CGBSE Class 8 Sanskrit Chapter 18 Answer | Chhattisgarh CGBSE Class 8 Sanskrit Lesson 18 Answer 2026 |

 Chapter- 18         महाकविः कालिदासः   

 १. प्रश्नः – अस्मिन् पाठे कस्य वर्णनम् अस्ति?

उत्तरम् – अस्मिन् पाठे महाकवेः कालिदासस्य वर्णनम् अस्ति।

२. प्रश्नः – कालिदासः केन नाम्ना प्रसिद्धः अस्ति?
उत्तरम् – कालिदासः कविकुलगुरु इति नाम्ना प्रसिद्धः अस्ति।

३. प्रश्नः – विश्वस्य साहित्यकारेषु कस्य गणना कृता?
उत्तरम् – विश्वस्य साहित्यकारेषु कालिदासस्य गणना कृता।

४. प्रश्नः – बहवः विद्वांसः कालिदासस्य जन्मभूमिं कुत्र मन्यन्ते?
उत्तरम् – बहवः विद्वांसः उज्जयिन्यां तस्य जन्मभूमिं मन्यन्ते।

५. प्रश्नः – कस्य नवरत्नेषु कालिदासः एकः आसीत्?
उत्तरम् – विक्रमादित्यस्य नवरत्नेषु कालिदासः एकः आसीत्।

६. प्रश्नः – कालिदासः पूर्वं कीदृशः आसीत्?
उत्तरम् – कालिदासः पूर्वं महामूर्खः आसीत् इति कथ्यते।

७. प्रश्नः – राज्ञः शारदानन्दस्य कन्याया: नाम किम्?
उत्तरम् – राज्ञः शारदानन्दस्य कन्याया: नाम विद्योत्तमा आसीत्।

८. प्रश्नः – विद्योत्तमा कीदृशी आसीत्?
उत्तरम् – विद्योत्तमा अतिविदुषी तथा दर्पशीला आसीत्।

९. प्रश्नः – विद्योत्तमाया: प्रतिज्ञा का आसीत्?
उत्तरम् – सा प्रतिज्ञातवती यत् यः तां शास्त्रार्थे पराजेष्यति तेन सह विवाहं करिष्यति।

१०. प्रश्नः – बहवः विद्वांसः किमर्थं आगच्छन्?
उत्तरम् – ते विद्योत्तमया सह शास्त्रार्थं कर्तुं आगच्छन्।

११. प्रश्नः – शास्त्रार्थे कः विजयी अभवत्?
उत्तरम् – शास्त्रार्थे विद्योत्तमा सर्वान् पराजितवती।

१२. प्रश्नः – विद्वांसः किमर्थं ईर्ष्यावशात् व्यचारयन्?
उत्तरम् – ते राजकन्यायाः विवाहं महामूर्खेण सह कर्तुं व्यचारयन्।

१३. प्रश्नः – ते मूर्खं कुत्र अपश्यन्?
उत्तरम् – ते एकं मूर्खं वृक्षस्य शाखायां स्थितं शाखां कर्तयन्तं अपश्यन्।

१४. प्रश्नः – विद्वांसः तं किं उक्तवन्तः?
उत्तरम् – ते अवदन् यत् वयं राजकन्यया सह तव विवाहं करिष्यामः।

१५. प्रश्नः – मूर्खः किं वचनं दातव्यं न आसीत्?
उत्तरम् – तं मौनं धारयितुं उक्तवन्तः।

१६. प्रश्नः – विद्वांसः राजकन्यां किं अवदन्?
उत्तरम् – एषः अस्माकं गुरुः सकलशास्त्रपारङ्गतः अस्ति इति अवदन्।

१७. प्रश्नः – कालिदासः किं व्रतं धारयति इति उक्तम्?
उत्तरम् – सः मौनव्रतं धारयति इति उक्तम्।

१८. प्रश्नः – विद्योत्तमा किम् अङ्गुलिकां दर्शितवती?
उत्तरम् – सा एकाम् अङ्गुलिकां उत्थाय दर्शितवती।

१९. प्रश्नः – तस्याः अङ्गुलिकायाः अर्थः कः आसीत्?
उत्तरम् – “एको ब्रह्म द्वितीयो नास्ति” इति अर्थः आसीत्।

२०. प्रश्नः – कालिदासः तस्याः संकेतं कथं अवगच्छत्?
उत्तरम् – सः मन्यते स्म यत् सा तस्य एकं नेत्रं स्फोटयितुम् इच्छति।

२१. प्रश्नः – कालिदासः प्रत्युत्तररूपेण किं अकरोत्?
उत्तरम् – सः स्वकीये द्वे अङ्गुलिके दर्शितवान्।

२२. प्रश्नः – द्वे अङ्गुलिके दर्शयित्वा सः किं सूचितवान्?
उत्तरम् – सः मन्यते स्म यत् अहं तव द्वे नेत्रे स्फोटयिष्यामि।

२३. प्रश्नः – अन्ते का पराजिता अभवत्?
उत्तरम् – अन्ते विद्योत्तमा पराजिता अभवत्।

२४. प्रश्नः – पराजयानन्तरं किं जातम्?
उत्तरम् – कालिदासेन सह विद्योत्तमायाः विवाहः अभवत्।

२५. प्रश्नः – कालिदासस्य प्रसिद्धिः कस्य कारणेन आसीत्?
उत्तरम् – तस्य महान् काव्यप्रतिभा कारणेन प्रसिद्धिः आसीत्।

२६. प्रश्नः – कालिदासस्य कृतिषु कस्य वर्णनं बहुधा दृश्यते?
उत्तरम् – कालिदासस्य कृतिषु उज्जयिन्याः वर्णनं बहुधा दृश्यते।

२७. प्रश्नः – विद्वांसः किमर्थं कालिदासं गुरुरूपेण प्रस्तुतवन्तः?
उत्तरम् – राजकन्यायाः विवाहं तेन सह कर्तुं ते तथा प्रस्तुतवन्तः।

२८. प्रश्नः – कालिदासः प्रारम्भे कीदृशः प्रसिद्धः आसीत्?
उत्तरम् – सः प्रारम्भे महामूर्खः इति प्रसिद्धः आसीत्।

२९. प्रश्नः – कालिदासः पश्चात् कीदृशः अभवत्?
उत्तरम् – पश्चात् सः महान् कविः अभवत्।

३०. प्रश्नः – अस्य पाठस्य मुख्यः संदेशः कः?
उत्तरम् – अस्य पाठस्य संदेशः यत् पुरुषः परिश्रमेण विद्वान् भवितुं शक्नोति इति।

Answer by Dimpee Bora