CGBSE Class 8 Sanskrit Chapter 3 Answer | Chhattisgarh CGBSE Class 8 Sanskrit Lesson 3 Answer 2026 |

 Chapter- 3       अनुशासनम्

१. प्रश्नः – ‘अनुशासनम्’ शब्दः कस्मात् धातोः निर्मितः?

उत्तरः – ‘शास्’ धातोः अनु उपसर्गपूर्वकं निर्मितः।

२. प्रश्नः – अनुशासनस्य अभिप्रायः कः?

उत्तरः – शासनानुसरणं नियमपूर्वकं कार्य वा।

३. प्रश्नः – किमेव अनुशासनम् उच्यते?

उत्तरः – नियमानां पालनमेव अनुशासनम्।

४. प्रश्नः – आत्मनियन्त्रणं किम् उच्यते?

उत्तरः – आत्मनियन्त्रणमेव अनुशासनम्।

५. प्रश्नः – अनुशासनस्य कतौ भेदौ स्तः?

उत्तरः – द्वौ भेदौ स्तः।

६. प्रश्नः – अनुशासनस्य भेदौ के?

उत्तरः – आन्तरिकं तथा बाह्यं च।

७. प्रश्नः – बाह्यानुशासनं कुत्र दृश्यते?

उत्तरः – परिवारेषु विद्यालयेषु च।

८. प्रश्नः – दृढम् अनुशासनं किम्?

उत्तरः – आत्मानुशासनमेव दृढम् अनुशासनम्।

९. प्रश्नः – आत्मानुशासितमानवः कीदृशः भवति?

उत्तरः – संयमशीलः भवति।

१०. प्रश्नः – संयमशीलः किं करोति?

उत्तरः – शरीरबुद्धि-मनांसि नियन्त्रयति।

११. प्रश्नः – आत्मानुशासनं किंप्रदम् अस्ति?

उत्तरः – कल्याणप्रदम् अस्ति।

१२. प्रश्नः – अनुशासनं विना कस्य उन्नतिः न संभवति?

उत्तरः – समाजस्य राष्ट्रस्य वा उन्नतिः न संभवति।

१३. प्रश्नः – मानवजीवने अनुशासनस्य स्थिति का?

उत्तरः – महत्वपूर्णमस्ति।

१४. प्रश्नः – जीवनं कथं सुव्यवस्थितं भवति?

उत्तरः – अनुशासनेन सुव्यवस्थितं भवति।

१५. प्रश्नः – सुव्यवस्थित जीवनं किम् अस्ति?

उत्तरः – विकासस्तम्भः अस्ति।

१६. प्रश्नः – अनुशासनेन कस्य बोधः भवति?

उत्तरः – कर्त्तव्य-अधिकारयोः बोधः भवति।

१७. प्रश्नः – अनुशासनेन के गुणाः संवर्ध्यन्ते?

उत्तरः – शीलं, सत्यं, विनयञ्च संवर्ध्यते।

१८. प्रश्नः – अनुशासनम् कस्य द्वारम् अस्ति?

उत्तरः – उन्नत्याः द्वारम् अस्ति।

१९. प्रश्नः – छात्रजीवने कस्य महत्त्वम् अधिकम्?

उत्तरः – अनुशासनस्य महत्त्वम् अधिकम्।

२०. प्रश्नः – अनुशासनप्रियाः छात्राः किं प्राप्नुवन्ति?

उत्तरः – साफल्यं प्राप्नुवन्ति।

२१. प्रश्नः – विद्यार्थीः कुत्र-कुत्र अनुशासनं गृह्णन्ति?

उत्तरः – गृहे, विद्यालये, क्रीडाङ्गणे च।

२२. प्रश्नः – छात्राणां कर्त्तव्यानि कानि?

उत्तरः – समयानुकूल पठनं, विद्यालयगमनं, क्रीडनं, गृहकार्यसम्पादनं च।

२३. प्रश्नः – केषां आदरः कर्त्तव्यः?

उत्तरः – गुरुमातृपितृणाम् आदरः कर्त्तव्यः।

२४. प्रश्नः – यातायातनियमपरिपालनं किम्?

उत्तरः – अनुशासनम् एव।

२५. प्रश्नः – अनुशासितछात्राः कीदृशाः भवन्ति?

उत्तरः – विनयशीलाः, धैर्यशीलाः, संयमशीलाश्च भवन्ति।

२६. प्रश्नः – उच्छृङ्खलत्वं किंप्रदम्?

उत्तरः – न कदापि साफल्यप्रदम्।

२७. प्रश्नः – अनुशासनं कस्य कुञ्जिका अस्ति?

उत्तरः – सुजीवनस्य कुञ्जिका अस्ति।

२८. प्रश्नः – अनुशासनं कस्य साधनम् अस्ति?

उत्तरः – व्यक्तित्वविकासस्य सशक्तसाधनम्।

२९. प्रश्नः – ‘सत्यं, शिवं, सुन्दरम्’ इति उक्तिः कथं चरितार्था भवति?

उत्तरः – अनुशासनेन आचरणे चरितार्था भवति।

३०. प्रश्नः – अस्माभिः किं परिपालनीयम्?

उत्तरः – सर्वतोभावेन अनुशासनं परिपालनीयम्।

Answer by Dimpee Bora