CGBSE Class 9 Sanskrit Chapter 2 Answer | Chhattisgarh CGBSE Class 9 Sanskrit Lesson 2 Answer 2026 |

 Chapter- 2      न त्यक्तव्यः अभ्यासः

प्रश्न 1. कथा कुत्र घटिता?
उत्तर: कथा कस्मिंश्चित् ग्रामे घटिता।

प्रश्न 2. ग्रामे कीदृशी स्थिति आसीत्?
उत्तर: ग्रामे बहुकालपर्यन्तम् अनावृष्टिः आसीत्।

प्रश्न 3. भूमिः कीदृशी जाता?
उत्तर: भूमिः शुष्का जाता।

प्रश्न 4. कस्य अभावः जातः?
उत्तर: पानजलस्य अभावः जातः।

प्रश्न 5. जनाः कस्य समीपं गतवन्तः?
उत्तर: जनाः दैवज्ञस्य समीपं गतवन्तः।

प्रश्न 6. दैवज्ञः किं परिशील्य उक्तवान्?
उत्तर: दैवज्ञः ग्रहगतिं परिशील्य उक्तवान्।

प्रश्न 7. दैवज्ञेन किं उक्तम्?
उत्तर: न केवलम् अस्मिन् वर्षे अपि तु आगामिवर्षत्रयपर्यन्तम् अत्र वृष्टिः न भविष्यति इति उक्तम्।

प्रश्न 8. तत् श्रुत्वा ग्रामवासिनः किं कृतवन्तः?
उत्तर: तत् श्रुत्वा ग्रामवासिनः ग्रामं परित्यज्य यत्र कुत्रापि गतवन्तः।

प्रश्न 9. ग्रामः कीदृशः जातः?
उत्तर: ग्रामः निर्जनः जातः।

प्रश्न 10. ग्रामे कः अवशिष्टः आसीत्?
उत्तर: ग्रामे एकः कृषकः अवशिष्टः आसीत्।

प्रश्न 11. कृषकः कुत्र स्थितवान्?
उत्तर: कृषकः तस्मिन् ग्रामे एव स्थितवान्।

प्रश्न 12. जलाभावेऽपि कृषकः किं करोति स्म?
उत्तर: जलाभावेऽपि कृषकः प्रतिदिनं स्वशुष्कक्षेत्रं कर्षन् आसीत्।

प्रश्न 13. कृषकस्य क्षेत्रं कीदृशम् आसीत्?
उत्तर: कृषकस्य क्षेत्रं शुष्कम् आसीत्।

प्रश्न 14. एकदा कुत्र कः सञ्चरन् आसीत्?
उत्तर: एकदा आकाशे एकः मेघः सञ्चरन् आसीत्।

प्रश्न 15. मेघः कं दृष्ट्वा आश्चर्यचकितः अभवत्?
उत्तर: मेघः कृषकं दृष्ट्वा आश्चर्यचकितः अभवत्।

प्रश्न 16. मेघः कृषकं किं अपृच्छत्?
उत्तर: मेघः अपृच्छत्— “त्रिवर्षपर्यन्तम् वृष्टिः न भविष्यति इति किं भवता न श्रुतम्?”

प्रश्न 17. जनाः किमर्थं ग्रामं त्यक्तवन्तः?
उत्तर: वृष्ट्यभावात् जनाः ग्रामं त्यक्तवन्तः।

प्रश्न 18. मेघेन किं उक्तम्— सर्वे जनाः किं कृतवन्तः?
उत्तर: सर्वे जनाः ग्रामं परित्यज्य अन्यत्र गतवन्तः।

प्रश्न 19. कृषकः किमर्थं क्षेत्रं कर्षति स्म?
उत्तर: अभ्यासं न त्यक्तुम् इति कारणेन कृषकः क्षेत्रं कर्षति स्म।

प्रश्न 20. दैवज्ञः कस्य अध्ययनं कृत्वा वचनं उक्तवान्?
उत्तर: दैवज्ञः ग्रहगतिं अध्ययनं कृत्वा वचनं उक्तवान्।

प्रश्न 21. अनावृष्टिः कियत्कालपर्यन्तम् आसीत्?
उत्तर: अनावृष्टिः बहुकालपर्यन्तम् आसीत्।

प्रश्न 22. वर्षत्रयपर्यन्तम् किम् न भविष्यति इति उक्तम्?
उत्तर: वर्षत्रयपर्यन्तम् वृष्टिः न भविष्यति इति उक्तम्।

प्रश्न 23. ग्रामवासिनः कीदृशाः अभवन्?
उत्तर: ग्रामवासिनः दुःखिताः अभवन्।

प्रश्न 24. कृषकः प्रतिदिनं किं करोति स्म?
उत्तर: कृषकः प्रतिदिनं क्षेत्रं कर्षति स्म।

प्रश्न 25. मेघः कीदृशः आसीत्?
उत्तर: मेघः आश्चर्यचकितः आसीत्।

प्रश्न 26. कृषकः कस्य प्रतीक्षां न अकरोत्?
उत्तर: कृषकः वृष्टेः प्रतीक्षां न अकरोत्।

प्रश्न 27. कृषकस्य कर्म कीदृशम् आसीत्?
उत्तर: कृषकस्य कर्म परिश्रमपूर्णम् आसीत्।

प्रश्न 28. पाठस्य शीर्षकं किम् अस्ति?
उत्तर: पाठस्य शीर्षकं “न त्यक्तव्यः अभ्यासः” अस्ति।

प्रश्न 29. “न त्यक्तव्यः अभ्यासः” इत्यस्य अर्थः कः?
उत्तर: अभ्यासः कदापि न त्यक्तव्यः इति अर्थः।

प्रश्न 30. अस्य पाठस्य मुख्यः संदेशः कः?
उत्तर: परिस्थितिः कठिनापि स्यात्, तथापि अभ्यासः न त्यक्तव्यः।

Answer by Dimpee Bora