Chapter-1 ⤏ं⤏ा⤧⤍
1. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤्⤝ों ā¤ā¤ĩā¤ļ्ā¤¯ā¤ ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤Ēा⤰ि⤤ं⤤्⤰ ā¤ी ⤏्ā¤Ĩि⤰⤤ा ā¤ā¤° ā¤Žा⤍ā¤ĩ ā¤ीā¤ĩ⤍ ā¤े ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤े ⤞िā¤।
2. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤े ā¤Žुā¤्⤝ ā¤Ē्⤰ā¤ा⤰ ā¤ौ⤍-ā¤ौ⤍ ⤏े ā¤šैं?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤏्ā¤Ĩ⤞-⤏्ā¤Ĩ (In-situ) ā¤ā¤° ⤏्ā¤Ĩ⤞-ā¤Ŧाā¤š्⤝ (Ex-situ) ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪।
3. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤Ĩ⤞-⤏्ā¤Ĩ ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ीā¤ĩों ā¤ो ā¤ā¤¨ā¤े ā¤Ē्⤰ाā¤ृ⤤ि⤠ā¤ā¤ĩा⤏ ā¤Žें ⤏ं⤰ā¤्⤎ि⤤ ā¤ā¤°ā¤¨ा।
4. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤Ĩ⤞-ā¤Ŧाā¤š्⤝ ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ीā¤ĩों ā¤ो ā¤ā¤¨ā¤े ā¤Ē्⤰ाā¤ृ⤤ि⤠ā¤ā¤ĩा⤏ ⤏े ā¤Ŧाā¤šā¤° ⤏ु⤰ā¤्⤎ि⤤ ⤏्ā¤Ĩा⤍ ā¤Ē⤰ ⤏ं⤰ā¤्⤎ि⤤ ā¤ā¤°ā¤¨ा।
5. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤰ा⤎्ā¤्⤰ी⤝ ā¤ā¤Ļ्⤝ा⤍ ā¤्⤝ा ā¤šो⤤े ā¤šैं?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤏ं⤰ā¤्⤎ि⤤ ā¤्⤎े⤤्⤰ ā¤ā¤šाँ ā¤ĩ⤍्⤝ ā¤ीā¤ĩ ā¤ā¤° ā¤ĩ⤍⤏्ā¤Ē⤤ि⤝ों ā¤ा ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤ि⤝ा ā¤ा⤤ा ā¤šै।
6. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩ⤍्⤝ā¤ीā¤ĩ ā¤
ā¤ā¤¯ा⤰⤪्⤝ ā¤ा ā¤ā¤Ļ्ā¤Ļेā¤ļ्⤝ ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ंā¤ā¤˛ी ā¤ीā¤ĩों ā¤ी ⤰ā¤्⤎ा ā¤ā¤° ⤏ंā¤ĩ⤰्⤧⤍।
7. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ैā¤ĩā¤Žंā¤Ąā¤˛ ā¤ā¤°ā¤्⤎ि⤤ ā¤्⤎े⤤्⤰ ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤Ŧā¤Ą़े ⤏ं⤰ā¤्⤎ि⤤ ā¤्⤎े⤤्⤰ ā¤ā¤šाँ ā¤ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ā¤ा ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤ā¤° ā¤
⤍ु⤏ं⤧ा⤍ ā¤ि⤝ा ā¤ा⤤ा ā¤šै।
8. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ा⤰⤤ ā¤ा ā¤ā¤ ā¤Ē्⤰⤏िā¤Ļ्⤧ ⤰ा⤎्ā¤्⤰ी⤝ ā¤ā¤Ļ्⤝ा⤍ ā¤ौ⤍ ⤏ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: Kaziranga National Park।
9. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩिā¤ļ्ā¤ĩ ⤧⤰ोā¤šā¤° ⤏्ā¤Ĩ⤞ ā¤े ⤰ूā¤Ē ā¤Žें ā¤Ē्⤰⤏िā¤Ļ्⤧ ā¤ाā¤ी⤰ंā¤ा ā¤ि⤏ ⤰ाā¤्⤝ ā¤Žें ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: Assam ā¤Žें।
10. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤Ĩ⤞-ā¤Ŧाā¤š्⤝ ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤े ā¤ā¤Ļाā¤šā¤°ā¤Ŗ ā¤्⤝ा ā¤šैं?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤िā¤Ą़ि⤝ाā¤ā¤°, ā¤ĩ⤍⤏्ā¤Ē⤤ि ā¤ā¤Ļ्⤝ा⤍, ā¤Ŧी⤠ā¤Ŧैंā¤।
11. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ŧी⤠ā¤Ŧैं⤠ā¤ा ā¤ā¤Ļ्ā¤Ļेā¤ļ्⤝ ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤Ēौ⤧ों ā¤े ā¤Ŧीā¤ों ā¤ो ⤏ु⤰ā¤्⤎ि⤤ ⤰ā¤ā¤ā¤° ā¤ā¤ĩि⤎्⤝ ā¤े ⤞ि⤠⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤ā¤°ā¤¨ा।
12. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩ⤍⤏्ā¤Ē⤤ि ā¤ā¤Ļ्⤝ा⤍ ā¤्⤝ों ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ā¤šैं?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤Ļु⤰्⤞⤠ā¤Ēौ⤧ों ā¤े ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤ā¤° ā¤
⤧्⤝⤝⤍ ā¤े ⤞िā¤।
13. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ā¤े ā¤š्⤰ा⤏ ā¤ा ā¤Žुā¤्⤝ ā¤ा⤰⤪ ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ĩ⤍ों ā¤ी ā¤ā¤ा⤠ā¤ā¤° ā¤Žा⤍ā¤ĩ ā¤ā¤¤िā¤ĩि⤧ि⤝ाँ।
14. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ē्⤰ā¤Ļू⤎⤪ ā¤ा ā¤ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ā¤Ē⤰ ā¤्⤝ा ā¤Ē्⤰ā¤ाā¤ĩ ā¤Ēā¤Ą़⤤ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤¯ā¤š ā¤Ē्⤰ā¤ा⤤ि⤝ों ā¤े ā¤
⤏्⤤ि⤤्ā¤ĩ ā¤ो ā¤ā¤¤ā¤°े ā¤Žें ā¤Ąा⤞⤤ा ā¤šै।
15. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤
ā¤ĩै⤧ ā¤ļिā¤ा⤰ ā¤्⤝ों ā¤šा⤍िā¤ाā¤°ā¤ ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ā¤¸ā¤¸े ā¤Ļु⤰्⤞⤠ā¤Ē्⤰ā¤ा⤤ि⤝ाँ ā¤ĩि⤞ुā¤Ē्⤤ ā¤šो ⤏ā¤ā¤¤ी ā¤šैं।
16. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤Žें ā¤ā¤¨-ā¤ाā¤ā¤°ूā¤ā¤¤ा ā¤्⤝ों ā¤ā¤°ू⤰ी ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤞ोā¤ों ā¤ी ā¤ाā¤ीā¤Ļा⤰ी ⤏े ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤
⤧ि⤠ā¤Ē्⤰ā¤ाā¤ĩी ā¤šो⤤ा ā¤šै।
17. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ā¤ā¤° ā¤Ē⤰्⤝ाā¤ĩ⤰⤪ ⤏ं⤤ु⤞⤍ ā¤Žें ā¤्⤝ा ⤏ंā¤Ŧं⤧ ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤
⤧ि⤠ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏े ā¤Ē⤰्⤝ाā¤ĩ⤰⤪ ⤏ं⤤ु⤞⤍ ā¤Ŧ⤍ा ā¤°ā¤šā¤¤ा ā¤šै।
18. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ंā¤ā¤ā¤्⤰⤏्⤤ ā¤Ē्⤰ā¤ा⤤ि⤝ाँ ā¤्⤝ा ā¤šैं?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ĩे ā¤Ē्⤰ā¤ा⤤ि⤝ाँ ā¤ि⤍ā¤े ā¤ĩि⤞ुā¤Ē्⤤ ā¤šो⤍े ā¤ा ā¤ā¤¤ā¤°ा ā¤šै।
19. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤Žें ⤏⤰ā¤ा⤰ ā¤ी ā¤्⤝ा ā¤ूā¤Žिā¤ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ा⤍ू⤍ ā¤Ŧ⤍ा⤍ा ā¤ā¤° ⤏ं⤰ā¤्⤎ि⤤ ā¤्⤎े⤤्⤰ ā¤ो⤎ि⤤ ā¤ā¤°ā¤¨ा।
20. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤Žें ⤍ाā¤ā¤°िā¤ों ā¤ी ā¤्⤝ा ā¤ूā¤Žिā¤ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤Ēेā¤Ą़ ⤞ā¤ा⤍ा, ā¤ļिā¤ा⤰ ⤰ोā¤ā¤¨ा ā¤ā¤° ā¤Ē⤰्⤝ाā¤ĩ⤰⤪ ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤ā¤°ā¤¨ा।
21. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ā¤ा ā¤ā¤°्ā¤Ĩिā¤ ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤¯ā¤š ā¤ā¤ˇā¤§ि, ā¤ोā¤ā¤¨ ā¤ā¤° ā¤ā¤्ā¤ा ā¤Žा⤞ ā¤Ē्⤰ā¤Ļा⤍ ā¤ā¤°ā¤¤ी ā¤šै।
22. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ēा⤰ि⤏्ā¤Ĩि⤤ि⤠⤏ं⤤ु⤞⤍ ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ीā¤ĩों ā¤ā¤° ā¤Ē⤰्⤝ाā¤ĩ⤰⤪ ā¤े ā¤Ŧी⤠⤏ं⤤ु⤞ि⤤ ⤏ंā¤Ŧं⤧।
23. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤ा ā¤Ļी⤰्ā¤ā¤ा⤞ी⤍ ⤞ा⤠ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ā¤ĩि⤎्⤝ ā¤ी ā¤Ēीā¤ĸ़ि⤝ों ā¤े ⤞ि⤠⤏ं⤏ा⤧⤍ों ā¤ी ⤏ु⤰ā¤्⤎ा।
24. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤Žें ā¤ļिā¤्⤎ा ā¤ा ā¤्⤝ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ाā¤ā¤°ूā¤ā¤¤ा ā¤Ŧā¤ĸ़ा⤍े ā¤Žें ā¤¸ā¤šा⤝ā¤।
25. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩि⤞ुā¤Ē्⤤ि ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ि⤏ी ā¤Ē्⤰ā¤ा⤤ि ā¤ा ā¤Ēू⤰्⤪⤤ः ā¤¸ā¤Žाā¤Ē्⤤ ā¤šो ā¤ा⤍ा।
26. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ē्⤰ाā¤ृ⤤ि⤠ā¤ā¤ĩा⤏ ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ĩā¤š ⤏्ā¤Ĩा⤍ ā¤ā¤šाँ ā¤ीā¤ĩ ⤏्ā¤ĩाā¤ाā¤ĩि⤠⤰ूā¤Ē ⤏े ā¤°ā¤šā¤¤े ā¤šैं।
27. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ⤏े ā¤ā¤˛ā¤ĩा⤝ु ā¤Ē⤰ ā¤्⤝ा ā¤Ē्⤰ā¤ाā¤ĩ ā¤Ēā¤Ą़⤤ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ā¤˛ā¤ĩा⤝ु ⤍ि⤝ं⤤्⤰⤪ ā¤Žें ā¤¸ā¤šा⤝⤤ा ā¤Žि⤞⤤ी ā¤šै।
28. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩिā¤ļ्ā¤ĩ ⤏्⤤⤰ ā¤Ē⤰ ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤े ā¤Ē्⤰⤝ा⤏ ā¤्⤝ों ā¤ā¤ĩā¤ļ्ā¤¯ā¤ ā¤šैं?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤्⤝ोंā¤ि ā¤ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ā¤ĩैā¤ļ्ā¤ĩि⤠⤏ंā¤Ē⤤्⤤ि ā¤šै।
29. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ाā¤Žुā¤Ļा⤝ि⤠ā¤ाā¤ीā¤Ļा⤰ी ā¤्⤝ों ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ⤏्ā¤Ĩा⤍ी⤝ ⤞ो⤠⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤Žें ⤏ी⤧ा ⤝ोā¤ā¤Ļा⤍ ā¤Ļे⤤े ā¤šैं।
30. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏ं⤰ā¤्⤎⤪ ā¤ा ā¤Žुā¤्⤝ ā¤ā¤Ļ्ā¤Ļेā¤ļ्⤝ ā¤्⤝ा ā¤šै?
ā¤ā¤¤्⤤⤰: ā¤ीā¤ĩों ā¤ी ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ā¤ो ā¤Ŧ⤍ा⤠⤰ā¤ā¤¨ा ā¤ā¤° ā¤Ēा⤰ि⤤ं⤤्⤰ ā¤ी ⤏्ā¤Ĩि⤰⤤ा ⤏ु⤍िā¤ļ्ā¤ि⤤ ā¤ā¤°ā¤¨ा।
Answer by Dimpee Bora