Chapter-1       ā¤¸ं⤏ा⤧⤍


1. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕्⤝ों ⤆ā¤ĩā¤ļ्⤝⤕ ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ēा⤰ि⤤ं⤤्⤰ ⤕ी ⤏्ā¤Ĩि⤰⤤ा ⤔⤰ ā¤Žा⤍ā¤ĩ ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕े ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕े ⤞िā¤।

2. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕े ā¤Žु⤖्⤝ ā¤Ē्⤰⤕ा⤰ ⤕ौ⤍-⤕ौ⤍ ⤏े ā¤šैं?
⤉⤤्⤤⤰:
⤏्ā¤Ĩ⤞-⤏्ā¤Ĩ (In-situ) ⤔⤰ ⤏्ā¤Ĩ⤞-ā¤Ŧाā¤š्⤝ (Ex-situ) ⤏ं⤰⤕्⤎⤪।

3. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤Ĩ⤞-⤏्ā¤Ĩ ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤜ीā¤ĩों ⤕ो ⤉⤍⤕े ā¤Ē्⤰ा⤕ृ⤤ि⤕ ⤆ā¤ĩा⤏ ā¤Žें ⤏ं⤰⤕्⤎ि⤤ ⤕⤰⤍ा।

4. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤Ĩ⤞-ā¤Ŧाā¤š्⤝ ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤜ीā¤ĩों ⤕ो ⤉⤍⤕े ā¤Ē्⤰ा⤕ृ⤤ि⤕ ⤆ā¤ĩा⤏ ⤏े ā¤Ŧाā¤šā¤° ⤏ु⤰⤕्⤎ि⤤ ⤏्ā¤Ĩा⤍ ā¤Ē⤰ ⤏ं⤰⤕्⤎ि⤤ ⤕⤰⤍ा।

5. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤰ा⤎्⤟्⤰ी⤝ ⤉ā¤Ļ्⤝ा⤍ ⤕्⤝ा ā¤šो⤤े ā¤šैं?
⤉⤤्⤤⤰:
⤏ं⤰⤕्⤎ि⤤ ⤕्⤎े⤤्⤰ ā¤œā¤šाँ ā¤ĩ⤍्⤝ ⤜ीā¤ĩ ⤔⤰ ā¤ĩ⤍⤏्ā¤Ē⤤ि⤝ों ⤕ा ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕ि⤝ा ⤜ा⤤ा ā¤šै।

6. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩ⤍्⤝⤜ीā¤ĩ ⤅⤭⤝ा⤰⤪्⤝ ⤕ा ⤉ā¤Ļ्ā¤Ļेā¤ļ्⤝ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤜ं⤗⤞ी ⤜ीā¤ĩों ⤕ी ⤰⤕्⤎ा ⤔⤰ ⤏ंā¤ĩ⤰्⤧⤍।

7. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜ैā¤ĩā¤Žंā¤Ąā¤˛ ⤆⤰⤕्⤎ि⤤ ⤕्⤎े⤤्⤰ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ŧā¤Ą़े ⤏ं⤰⤕्⤎ि⤤ ⤕्⤎े⤤्⤰ ā¤œā¤šाँ ⤜ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤕ा ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤔⤰ ⤅⤍ु⤏ं⤧ा⤍ ⤕ि⤝ा ⤜ा⤤ा ā¤šै।

8. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤭ा⤰⤤ ⤕ा ā¤ā¤• ā¤Ē्⤰⤏िā¤Ļ्⤧ ⤰ा⤎्⤟्⤰ी⤝ ⤉ā¤Ļ्⤝ा⤍ ⤕ौ⤍ ⤏ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
Kaziranga National Park

9. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩिā¤ļ्ā¤ĩ ⤧⤰ोā¤šā¤° ⤏्ā¤Ĩ⤞ ⤕े ⤰ूā¤Ē ā¤Žें ā¤Ē्⤰⤏िā¤Ļ्⤧ ⤕ा⤜ी⤰ं⤗ा ⤕ि⤏ ⤰ा⤜्⤝ ā¤Žें ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
Assam ā¤Žें।

10. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏्ā¤Ĩ⤞-ā¤Ŧाā¤š्⤝ ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕े ⤉ā¤Ļाā¤šā¤°ā¤Ŗ ⤕्⤝ा ā¤šैं?
⤉⤤्⤤⤰:
⤚िā¤Ą़ि⤝ा⤘⤰, ā¤ĩ⤍⤏्ā¤Ē⤤ि ⤉ā¤Ļ्⤝ा⤍, ā¤Ŧी⤜ ā¤Ŧैं⤕।

11. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ŧी⤜ ā¤Ŧैं⤕ ⤕ा ⤉ā¤Ļ्ā¤Ļेā¤ļ्⤝ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ēौ⤧ों ⤕े ā¤Ŧी⤜ों ⤕ो ⤏ु⤰⤕्⤎ि⤤ ⤰⤖⤕⤰ ⤭ā¤ĩि⤎्⤝ ⤕े ⤞िā¤ ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕⤰⤍ा।

12. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩ⤍⤏्ā¤Ē⤤ि ⤉ā¤Ļ्⤝ा⤍ ⤕्⤝ों ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ā¤šैं?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ļु⤰्⤞⤭ ā¤Ēौ⤧ों ⤕े ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤔⤰ ⤅⤧्⤝⤝⤍ ⤕े ⤞िā¤।

13. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤕े ā¤š्⤰ा⤏ ⤕ा ā¤Žु⤖्⤝ ⤕ा⤰⤪ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤ĩ⤍ों ⤕ी ā¤•ā¤Ÿा⤈ ⤔⤰ ā¤Žा⤍ā¤ĩ ⤗⤤िā¤ĩि⤧ि⤝ाँ।

14. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ē्⤰ā¤Ļू⤎⤪ ⤕ा ⤜ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ā¤Ē⤰ ⤕्⤝ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤Ēā¤Ą़⤤ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤¯ā¤š ā¤Ē्⤰⤜ा⤤ि⤝ों ⤕े ⤅⤏्⤤ि⤤्ā¤ĩ ⤕ो ⤖⤤⤰े ā¤Žें ā¤Ąा⤞⤤ा ā¤šै।

15. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤅ā¤ĩै⤧ ā¤ļि⤕ा⤰ ⤕्⤝ों ā¤šा⤍ि⤕ा⤰⤕ ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰: ⤇⤏⤏े ā¤Ļु⤰्⤞⤭ ā¤Ē्⤰⤜ा⤤ि⤝ाँ ā¤ĩि⤞ुā¤Ē्⤤ ā¤šो ⤏⤕⤤ी ā¤šैं।

16. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ā¤Žें ⤜⤍-⤜ा⤗⤰ू⤕⤤ा ⤕्⤝ों ⤜⤰ू⤰ी ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤞ो⤗ों ⤕ी ⤭ा⤗ीā¤Ļा⤰ी ⤏े ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤅⤧ि⤕ ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩी ā¤šो⤤ा ā¤šै।

17. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤔⤰ ā¤Ē⤰्⤝ाā¤ĩ⤰⤪ ⤏ं⤤ु⤞⤍ ā¤Žें ⤕्⤝ा ⤏ंā¤Ŧं⤧ ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤅⤧ि⤕ ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏े ā¤Ē⤰्⤝ाā¤ĩ⤰⤪ ⤏ं⤤ु⤞⤍ ā¤Ŧ⤍ा ā¤°ā¤šā¤¤ा ā¤šै।

18. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ंā¤•ā¤Ÿā¤—्⤰⤏्⤤ ā¤Ē्⤰⤜ा⤤ि⤝ाँ ⤕्⤝ा ā¤šैं?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤ĩे ā¤Ē्⤰⤜ा⤤ि⤝ाँ ⤜ि⤍⤕े ā¤ĩि⤞ुā¤Ē्⤤ ā¤šो⤍े ⤕ा ⤖⤤⤰ा ā¤šै।

19. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ā¤Žें ⤏⤰⤕ा⤰ ⤕ी ⤕्⤝ा ⤭ूā¤Žि⤕ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤕ा⤍ू⤍ ā¤Ŧ⤍ा⤍ा ⤔⤰ ⤏ं⤰⤕्⤎ि⤤ ⤕्⤎े⤤्⤰ ⤘ो⤎ि⤤ ⤕⤰⤍ा।

20. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ā¤Žें ⤍ा⤗⤰ि⤕ों ⤕ी ⤕्⤝ा ⤭ूā¤Žि⤕ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ēेā¤Ą़ ⤞⤗ा⤍ा, ā¤ļि⤕ा⤰ ⤰ो⤕⤍ा ⤔⤰ ā¤Ē⤰्⤝ाā¤ĩ⤰⤪ ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕⤰⤍ा।

21. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤕ा ⤆⤰्ā¤Ĩि⤕ ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤¯ā¤š ⤔⤎⤧ि, ⤭ो⤜⤍ ⤔⤰ ā¤•ā¤š्⤚ा ā¤Žा⤞ ā¤Ē्⤰ā¤Ļा⤍ ⤕⤰⤤ी ā¤šै।

22. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ēा⤰ि⤏्ā¤Ĩि⤤ि⤕ ⤏ं⤤ु⤞⤍ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤜ीā¤ĩों ⤔⤰ ā¤Ē⤰्⤝ाā¤ĩ⤰⤪ ⤕े ā¤Ŧी⤚ ⤏ं⤤ु⤞ि⤤ ⤏ंā¤Ŧं⤧।

23. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕ा ā¤Ļी⤰्ā¤˜ā¤•ा⤞ी⤍ ⤞ा⤭ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤭ā¤ĩि⤎्⤝ ⤕ी ā¤Ēीā¤ĸ़ि⤝ों ⤕े ⤞िā¤ ⤏ं⤏ा⤧⤍ों ⤕ी ⤏ु⤰⤕्⤎ा।

24. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ā¤Žें ā¤ļि⤕्⤎ा ⤕ा ⤕्⤝ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤜ा⤗⤰ू⤕⤤ा ā¤Ŧā¤ĸ़ा⤍े ā¤Žें ā¤¸ā¤šा⤝⤕।

25. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩि⤞ुā¤Ē्⤤ि ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤕ि⤏ी ā¤Ē्⤰⤜ा⤤ि ⤕ा ā¤Ēू⤰्⤪⤤ः ā¤¸ā¤Žाā¤Ē्⤤ ā¤šो ⤜ा⤍ा।

26. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ē्⤰ा⤕ृ⤤ि⤕ ⤆ā¤ĩा⤏ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤ĩā¤š ⤏्ā¤Ĩा⤍ ā¤œā¤šाँ ⤜ीā¤ĩ ⤏्ā¤ĩा⤭ाā¤ĩि⤕ ⤰ूā¤Ē ⤏े ā¤°ā¤šā¤¤े ā¤šैं।

27. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤏े ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ē⤰ ⤕्⤝ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤Ēā¤Ą़⤤ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ⤍ि⤝ं⤤्⤰⤪ ā¤Žें ā¤¸ā¤šा⤝⤤ा ā¤Žि⤞⤤ी ā¤šै।

28. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩिā¤ļ्ā¤ĩ ⤏्⤤⤰ ā¤Ē⤰ ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕े ā¤Ē्⤰⤝ा⤏ ⤕्⤝ों ⤆ā¤ĩā¤ļ्⤝⤕ ā¤šैं?
⤉⤤्⤤⤰:
⤕्⤝ों⤕ि ⤜ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ā¤ĩैā¤ļ्ā¤ĩि⤕ ⤏ंā¤Ē⤤्⤤ि ā¤šै।

29. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏ाā¤Žुā¤Ļा⤝ि⤕ ⤭ा⤗ीā¤Ļा⤰ी ⤕्⤝ों ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤏्ā¤Ĩा⤍ी⤝ ⤞ो⤗ ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ā¤Žें ⤏ी⤧ा ⤝ो⤗ā¤Ļा⤍ ā¤Ļे⤤े ā¤šैं।

30. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜ैā¤ĩ-ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤏ं⤰⤕्⤎⤪ ⤕ा ā¤Žु⤖्⤝ ⤉ā¤Ļ्ā¤Ļेā¤ļ्⤝ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤜ीā¤ĩों ⤕ी ā¤ĩिā¤ĩि⤧⤤ा ⤕ो ā¤Ŧ⤍ाā¤ ⤰⤖⤍ा ⤔⤰ ā¤Ēा⤰ि⤤ं⤤्⤰ ⤕ी ⤏्ā¤Ĩि⤰⤤ा ⤏ु⤍िā¤ļ्⤚ि⤤ ⤕⤰⤍ा।

Answer by Dimpee Bora