⤗⤰ि⤕ों ⤕ो ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩाā¤ँ ā¤Ē्⤰ā¤Ļा⤍ ⤕⤰⤍ा, ā¤Ŧीā¤Žा⤰ी ⤕ी ⤰ो⤕ā¤Ĩाā¤Ž ⤕⤰⤍ा, ⤔⤰ ⤗⤰ीā¤Ŧों ⤕े ⤞िā¤ ⤍िःā¤ļु⤞्⤕ ⤝ा ⤕िā¤Ģा⤝⤤ी ⤇⤞ा⤜ ⤉ā¤Ē⤞ā¤Ŧ्⤧ ⤕⤰ा⤍ा।


9. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤍ि⤜ी ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ⤕ी ā¤Žु⤖्⤝ ā¤ĩिā¤ļे⤎⤤ाā¤ँ ⤕्⤝ा ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Žु⤍ाā¤Ģे ā¤Ē⤰ ⤆⤧ा⤰ि⤤, ⤏ुā¤ĩि⤧ाā¤ँ ⤅⤧ि⤕ ⤞े⤕ि⤍ ā¤Žā¤šं⤗ी, ā¤ļā¤šā¤°ी ⤕ेंā¤Ļ्⤰ि⤤, ā¤ĩिā¤ļे⤎⤜्ā¤ž ā¤Ąॉ⤕्⤟⤰ों ⤔⤰ ⤆⤧ु⤍ि⤕ ⤉ā¤Ē⤕⤰⤪ों ⤕ी ⤉ā¤Ē⤞ā¤Ŧ्⤧⤤ा।


10. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜⤍ ⤔⤎⤧ि ⤕ेंā¤Ļ्⤰ (Jan Aushadhi) ⤕ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤¯ā¤š ⤏⤰⤕ा⤰ी ⤝ो⤜⤍ा ā¤šै ⤜ो ⤗ु⤪ā¤ĩ⤤्⤤ाā¤Ēू⤰्⤪ ⤜े⤍े⤰ि⤕ ā¤Ļā¤ĩा⤇⤝ाँ ā¤•ā¤Ž ⤕ीā¤Žā¤¤ ā¤Ē⤰ ā¤Ē्⤰ā¤Ļा⤍ ⤕⤰⤤ी ā¤šै, ⤜ि⤏⤏े ⤗⤰ीā¤Ŧ ⤞ो⤗ ā¤Žā¤šं⤗ी ā¤Ŧ्⤰ांā¤Ąेā¤Ą ā¤Ļā¤ĩा⤇⤝ाँ ⤖⤰ीā¤Ļ⤍े ⤏े ā¤Ŧ⤚ ⤏⤕⤤े ā¤šैं।


11. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤Žें ā¤¸ā¤Žा⤍⤤ा ⤕्⤝ों ⤜⤰ू⤰ी ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏⤭ी ⤍ा⤗⤰ि⤕ ⤚ाā¤šे ā¤…ā¤Žी⤰ ā¤šों ⤝ा ⤗⤰ीā¤Ŧ, ā¤ļā¤šā¤°ी ā¤šों ⤝ा ⤗्⤰ाā¤Žी⤪, ā¤¸ā¤Žा⤍ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ⤕े ā¤šā¤•ā¤Ļा⤰ ā¤šैं। ā¤¯ā¤š ⤞ो⤕⤤ं⤤्⤰ ⤔⤰ ⤏ंā¤ĩि⤧ा⤍ ⤕ी ā¤Žू⤞ ⤭ाā¤ĩ⤍ा ⤕ा ā¤šि⤏्⤏ा ā¤šै।


12. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤕्⤝ा ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤕ेā¤ĩ⤞ ⤏⤰⤕ा⤰ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ों ⤤⤕ ā¤šी ⤏ीā¤Žि⤤ ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤¨ā¤šीं, ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩाā¤ँ ⤍ि⤜ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ों, ⤍⤰्⤏िं⤗ ā¤šोā¤Ž, ā¤Ē्⤰⤝ो⤗ā¤ļा⤞ा⤓ं ⤔⤰ ā¤Ļā¤ĩा ā¤Ļु⤕ा⤍ों ⤤⤕ ⤭ी ā¤Ģै⤞ी ā¤šैं।


13. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ŧीā¤Žा⤰ी ā¤Ē⤰ ⤖⤰्⤚ ⤗⤰ीā¤Ŧ ā¤Ē⤰िā¤ĩा⤰ों ⤕ो ⤕ै⤏े ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩि⤤ ⤕⤰⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤗⤰ीā¤Ŧ ā¤Ē⤰िā¤ĩा⤰ों ⤕ो ⤇⤞ा⤜ ⤕े ⤞िā¤ ā¤Ēै⤏े ⤉⤧ा⤰ ⤞े⤍े ⤝ा ⤏ंā¤Ē⤤्⤤ि ā¤Ŧे⤚⤍े ⤕ी ⤜⤰ू⤰⤤ ā¤Ēā¤Ą़⤤ी ā¤šै। ⤇⤏⤏े ⤉⤍⤕ी ⤆⤰्ā¤Ĩि⤕ ⤏्ā¤Ĩि⤤ि ⤔⤰ ⤖⤰ाā¤Ŧ ā¤šो⤤ी ā¤šै ⤔⤰ ā¤Ēो⤎⤪ ā¤ĩ ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤏्⤤⤰ ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩि⤤ ā¤šो⤤ा ā¤šै।


14. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ⤕ो ⤕िā¤Ģा⤝⤤ी ā¤Ŧ⤍ा⤍े ⤕े ⤉ā¤Ēा⤝ ⤕्⤝ा ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤œā¤¨ ⤔⤎⤧ि ⤕ेंā¤Ļ्⤰ों ⤕ा ā¤ĩि⤏्⤤ा⤰


⤜े⤍े⤰ि⤕ ā¤Ļā¤ĩा⤓ं ⤕ा ⤉ā¤Ē⤝ो⤗


⤏⤰⤕ा⤰ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ों ā¤Žें ⤏ुā¤ĩि⤧ा⤓ं ⤕ा ⤏ु⤧ा⤰


⤗्⤰ाā¤Žी⤪ ⤕्⤎े⤤्⤰ों ā¤Žें ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤕ेंā¤Ļ्⤰ ⤔⤰ ā¤Žोā¤Ŧा⤇⤞ ⤕्⤞ि⤍ि⤕


⤜ा⤗⤰ू⤕⤤ा ⤔⤰ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤ļि⤕्⤎ा


15. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤗्⤰ाā¤Žी⤪ ⤕्⤎े⤤्⤰ों ā¤Žें ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा ⤕ै⤏े ⤉ā¤Ē⤞ā¤Ŧ्⤧ ⤕⤰ा⤈ ⤜ा ⤏⤕⤤ी ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Ē्⤰ाā¤Ĩā¤Žि⤕ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤕ेंā¤Ļ्⤰ (PHC) ā¤Ŧ⤍ा⤕⤰, ā¤ā¤• ⤍⤰्⤏ ⤔⤰ ⤗्⤰ाā¤Ž ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩ⤕ ⤍ि⤝ु⤕्⤤ ⤕⤰⤕े, ⤜ि⤞ा ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ों ⤕ी ⤍ि⤗⤰ा⤍ी ⤔⤰ ā¤Žोā¤Ŧा⤇⤞ ⤕्⤞ि⤍ि⤕ ⤚⤞ा⤕⤰।


16. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏⤰⤕ा⤰ी ⤔⤰ ⤍ि⤜ी ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ā¤Žें ā¤Žु⤖्⤝ ⤅ं⤤⤰ ⤕्⤝ा ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤¸ा⤰्ā¤ĩ⤜⤍ि⤕: ⤍िःā¤ļु⤞्⤕ ⤝ा ā¤•ā¤Ž ā¤ļु⤞्⤕, ⤗्⤰ाā¤Žी⤪-ā¤ļā¤šā¤°ी ā¤Ļो⤍ों ⤕े ⤞िā¤, ⤏⤭ी ⤍ा⤗⤰ि⤕ों ⤕े ⤞िā¤।


⤍ि⤜ी: ā¤Žā¤šं⤗ा, ā¤ļā¤šā¤°ी ⤕्⤎े⤤्⤰ों ā¤Žें ⤕ेंā¤Ļ्⤰ि⤤, ā¤Žु⤍ाā¤Ģा ⤆⤧ा⤰ि⤤, ⤏ुā¤ĩि⤧ाā¤ँ ⤆⤧ु⤍ि⤕।


17. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ēा⤍ी ⤔⤰ ⤏्ā¤ĩ⤚्⤛⤤ा ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤Ē⤰ ⤕ै⤏े ⤅⤏⤰ ā¤Ąा⤞⤤ी ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏्ā¤ĩ⤚्⤛ ā¤Ēा⤍ी ⤔⤰ ⤏ā¤Ģा⤈ ⤏े ⤜⤞⤜⤍ि⤤ ⤔⤰ ⤏ं⤚ा⤰⤪ी⤝ ā¤Ŧीā¤Žा⤰ि⤝ों ⤜ै⤏े ā¤šै⤜ा, ā¤Ēी⤞ि⤝ा, ⤔⤰ ā¤Ēे⤟ ⤕े ⤕ीā¤Ą़े ⤰ो⤕े ⤜ा ⤏⤕⤤े ā¤šैं।


18. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤Žें ⤏ंā¤ĩि⤧ा⤍ ⤕ी ⤭ूā¤Žि⤕ा ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏ंā¤ĩि⤧ा⤍ ā¤•ā¤šā¤¤ा ā¤šै ⤕ि ⤰ा⤜्⤝ ⤕ा ⤕⤰्⤤ā¤ĩ्⤝ ā¤šै ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤏्⤤⤰ ⤔⤰ ā¤Ēो⤎⤪ ⤏्⤤⤰ ā¤Ŧā¤ĸ़ा⤍ा ⤤ā¤Ĩा ⤞ो⤕ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ु⤧ा⤰⤍ा।


19. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ⤕ी ⤉ā¤Ē⤞ā¤Ŧ्⤧⤤ा ā¤Ē⤰ ⤏ाā¤Žा⤜ि⤕ ⤏्ā¤Ĩि⤤ि ⤕ा ⤕्⤝ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤗⤰ीā¤Ŧ, ⤆ā¤Ļिā¤ĩा⤏ी ⤔⤰ ⤏ुā¤ĩि⤧ाā¤šी⤍ ⤞ो⤗ ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ ⤔⤰ ā¤Ļā¤ĩा⤇⤝ों ⤤⤕ ā¤•ā¤Ž ā¤Ēā¤šुँ⤚ ā¤Ēा⤤े ā¤šैं, ⤇⤏⤞िā¤ ⤉⤍⤕ी ā¤Ŧीā¤Žा⤰ी ⤅⤧ि⤕ ⤗ं⤭ी⤰ ā¤šो⤤ी ā¤šै।


20. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Žā¤˛े⤰ि⤝ा ⤔⤰ ⤤ā¤Ēेā¤Ļि⤕ ⤜ै⤏ी ā¤Ŧीā¤Žा⤰ि⤝ों ⤕ी ⤰ो⤕ā¤Ĩाā¤Ž ⤕ै⤏े ⤕ी ⤜ा ⤏⤕⤤ी ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏्ā¤ĩ⤚्⤛ ā¤Ēा⤍ी, ⤕ी⤟ ⤍ि⤝ं⤤्⤰⤪, ⤟ी⤕ा⤕⤰⤪ ⤅⤭ि⤝ा⤍ ⤔⤰ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤ļि⤕्⤎ा ⤕े ā¤Žा⤧्ā¤¯ā¤Ž ⤏े।


21. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤Žें ⤏ा⤰्ā¤ĩ⤜⤍ि⤕ ⤭ा⤗ीā¤Ļा⤰ी ⤕्⤝ों ⤜⤰ू⤰ी ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏⤰⤕ा⤰ ⤅⤕े⤞े ⤰ो⤗ ⤍ि⤝ं⤤्⤰⤪ ⤔⤰ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ⤕ो ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩी ⤰ूā¤Ē ⤏े ā¤¨ā¤šीं ⤚⤞ा ⤏⤕⤤ी। ā¤¸ā¤Žुā¤Ļा⤝ ⤕े ā¤¸ā¤šā¤¯ो⤗ ⤏े ā¤Ēा⤍ी, ⤏्ā¤ĩ⤚्⤛⤤ा ⤔⤰ ā¤Ŧीā¤Žा⤰ी ⤰ो⤕ā¤Ĩाā¤Ž ⤏ā¤Ģ⤞ ā¤šो ⤏⤕⤤ी ā¤šै।


22. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤕े⤰⤞ ā¤Žॉā¤Ąā¤˛ ā¤Žें ā¤Ŧ⤜⤟ ⤕ा 40% ā¤Ēं⤚ा⤝⤤ों ⤕ो ā¤Ļे⤍े ⤕ा ⤕्⤝ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤Ēā¤Ą़ा?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Ēं⤚ा⤝⤤ें ⤅ā¤Ē⤍े ⤗ाँā¤ĩ ⤕े ⤞िā¤ ⤝ो⤜⤍ाā¤ँ ā¤Ŧ⤍ा ⤏⤕ीं, ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝, ā¤ļि⤕्⤎ा ⤔⤰ ā¤Žā¤šि⤞ा ā¤ĩि⤕ा⤏ ā¤Žें ⤏ु⤧ा⤰ ā¤šु⤆, ⤜⤞ ā¤ĩि⤤⤰⤪ ā¤ĩ्⤝ā¤ĩ⤏्ā¤Ĩा ⤏ु⤧⤰ी।


23. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤕ो⤏्⤟ा⤰ि⤕ा ⤕े ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤Žॉā¤Ąā¤˛ ⤕ी ā¤Žु⤖्⤝ ā¤ĩिā¤ļे⤎⤤ा ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏े⤍ा ā¤Ē⤰ ⤖⤰्⤚ ā¤¨ā¤šीं ⤕⤰⤍ा ⤔⤰ ⤇⤏⤕े ā¤Ēै⤏े ⤕ो ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝, ā¤ļि⤕्⤎ा ⤔⤰ ā¤Ŧु⤍ि⤝ाā¤Ļी ⤜⤰ू⤰⤤ों ā¤Ē⤰ ⤖⤰्⤚ ⤕⤰⤍ा। ⤏⤭ी ⤍ा⤗⤰ि⤕ों ⤕ो ā¤Žू⤞⤭ू⤤ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ुā¤ĩि⤧ाā¤ँ ⤉ā¤Ē⤞ā¤Ŧ्⤧ ⤕⤰ा⤈ ⤜ा⤤ी ā¤šैं।


24. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤ļि⤕्⤎ा ⤕ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤞ो⤗ों ⤕ो ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ंā¤Ŧं⤧ी ⤜ा⤍⤕ा⤰ी ā¤Ļे⤕⤰ ā¤ĩे ⤏्ā¤ĩ⤝ं ā¤Ŧीā¤Žा⤰ी ⤰ो⤕ā¤Ĩाā¤Ž, ā¤Ēो⤎⤪ ⤔⤰ ⤏्ā¤ĩ⤚्⤛⤤ा ⤕े ā¤Ē्⤰⤤ि ⤜ा⤗⤰ू⤕ ā¤šो ⤏⤕⤤े ā¤šैं।


25. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ā¤Žें ā¤Ąॉ⤕्⤟⤰ों ⤕ी ā¤•ā¤Žी ⤕ै⤏े ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩि⤤ ⤕⤰⤤ी ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤗्⤰ाā¤Žी⤪ ⤕्⤎े⤤्⤰ों ā¤Žें ā¤Ē⤰्⤝ाā¤Ē्⤤ ā¤Ąॉ⤕्⤟⤰ ⤍ ā¤šो⤍े ⤕े ⤕ा⤰⤪ ā¤Žā¤°ी⤜ों ⤕ो ⤞ंā¤Ŧी ā¤Ļू⤰ी ⤤⤝ ⤕⤰⤍ी ā¤Ēā¤Ą़⤤ी ā¤šै ⤔⤰ ⤗ं⤭ी⤰ ⤏्ā¤Ĩि⤤ि ā¤Žें ā¤¸ā¤Žā¤¯ ā¤Ē⤰ ⤇⤞ा⤜ ā¤¨ā¤šीं ā¤Žि⤞ ā¤Ēा⤤ा।


26. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ⤕ो ⤕ि⤏ ā¤Ē्⤰⤕ा⤰ ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩी ā¤Ŧ⤍ा⤝ा ⤜ा ⤏⤕⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Ē⤰्⤝ाā¤Ē्⤤ ā¤Ąॉ⤕्⤟⤰ ⤔⤰ ⤕⤰्ā¤Žā¤šा⤰ी, ā¤Ŧेā¤šā¤¤ā¤° ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ ⤔⤰ ā¤Ļā¤ĩा ⤉ā¤Ē⤞ā¤Ŧ्⤧⤤ा, ā¤Žोā¤Ŧा⤇⤞ ⤕्⤞ि⤍ि⤕, ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤ļि⤕्⤎ा ⤔⤰ ā¤¸ā¤Žुā¤Ļा⤝ ⤕ी ⤭ा⤗ीā¤Ļा⤰ी।


27. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤍ि⤜ी ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ā¤Žें ⤰ो⤗ी ⤕ा ⤅⤧ि⤕ ⤖⤰्⤚ ⤕्⤝ों ā¤šो⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Žु⤍ाā¤Ģे ⤕े ⤞िā¤ ⤅⤤ि⤰ि⤕्⤤ ⤜ां⤚, ⤇ं⤜े⤕्ā¤ļ⤍ ⤔⤰ ā¤Ļā¤ĩा⤇⤝ाँ ā¤Ļी ⤜ा⤤ी ā¤šैं। ⤏ुā¤ĩि⤧ाā¤ँ ā¤Žā¤šं⤗ी ā¤šो⤤ी ā¤šैं ⤔⤰ ⤗⤰ीā¤Ŧ ⤇⤏े ā¤¨ā¤šीं ⤖⤰ीā¤Ļ ā¤Ēा⤤े।


28. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏⤰⤕ा⤰ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ ā¤Žें ⤞ंā¤Ŧी ⤞ा⤇⤍ ⤔⤰ ā¤Ē्⤰⤤ी⤕्⤎ा ⤕ा ⤕्⤝ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤Ēā¤Ą़⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Žā¤°ी⤜ ā¤Ĩ⤕ ⤜ा⤤े ā¤šैं, ⤰ो⤗ ā¤Ŧā¤ĸ़ ⤏⤕⤤ा ā¤šै, ⤔⤰ ⤗ं⤭ी⤰ ā¤Žाā¤Žā¤˛ों ā¤Žें ⤜ा⤍ ⤕ा ⤖⤤⤰ा ā¤Ŧā¤ĸ़ ⤜ा⤤ा ā¤šै।


29. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ⤕ो ⤜⤍⤏ं⤖्⤝ा ⤕े ⤅⤍ु⤏ा⤰ ⤕ै⤏े ā¤ĩि⤤⤰ि⤤ ⤕ि⤝ा ⤜ा ⤏⤕⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤜ि⤞ा ⤏्⤤⤰ ā¤Ē⤰ ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞, ⤗ाँā¤ĩों ā¤Žें ā¤Ē्⤰ाā¤Ĩā¤Žि⤕ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤕ेंā¤Ļ्⤰, ā¤Žोā¤Ŧा⤇⤞ ⤕्⤞ि⤍ि⤕ ⤔⤰ ⤍ि⤗⤰ा⤍ी ā¤Ē्⤰⤪ा⤞ी ⤕े ā¤Žा⤧्ā¤¯ā¤Ž ⤏े।


30. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤕ौ⤍ ⤏े ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩाā¤ँ ⤏ā¤Ŧ⤕े ⤞िā¤ ⤉ā¤Ē⤞ā¤Ŧ्⤧ ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏⤰⤕ा⤰ी ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞, ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤕ेंā¤Ļ्⤰, ⤟ी⤕ा⤕⤰⤪, ⤍िःā¤ļु⤞्⤕ ā¤Ļā¤ĩा⤇⤝ाँ, ā¤Žा⤤ृ ā¤ā¤ĩं ā¤ļिā¤ļु ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩाā¤ँ।


31. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ā¤Žें ⤅ं⤤⤰ ⤕्⤝ों ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤍ि⤜ी ⤏ेā¤ĩाā¤ँ ⤏ुā¤ĩि⤧ाā¤ँ ⤤ो ā¤Ļे⤤ी ā¤šैं ⤞े⤕ि⤍ ā¤Žā¤šं⤗ी ⤔⤰ ā¤ļā¤šā¤°ी ⤕ेंā¤Ļ्⤰ि⤤ ā¤šैं, ⤜ā¤Ŧ⤕ि ⤏⤰⤕ा⤰ी ⤏ेā¤ĩाā¤ँ ⤏⤭ी ⤕े ⤞िā¤ ā¤šैं ā¤Ē⤰ ⤏ीā¤Žि⤤ ⤏ं⤏ा⤧⤍ों ⤔⤰ ā¤ĩ्⤝ā¤ĩ⤏्ā¤Ĩा⤓ं ⤕े ⤕ा⤰⤪ ⤚ु⤍ौ⤤ीā¤Ēू⤰्⤪ ā¤šैं।


32. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤚ि⤕ि⤤्⤏ा ā¤Ē⤰्⤝⤟⤍ ⤕ा ⤕्⤝ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤ĩिā¤Ļेā¤ļि⤝ों ⤕ो ⤭ा⤰⤤ ā¤Žें ⤇⤞ा⤜ ⤏⤏्⤤ा ⤔⤰ ā¤‰ā¤š्⤚ ⤗ु⤪ā¤ĩ⤤्⤤ा ā¤ĩा⤞ा ā¤Žि⤞⤤ा ā¤šै, ⤜ि⤏⤏े ā¤Ļेā¤ļ ⤕ो ā¤ĩिā¤Ļेā¤ļी ā¤Žुā¤Ļ्⤰ा ⤭ी ā¤Ē्⤰ाā¤Ē्⤤ ā¤šो⤤ी ā¤šै।


33. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏⤰⤕ा⤰ ⤕ो ⤕⤰ ⤕्⤝ों ā¤Ļे⤍ा ⤚ाā¤šिā¤?

⤉⤤्⤤⤰: ⤕⤰ों ⤏े ā¤Ē्⤰ाā¤Ē्⤤ ⤧⤍ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝, ā¤ļि⤕्⤎ा, ⤰ोā¤œā¤—ा⤰, ⤏ु⤰⤕्⤎ा, ⤆ā¤Ēā¤Ļा ā¤Ē्⤰ā¤Ŧं⤧⤍ ⤔⤰ ā¤Ŧु⤍ि⤝ाā¤Ļी ⤏ुā¤ĩि⤧ा⤓ं ⤕े ⤞िā¤ ⤖⤰्⤚ ā¤šो⤤ा ā¤šै।


34. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ं⤚ा⤰⤪ी⤝ ā¤Ŧीā¤Žा⤰ि⤝ाँ ⤕्⤝ा ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ⤝े ⤐⤏ी ā¤Ŧीā¤Žा⤰ि⤝ाँ ā¤šैं ⤜ो ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ⤏े ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ⤝ा ā¤Žा⤧्ā¤¯ā¤Žों ⤜ै⤏े ā¤Ēा⤍ी, ā¤šā¤ĩा, ⤭ो⤜⤍ ⤏े ā¤Ģै⤞⤤ी ā¤šैं, ⤜ै⤏े ā¤Žā¤˛े⤰ि⤝ा, ā¤šै⤜ा, ā¤šैā¤Ēे⤟ाā¤‡ā¤Ÿि⤏।


35. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ē्⤰ाā¤Ĩā¤Žि⤕ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤕ेंā¤Ļ्⤰ (PHC) ⤕ा ⤕ा⤰्⤝ ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏ाā¤Žा⤍्⤝ ā¤Ŧीā¤Žा⤰ि⤝ों ⤕ा ⤇⤞ा⤜ ⤕⤰⤍ा, ⤟ी⤕ा⤕⤰⤪ ⤕⤰⤍ा, ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤ļि⤕्⤎ा ā¤Ļे⤍ा ⤔⤰ ⤜ि⤞ा ⤅⤏्ā¤Ē⤤ा⤞ ⤕ी ⤍ि⤗⤰ा⤍ी ā¤Žें ⤕ाā¤Ž ⤕⤰⤍ा।


36. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤Žें ⤗⤰ीā¤Ŧों ⤕ी ⤏्ā¤Ĩि⤤ि ⤕्⤝ों ⤚िं⤤ाā¤œā¤¨ā¤• ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤ĩे ā¤Ē⤰्⤝ाā¤Ē्⤤ ⤭ो⤜⤍, ⤏्ā¤ĩ⤚्⤛ ā¤Ēा⤍ी ⤔⤰ ā¤‰ā¤šि⤤ ⤇⤞ा⤜ ⤤⤕ ā¤Ēā¤šुँ⤚ ā¤¨ā¤šीं ā¤Ēा⤤े। ā¤Ŧीā¤Žा⤰ी ā¤Ē⤰ ⤖⤰्⤚ ⤉⤍⤕ी ⤆⤰्ā¤Ĩि⤕ ⤏्ā¤Ĩि⤤ि ⤕ो ⤔⤰ ⤖⤰ाā¤Ŧ ⤕⤰⤤ा ā¤šै।


37. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤Žें ⤏्ā¤Ĩा⤍ी⤝ ā¤Ŧ⤜⤟ ⤔⤰ ⤍ि⤰्⤪⤝ ⤞े⤍े ⤕ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Ēं⤚ा⤝⤤ों ⤕ो ā¤Ŧ⤜⤟ ā¤Ļे⤍े ⤏े ⤗ाँā¤ĩ ⤕ी ā¤ĩिā¤ļे⤎ ⤜⤰ू⤰⤤ों ⤕े ⤅⤍ु⤏ा⤰ ⤝ो⤜⤍ाā¤ँ ā¤Ŧ⤍ा⤈ ⤜ा ⤏⤕⤤ी ā¤šैं ⤔⤰ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ā¤Žें ⤏ु⤧ा⤰ ā¤šो⤤ा ā¤šै।


38. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏⤰⤕ा⤰ी ⤔⤰ ⤍ि⤜ी ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ā¤Žें ā¤¸ā¤Žा⤍⤤ा ⤕्⤝ों ⤜⤰ू⤰ी ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤤ा⤕ि ā¤…ā¤Žी⤰-⤗⤰ीā¤Ŧ ⤏⤭ी ⤕ो ā¤¸ā¤Žा⤍ ⤰ूā¤Ē ⤏े ⤇⤞ा⤜ ā¤Žि⤞ ⤏⤕े ⤔⤰ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤Ē⤰ ⤆⤧ा⤰ि⤤ ā¤…ā¤¸ā¤Žा⤍⤤ा ā¤•ā¤Ž ā¤šो।


39. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩा⤓ं ⤕े ⤏ु⤧ा⤰ ā¤Žें ā¤¸ā¤Žुā¤Ļा⤝ ⤕ा ⤝ो⤗ā¤Ļा⤍ ⤕ै⤏े ā¤šो ⤏⤕⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Ēा⤍ी ⤏ाā¤Ģ ⤰⤖⤍ा, ⤏्ā¤ĩ⤚्⤛⤤ा ā¤Ŧ⤍ाā¤ ⤰⤖⤍ा, ⤟ी⤕ा⤕⤰⤪ ⤔⤰ ⤜ा⤗⤰ू⤕⤤ा ⤅⤭ि⤝ा⤍ों ā¤Žें ⤭ा⤗ ⤞े⤍ा।


40. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏⤤⤤ ā¤ĩि⤕ा⤏ ⤞⤕्⤎्⤝ 3 ⤔⤰ 6 ⤕ा ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤Ē⤰ ⤕्⤝ा ⤅⤏⤰ ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: SDG 3: ⤉⤤्ā¤¤ā¤Ž ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤔⤰ ⤖ुā¤ļā¤šा⤞ी – ⤏⤭ी ⤍ा⤗⤰ि⤕ों ⤕े ⤞िā¤ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ⤏ेā¤ĩाā¤ँ।


SDG 6: ⤜⤞ ⤔⤰ ⤏्ā¤ĩ⤚्⤛⤤ा – ⤏्ā¤ĩ⤚्⤛ ā¤Ēा⤍ी ⤔⤰ ⤏ā¤Ģा⤈ ⤕े ā¤Žा⤧्ā¤¯ā¤Ž ⤏े ⤏ं⤚ा⤰⤪ी⤝ ā¤Ŧीā¤Žा⤰ि⤝ों ⤕ी ⤰ो⤕ā¤Ĩाā¤Ž।

Answer by Mrinmoee