Chapter 2
ā¤ĩ्⤝ाā¤Ēा⤰ ⤏े ⤏ाā¤Ž्⤰ाā¤्⤝ ⤤⤠ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ी ⤏⤤्⤤ा ⤏्ā¤Ĩाā¤Ēि⤤ ā¤šो⤤ी ā¤šै
1. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ā¤¸्⤠ā¤ंā¤Ąि⤝ा ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ा⤰⤤ ā¤Žें ā¤ै⤏े ā¤ā¤° ā¤ि⤍ ā¤Ē⤰ि⤏्ā¤Ĩि⤤ि⤝ों ā¤Žें ā¤ā¤?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: 1600 ā¤. ā¤Žें ā¤ंā¤्⤞ैंā¤Ą ā¤ी ā¤Žā¤šा⤰ा⤍ी ā¤ā¤˛िā¤ाā¤Ŧेā¤Ĩ ā¤Ē्⤰ā¤Ĩā¤Ž ⤏े ā¤ा⤰्ā¤ā¤° ā¤Ē्⤰ाā¤Ē्⤤ ā¤ā¤° ā¤ā¤¸्⤠ā¤ंā¤Ąि⤝ा ā¤ंā¤Ē⤍ी ⤍े ā¤Ēू⤰्ā¤ĩ ā¤े ā¤Ļेā¤ļों ā¤े ⤏ाā¤Ĩ ā¤ĩ्⤝ाā¤Ēा⤰ ā¤ा ā¤ā¤ा⤧िā¤ा⤰ ā¤Ē्⤰ाā¤Ē्⤤ ā¤ि⤝ा। ā¤ā¤¸ ā¤¸ā¤Žā¤¯ ā¤ा⤰⤤ ā¤Žें ā¤Žुā¤ā¤˛ ⤏⤤्⤤ा ā¤ā¤Žā¤ो⤰ ā¤šो ā¤°ā¤šी ā¤Ĩी। ā¤्⤎े⤤्⤰ी⤝ ⤰ि⤝ा⤏⤤ें ā¤ā¤ā¤° ā¤°ā¤šी ā¤Ĩीं। ā¤ā¤¸ ⤰ाā¤ā¤¨ी⤤ि⤠⤠⤏्ā¤Ĩि⤰⤤ा ā¤ा ⤞ा⤠ā¤ā¤ ाā¤ā¤° ā¤ंā¤Ē⤍ी ⤍े ā¤Ēā¤šā¤˛े ā¤ĩ्⤝ाā¤Ēा⤰ि⤠ā¤Ģैā¤्ā¤्⤰ि⤝ाँ ⤏्ā¤Ĩाā¤Ēि⤤ ā¤ीं ā¤ā¤° ⤧ी⤰े-⤧ी⤰े ⤰ाā¤ā¤¨ी⤤िā¤ ā¤šā¤¸्⤤ā¤्⤎ेā¤Ē ā¤ļु⤰ू ā¤ā¤° ā¤Ļि⤝ा।
2. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Žुā¤ā¤˛ ⤏ाā¤Ž्⤰ाā¤्⤝ ā¤े ā¤Ē⤤⤍ ⤍े ⤠ंā¤्⤰ेā¤ों ā¤े ⤞ि⤠ā¤ै⤏े ⤠ā¤ĩ⤏⤰ ā¤Ēैā¤Ļा ā¤िā¤?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ā¤°ंā¤ā¤़ेā¤Ŧ ā¤ी 1707 ā¤Žें ā¤Žृ⤤्⤝ु ā¤े ā¤Ŧाā¤Ļ ā¤Žुā¤ā¤˛ ⤏ाā¤Ž्⤰ाā¤्⤝ ā¤ā¤Žā¤ो⤰ ā¤šो ā¤ā¤¯ा। ⤏ूā¤Ŧेā¤Ļा⤰ ā¤ā¤° ā¤ā¤Žींā¤Ļा⤰ ⤏्ā¤ĩ⤤ं⤤्⤰ ā¤šो⤍े ⤞ā¤े। ā¤Ļि⤞्⤞ी ā¤ी ⤏⤤्⤤ा ā¤Ē्⤰ā¤ाā¤ĩā¤šी⤍ ā¤šो ā¤ā¤। ā¤ā¤¸ ⤰ाā¤ā¤¨ी⤤ि⤠ā¤ĩिā¤ंā¤Ąā¤¨ ⤍े ⤠ंā¤्⤰ेā¤ों ā¤ो ā¤ĩिā¤ि⤍्⤍ ⤰ि⤝ा⤏⤤ों ā¤Žें ā¤šā¤¸्⤤ā¤्⤎ेā¤Ē ā¤ā¤° ā¤Ē्⤰ā¤ु⤤्ā¤ĩ ⤏्ā¤Ĩाā¤Ēि⤤ ā¤ā¤°ā¤¨े ā¤ा ⤠ā¤ĩ⤏⤰ ā¤Ļि⤝ा।
3. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ŧंā¤ा⤞ ā¤Žें ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ā¤° ⤍ā¤ĩाā¤Ŧों ā¤े ā¤Ŧी⤠ā¤ā¤ā¤°ाā¤ĩ ā¤े ā¤ा⤰⤪ ā¤्⤝ा ā¤Ĩे?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ंā¤Ē⤍ी ⤍े ā¤ĩ्⤝ाā¤Ēा⤰ि⤠⤰ि⤝ा⤝⤤ों ā¤ा ā¤Ļु⤰ुā¤Ē⤝ो⤠ā¤ि⤝ा। ā¤ā¤¸ā¤े ⤠⤧िā¤ा⤰ी ⤍िā¤ी ā¤ĩ्⤝ाā¤Ēा⤰ ā¤Žें ā¤ी ā¤ā¤° ā¤¨ā¤šीं ā¤Ļे⤤े ā¤Ĩे। ā¤ā¤¸ā¤¸े ā¤Ŧंā¤ा⤞ ā¤ी ⤰ाā¤ā¤¸्ā¤ĩ ā¤ĩ⤏ू⤞ी ā¤ā¤ ā¤ā¤। ⤍ā¤ĩाā¤Ŧों ⤍े ā¤ि⤞ेā¤Ŧंā¤Ļी ⤰ोā¤ā¤¨े ā¤ā¤° ā¤ā¤° ā¤ĩ⤏ू⤞⤍े ā¤ी ā¤ोā¤ļिā¤ļ ā¤ी, ā¤ि⤏⤏े ⤏ंā¤ā¤°्⤎ ā¤Ŧā¤ĸ़ा।
4. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ē्⤞ा⤏ी ā¤ा ⤝ुā¤Ļ्⤧ ā¤्⤝ों ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ā¤Žा⤍ा ā¤ा⤤ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: 1757 ā¤Žें ā¤Ē्⤞ा⤏ी ā¤ा ⤝ुā¤Ļ्⤧ ā¤Žें ā¤ंā¤Ē⤍ी ⤍े ā¤Ŧंā¤ा⤞ ā¤े ⤍ā¤ĩाā¤Ŧ ⤏ि⤰ाā¤ुā¤Ļ्ā¤Ļौ⤞ा ā¤ो ā¤šā¤°ा⤝ा। ā¤¯ā¤š ā¤ा⤰⤤ ā¤Žें ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ी ā¤Ēā¤šā¤˛ी ā¤Ŧā¤Ą़ी ⤏ै⤍्⤝ ā¤ĩिā¤ā¤¯ ā¤Ĩी। ā¤ā¤¸ā¤¸े ā¤Ŧंā¤ा⤞ ā¤Ē⤰ ā¤ā¤¸ā¤ा ⤰ाā¤ā¤¨ी⤤ि⤠⤍ि⤝ं⤤्⤰⤪ ⤏्ā¤Ĩाā¤Ēि⤤ ā¤šु⤠ā¤ā¤° ā¤ā¤े ā¤ĩि⤏्⤤ा⤰ ā¤ा ā¤Žा⤰्⤠ā¤ु⤞ा।
5. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ē्⤞ा⤏ी ā¤े ⤝ुā¤Ļ्⤧ ā¤े ā¤Ŧाā¤Ļ ā¤Ŧंā¤ा⤞ ā¤Žें ā¤्⤝ा ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍ ā¤šुā¤?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤏ि⤰ाā¤ुā¤Ļ्ā¤Ļौ⤞ा ā¤ी ā¤šā¤¤्⤝ा ā¤ā¤° ā¤Žी⤰ ā¤ाā¤Ģ⤰ ā¤ो ⤍ā¤ĩाā¤Ŧ ā¤Ŧ⤍ा⤝ा ā¤ā¤¯ा। ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ो ā¤ा⤰ी ⤧⤍⤰ाā¤ļि ā¤ā¤° ā¤ĩ्⤝ाā¤Ēा⤰ि⤠⤏ुā¤ĩि⤧ाā¤ँ ā¤Žि⤞ीं। ā¤Ŧंā¤ा⤞ ā¤ी ā¤ĩा⤏्⤤ā¤ĩि⤠⤏⤤्⤤ा ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤े ā¤šाā¤Ĩ ā¤Žें ⤠ā¤ā¤।
6. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ŧā¤्⤏⤰ ā¤ा ⤝ुā¤Ļ्⤧ ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤े ⤞ि⤠ā¤ै⤏े ⤍ि⤰्⤪ा⤝⤠⤏िā¤Ļ्⤧ ā¤šुā¤?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: 1764 ā¤Žें ā¤Ŧā¤्⤏⤰ ā¤ा ⤝ुā¤Ļ्⤧ ā¤Žें ā¤ंā¤Ē⤍ी ⤍े ā¤Žी⤰ ā¤ा⤏िā¤Ž, ⤠ā¤ĩ⤧ ā¤े ⤍ā¤ĩाā¤Ŧ ā¤ā¤° ā¤Žुā¤ā¤˛ ā¤¸ā¤Ž्⤰ा⤠ā¤ी ⤏ं⤝ुā¤्⤤ ⤏े⤍ा ā¤ो ā¤šā¤°ा⤝ा। 1765 ā¤Žें ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ो ā¤Ļीā¤ĩा⤍ी ⤠⤧िā¤ा⤰ ā¤Žि⤞े, ā¤ि⤏⤏े ā¤ā¤¸े ā¤Ŧंā¤ा⤞ ā¤ा ⤰ाā¤ā¤¸्ā¤ĩ ā¤ĩ⤏ू⤞⤍े ā¤ा ⤠⤧िā¤ा⤰ ā¤Ē्⤰ाā¤Ē्⤤ ā¤šुā¤।
7. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ļीā¤ĩा⤍ी ⤠⤧िā¤ा⤰ ā¤Žि⤞⤍े ⤏े ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ो ā¤्⤝ा ⤞ाā¤ ā¤šुā¤?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤰ाā¤ā¤¸्ā¤ĩ ⤏ं⤏ा⤧⤍ों ā¤Ē⤰ ⤍ि⤝ं⤤्⤰⤪ ā¤Žि⤞ा। ⤠ā¤Ŧ ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ो ā¤Ŧ्⤰िā¤े⤍ ⤏े ⤏ो⤍ा ⤞ा⤍े ā¤ी ā¤ā¤ĩā¤ļ्⤝ā¤ā¤¤ा ā¤¨ā¤šीं ā¤°ā¤šी। ā¤ĩā¤š ā¤ा⤰⤤ी⤝ ⤰ाā¤ā¤¸्ā¤ĩ ⤏े ā¤šी ⤏े⤍ा ā¤ā¤° ā¤Ē्⤰ā¤ļा⤏⤍ ā¤ा ā¤ā¤°्⤠ā¤ā¤˛ा ⤏ā¤ā¤¤ी ā¤Ĩी।
8. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤰ॉā¤Ŧ⤰्⤠ā¤्⤞ाā¤ā¤ĩ ā¤ी ā¤ूā¤Žिā¤ा ā¤ा ā¤Žू⤞्⤝ांā¤ā¤¨ ā¤ीā¤िā¤।
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤰ॉā¤Ŧ⤰्⤠ā¤्⤞ाā¤ā¤ĩ ⤍े ā¤Ē्⤞ा⤏ी ā¤ā¤° ā¤Ŧā¤्⤏⤰ ā¤ी ā¤ी⤤ ā¤Žें ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ā¤ूā¤Žिā¤ा ⤍िā¤ाā¤। ā¤ā¤¸ā¤¨े ā¤Ŧंā¤ा⤞ ā¤Žें ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ी ⤏⤤्⤤ा ā¤Žā¤ā¤Ŧू⤤ ā¤ी, ā¤Ē⤰ं⤤ु ā¤ā¤¸ ā¤Ē⤰ ā¤्⤰⤎्ā¤ाā¤ा⤰ ā¤े ā¤ā¤°ोā¤Ē ⤞ā¤े ā¤ā¤° ā¤Ŧ्⤰िā¤िā¤ļ ⤏ं⤏ā¤Ļ ā¤Žें ā¤Žā¤šाā¤ि⤝ो⤠ā¤ā¤˛ा।
9. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: “⤍ā¤Ŧॉā¤Ŧ” ā¤ļā¤Ŧ्ā¤Ļ ā¤ा ā¤्⤝ा ⤠⤰्ā¤Ĩ ā¤Ĩा?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ा⤰⤤ ā¤Žें ⤧⤍ ā¤ā¤Žाā¤ā¤° ā¤ंā¤्⤞ैंā¤Ą ⤞ौā¤ā¤¨े ā¤ĩा⤞े ā¤ंā¤Ē⤍ी ⤠⤧िā¤ा⤰ि⤝ों ā¤ो “⤍ā¤Ŧॉā¤Ŧ” ā¤ā¤šा ā¤ा⤤ा ā¤Ĩा। ā¤ĩे ⤍ā¤ĩाā¤Ŧों ā¤ै⤏ी ā¤ā¤ļो-ā¤ā¤°ाā¤Ž ā¤ी ā¤िंā¤Ļā¤ी ā¤ी⤤े ā¤Ĩे।
10. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤¸ā¤šा⤝⤠⤏ं⤧ि ā¤Ē्⤰⤪ा⤞ी ā¤्⤝ा ā¤Ĩी?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ā¤¸ ā¤Ē्⤰⤪ा⤞ी ā¤े ā¤¤ā¤šā¤¤ ā¤ा⤰⤤ी⤝ ⤰ि⤝ा⤏⤤ें ⤠ā¤Ē⤍ी ⤏े⤍ा ā¤ं⤠ā¤ā¤° ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ी ⤏े⤍ा ⤰ā¤ā¤¤ी ā¤Ĩीं ā¤ā¤° ā¤ā¤¸ā¤े ā¤ā¤°्⤠ā¤ा ā¤ुā¤ā¤¤ा⤍ ā¤ā¤°ā¤¤ी ā¤Ĩीं। ā¤ुā¤ā¤¤ा⤍ ⤍ ā¤šो⤍े ā¤Ē⤰ ā¤ā¤¨ā¤ा ā¤्⤎े⤤्⤰ ā¤ी⤍ ⤞ि⤝ा ā¤ा⤤ा ā¤Ĩा।
11. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤞ॉ⤰्ā¤Ą ā¤ĩे⤞ेā¤्⤞ी ā¤ी ā¤ĩि⤏्⤤ा⤰ā¤ĩाā¤Ļी ⤍ी⤤ि ā¤Ē⤰ ā¤ā¤°्ā¤ा ā¤ीā¤िā¤।
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤰िā¤ā¤°्ā¤Ą ā¤ĩे⤞ेā¤्⤞ी ⤍े ā¤¸ā¤šा⤝⤠⤏ं⤧ि ā¤ा ā¤ĩ्⤝ाā¤Ē⤠ā¤Ē्⤰⤝ो⤠ā¤ि⤝ा। ⤠ā¤ĩ⤧ ā¤ā¤° ā¤šैā¤Ļ⤰ाā¤Ŧाā¤Ļ ā¤े ā¤्⤎े⤤्⤰ ā¤ā¤¸ी ⤍ी⤤ि ⤏े ⤠⤧िā¤्ā¤°ā¤šि⤤ ā¤ि⤠ā¤ā¤।
12. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Žै⤏ू⤰ ā¤े ⤏ाā¤Ĩ ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤े ⤝ुā¤Ļ्⤧ों ā¤ा ā¤ĩ⤰्⤪⤍ ā¤ीā¤िā¤।
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤Žै⤏ू⤰ ā¤े ā¤ļाā¤¸ā¤ ā¤šैā¤Ļ⤰ ⤠⤞ी ā¤ā¤° ā¤ीā¤Ēू ⤏ु⤞्⤤ा⤍ ⤍े ⤠ंā¤्⤰ेā¤ों ā¤ा ā¤ĩि⤰ो⤧ ā¤ि⤝ा। ā¤ा⤰ ā¤ंā¤्⤞-ā¤Žै⤏ू⤰ ⤝ुā¤Ļ्⤧ ā¤šुā¤। 1799 ā¤Žें ā¤ļ्⤰ी⤰ंā¤ā¤Ēā¤्ā¤ā¤¨ā¤Ž ā¤ी ā¤˛ā¤Ą़ाā¤ ā¤Žें ā¤ीā¤Ēू ⤏ु⤞्⤤ा⤍ ā¤Žा⤰े ā¤ā¤।
13. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ीā¤Ēू ⤏ु⤞्⤤ा⤍ ā¤ो “ā¤ļे⤰-ā¤-ā¤Žै⤏ू⤰” ā¤्⤝ों ā¤ā¤šा ā¤ा⤤ा ā¤Ĩा?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ā¤¨ā¤ी ā¤ĩी⤰⤤ा ā¤ā¤° ā¤ļे⤰ ⤏े ā¤ुā¤Ą़े ā¤Ē्⤰⤤ीā¤ों ā¤े ā¤ा⤰⤪ ā¤ā¤¨्ā¤šें ā¤¯ā¤š ā¤ā¤Ēा⤧ि ā¤Žि⤞ी। ā¤ĩे ⤠ंā¤्⤰ेā¤ों ā¤े ā¤ā¤्ā¤ā¤° ā¤ĩि⤰ो⤧ी ā¤Ĩे।
14. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Žā¤°ा⤠ों ā¤े ⤏ाā¤Ĩ ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤े ⤏ंā¤ā¤°्⤎ ā¤ा ā¤ĩ⤰्⤪⤍ ā¤ीā¤िā¤।
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤤ी⤍ ā¤ंā¤्⤞-ā¤Žā¤°ा⤠ा ⤝ुā¤Ļ्⤧ों (1782, 1803-05, 1817-19) ā¤Žें ā¤Žā¤°ा⤠ों ā¤ी ā¤ļā¤्⤤ि ā¤¸ā¤Žाā¤Ē्⤤ ā¤šुā¤। ā¤Ēेā¤ļā¤ĩा ā¤ो ā¤Ēेंā¤ļ⤍ ā¤Ē⤰ ā¤े⤠ā¤Ļि⤝ा ā¤ā¤¯ा।
15. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤞ॉ⤰्ā¤Ą ā¤šे⤏्ā¤िंā¤्⤏ ā¤ी “⤏⤰्ā¤ĩोā¤्ā¤ā¤¤ा” ⤍ी⤤ि ā¤्⤝ा ā¤Ĩी?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤞ॉ⤰्ā¤Ą ā¤šे⤏्ā¤िंā¤्⤏ ⤍े ā¤ो⤎⤪ा ā¤ी ā¤ि ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ी ⤏⤤्⤤ा ā¤ा⤰⤤ी⤝ ⤰ाā¤्⤝ों ⤏े ⤏⤰्ā¤ĩोā¤्ā¤ ā¤šै। ā¤ā¤¸ā¤¸े ⤠⤧िā¤्ā¤°ā¤šā¤Ŗ ā¤ी ā¤Ē्⤰ā¤्⤰ि⤝ा ⤤ेā¤ ā¤šुā¤।
16. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ि⤤्⤤ू⤰ ā¤ी ⤰ा⤍ी ā¤े⤍्ā¤¨ā¤Ž्ā¤Žा ā¤े ā¤Ē्⤰⤤ि⤰ो⤧ ā¤ा ā¤ĩ⤰्⤪⤍ ā¤ीā¤िā¤।
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤰ा⤍ी ā¤े⤍्ā¤¨ā¤Ž्ā¤Žा ⤍े ⤠ंā¤्⤰ेā¤ों ā¤े ā¤ि⤞ाā¤Ģ 1824 ā¤Žें ā¤ĩिā¤Ļ्⤰ोā¤š ā¤ि⤝ा। ā¤ā¤¨्ā¤šें ā¤ि⤰ā¤Ģ्⤤ा⤰ ā¤ā¤° ⤞ि⤝ा ā¤ā¤¯ा, ā¤Ē⤰ ā¤ā¤¨ā¤ा ⤏ंā¤ā¤°्⤎ ⤏्ā¤ĩ⤤ं⤤्⤰⤤ा ā¤ी ā¤Ē्⤰े⤰⤪ा ā¤Ŧ⤍ा।
17. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩि⤞⤝ ⤍ी⤤ि ā¤्⤝ा ā¤Ĩी?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤞ॉ⤰्ā¤Ą ā¤Ąā¤˛ā¤šौā¤ी ā¤ी ⤍ी⤤ि ā¤े ⤠⤍ु⤏ा⤰ ā¤Ŧि⤍ा ā¤Ēु⤰ु⤎ ā¤ā¤¤्⤤⤰ा⤧िā¤ा⤰ी ā¤ĩा⤞ी ⤰ि⤝ा⤏⤤ें ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤Žें ā¤Žि⤞ा ā¤Ļी ā¤ा⤤ी ā¤Ĩीं।
18. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ि⤍ ⤰ि⤝ा⤏⤤ों ā¤ा ā¤ĩि⤞⤝ ⤍ी⤤ि ⤏े ⤠⤧िā¤्ā¤°ā¤šā¤Ŗ ā¤šुā¤?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤏⤤ा⤰ा (1848), ⤏ंā¤Ŧ⤞ā¤Ēु⤰ (1850), ⤍ाā¤ā¤Ēु⤰ (1853), ā¤ाँ⤏ी (1854) ā¤ā¤Ļि।
19. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤠ā¤ĩ⤧ ā¤े ⤠⤧िā¤्ā¤°ā¤šā¤Ŗ ā¤ा ā¤ा⤰⤪ ā¤्⤝ा ā¤Ŧ⤤ा⤝ा ā¤ā¤¯ा?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ंā¤Ē⤍ी ⤍े “ā¤ुā¤ļा⤏⤍” ā¤ा ā¤Ŧā¤šा⤍ा ā¤Ŧ⤍ा⤝ा ā¤ā¤° 1856 ā¤Žें ⤠ā¤ĩ⤧ ā¤ो ⤠⤧िā¤्ā¤°ā¤šि⤤ ā¤ā¤° ⤞ि⤝ा।
20. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Žā¤šा⤰ाā¤ा ⤰⤪ā¤ी⤤ ⤏िंā¤š ā¤ी ā¤ूā¤Žिā¤ा ⤏्ā¤Ē⤎्⤠ā¤ीā¤िā¤।
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤰⤪ā¤ी⤤ ⤏िंā¤š ⤍े ā¤Ēंā¤ाā¤Ŧ ā¤Žें ā¤Žā¤ā¤Ŧू⤤ ⤰ाā¤्⤝ ⤏्ā¤Ĩाā¤Ēि⤤ ā¤ि⤝ा। ā¤ā¤¨ā¤ी ā¤Žृ⤤्⤝ु (1839) ā¤े ā¤Ŧाā¤Ļ ⤠ंā¤्⤰ेā¤ों ⤍े ā¤Ļो ⤝ुā¤Ļ्⤧ों ā¤Žें ā¤Ēंā¤ाā¤Ŧ ā¤Ē⤰ ā¤ā¤Ŧ्ā¤ा ā¤ि⤝ा (1849)।
21. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩॉ⤰े⤍ ā¤šे⤏्ā¤िंā¤्⤏ ā¤े ā¤Ē्⤰ā¤ļा⤏⤍ि⤠⤏ु⤧ा⤰ों ā¤ी ā¤ĩ्⤝ाā¤्⤝ा ā¤ीā¤िā¤।
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ĩॉ⤰े⤍ ā¤šे⤏्ā¤िंā¤्⤏ ⤍े 1772 ā¤Žें ⤍⤠⤍्⤝ा⤝ ā¤ĩ्⤝ā¤ĩ⤏्ā¤Ĩा ⤞ाā¤ू ā¤ी। ā¤Ļीā¤ĩा⤍ी ā¤ā¤° ā¤Ģौā¤ā¤Ļा⤰ी ⤠ā¤Ļा⤞⤤ें ⤏्ā¤Ĩाā¤Ēि⤤ ā¤ीं।
22. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: 1773 ā¤ा ⤰ेā¤्⤝ु⤞ेā¤िं⤠ā¤ā¤्⤠ā¤्⤝ों ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ā¤Ĩा?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ā¤¸ā¤¸े ā¤ā¤ĩ⤰्⤍⤰ ā¤ā¤¨ā¤°ā¤˛ ā¤ा ā¤Ēā¤Ļ ⤏ā¤ļā¤्⤤ ā¤šु⤠ā¤ā¤° ⤏⤰्ā¤ĩोā¤्⤠⤍्⤝ा⤝ा⤞⤝ ā¤ी ⤏्ā¤Ĩाā¤Ē⤍ा ā¤šुā¤।
23. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ी ⤏े⤍ा ā¤ी ⤏ं⤰ā¤ā¤¨ा ā¤ै⤏ी ā¤Ĩी?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ी ⤏े⤍ा ā¤Žें ā¤ा⤰⤤ी⤝ ⤏िā¤Ēाā¤šी (⤏िā¤Ēॉ⤝) ā¤Ĩे। ā¤ā¤¨्ā¤šें ⤝ू⤰ोā¤Ēी⤝ ā¤ĸं⤠ā¤ा ā¤Ē्⤰ā¤ļिā¤्⤎⤪ ā¤Ļि⤝ा ā¤ा⤤ा ā¤Ĩा।
24. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ै⤍ि⤠⤏ंā¤ā¤ ⤍ ā¤Žें ā¤šु⤠ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍ों ā¤ा ā¤ĩ⤰्⤪⤍ ā¤ीā¤िā¤।
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ुā¤Ą़⤏ā¤ĩा⤰ ⤏े⤍ा ā¤ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ā¤ā¤ा, ā¤Ēैā¤Ļ⤞ ⤏े⤍ा ā¤ā¤° ā¤ā¤§ु⤍िā¤ ā¤šā¤Ĩि⤝ा⤰ (ā¤Žā¤¸्ā¤ेā¤) ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ā¤šुā¤।
25. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤े ā¤ĩि⤏्⤤ा⤰ ā¤Žें ⤏ै⤍ि⤠ā¤ļā¤्⤤ि ā¤ी ā¤ूā¤Žिā¤ा ⤏्ā¤Ē⤎्⤠ā¤ीā¤िā¤।
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤏ै⤍ि⤠ā¤ļā¤्⤤ि ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ी ā¤ĩा⤏्⤤ā¤ĩि⤠⤤ाā¤ā¤¤ ā¤Ĩी। ⤝ुā¤Ļ्⤧ों ā¤े ā¤Žा⤧्ā¤¯ā¤Ž ⤏े ā¤ā¤¸ā¤¨े ā¤ĩ्⤝ाā¤Ē⤠ā¤्⤎े⤤्⤰ ā¤Ē⤰ ⤍ि⤝ं⤤्⤰⤪ ⤏्ā¤Ĩाā¤Ēि⤤ ā¤ि⤝ा।
26. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤े ā¤ļा⤏⤍ ā¤ा ā¤ā¤°्ā¤Ĩि⤠ā¤Ē्⤰ā¤ाā¤ĩ ā¤्⤝ा ā¤Ĩा?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤰ाā¤ā¤¸्ā¤ĩ ā¤ी ā¤ा⤰ी ā¤ĩ⤏ू⤞ी ā¤šुā¤। ā¤ा⤰⤤ी⤝ ⤏ं⤏ा⤧⤍ों ā¤ा ā¤ā¤Ē⤝ो⤠ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤े ⤞ाā¤ ā¤šे⤤ु ā¤ि⤝ा ā¤ā¤¯ा।
27. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩ्⤝ाā¤Ēा⤰ ⤏े ⤏ाā¤Ž्⤰ाā¤्⤝ ā¤Ŧ⤍⤍े ā¤ी ā¤Ē्⤰ā¤्⤰ि⤝ा ā¤ा ā¤ĩिā¤ļ्⤞े⤎⤪ ā¤ीā¤िā¤।
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤Ēā¤šā¤˛े ā¤ĩ्⤝ाā¤Ēा⤰ि⤠⤏ं⤏्ā¤Ĩा ā¤Ĩी। ⤧ी⤰े-⤧ी⤰े ⤰ाā¤ā¤¨ी⤤िā¤ ā¤šā¤¸्⤤ā¤्⤎ेā¤Ē, ⤝ुā¤Ļ्⤧, ⤏ं⤧ि ā¤ā¤° ⤠⤧िā¤्ā¤°ā¤šā¤Ŗ ā¤े ā¤Žा⤧्ā¤¯ā¤Ž ⤏े ⤏ाā¤Ž्⤰ाā¤्⤝ā¤ĩाā¤Ļी ā¤ļā¤्⤤ि ā¤Ŧ⤍ ā¤ā¤।
28. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: 1857 ⤏े ā¤Ēā¤šā¤˛े ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ा ⤍ि⤝ं⤤्⤰⤪ ā¤ि⤤⤍ा ā¤Ĩा?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: 1857 ⤤⤠⤞ā¤ā¤ā¤ 63% ā¤ूā¤ा⤠ā¤ā¤° 78% ā¤ā¤¨ā¤¸ंā¤्⤝ा ā¤Ē⤰ ā¤ंā¤Ē⤍ी ā¤ा ⤏ी⤧ा ⤍ि⤝ं⤤्⤰⤪ ā¤Ĩा।
29. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ļā¤्⤎ि⤪ ⤠ā¤Ģ्⤰ीā¤ा ā¤Žें ā¤Ļा⤏ ā¤ĩ्⤝ाā¤Ēा⤰ ā¤ा ā¤ā¤˛्⤞े⤠ā¤्⤝ों ā¤ि⤝ा ā¤ā¤¯ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤¯ā¤š ā¤Ļिā¤ा⤍े ā¤े ⤞ि⤠ā¤ि ⤝ू⤰ोā¤Ēी⤝ ā¤ļā¤्⤤ि⤝ाँ ā¤ĩ्⤝ाā¤Ēा⤰ ā¤े ⤍ाā¤Ž ā¤Ē⤰ ā¤ļो⤎⤪ ā¤ā¤° ā¤ ā¤Žा⤍ā¤ĩी⤝ ā¤ा⤰्⤝ ā¤ā¤°ā¤¤ी ā¤Ĩीं।
30. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤠ंā¤्⤰ेā¤ी ā¤ļा⤏⤍ ā¤े ā¤Ē्⤰⤤ि ā¤ा⤰⤤ी⤝ों ā¤Žें ⤠⤏ं⤤ो⤎ ā¤े ā¤ा⤰⤪ ā¤्⤝ा ā¤Ĩे?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤰ाā¤्⤝ों ā¤ा ⤠⤧िā¤्ā¤°ā¤šā¤Ŗ, ā¤ा⤰ी ā¤ā¤°, ⤧ा⤰्ā¤Žिā¤ ā¤šā¤¸्⤤ā¤्⤎ेā¤Ē, ⤏ै⤍िā¤ों ā¤े ⤏ाā¤Ĩ ā¤ेā¤Ļā¤ाā¤ĩ ā¤ā¤Ļि।
Answer by Mrinmoee