CGBSE Class 9 Sanskrit Chapter 4 Answer | Chhattisgarh CGBSE Class 9 Sanskrit Lesson 4 Answer 2026 |

 Chapter- 4        सुभाषितानि     

प्रश्न 1. तपस्विनां बलं किम् अस्ति?

उत्तर: तपस्विनां वास्तविकं बलं तपः एव अस्ति। तपसा ते आत्मसंयमं, धैर्यं च प्राप्नुवन्ति।

प्रश्न 2. ब्रह्मविदां बलं किम् अस्ति?

उत्तर: ब्रह्मविदां बलं ब्रह्मज्ञानम् अस्ति। ब्रह्मज्ञानस्य प्रभावेन ते आध्यात्मिकशक्तिं लभन्ते।

प्रश्न 3. असाधूनां बलं किम् अस्ति?
उत्तर: असाधूनां बलं हिंसा एव अस्ति। ते स्वकार्यसिद्धये हिंसाम् आश्रयन्ति।

प्रश्न 4. कौरवैः किं कृतम्?

उत्तर: कौरवैः राजा विराटस्य गावः अपहृताः।

प्रश्न 5. विराटस्य पुत्रः कः आसीत्?

उत्तर: विराटस्य पुत्रः उत्तरः आसीत्।

प्रश्न 6. अर्जुनः कस्य वेषे आसीत्?

उत्तर: अर्जुनः बृहन्नला-नाम्ना नर्तकीवेषे आसीत्।

प्रश्न 7. उत्तरः कं सारथिं कृत्वा युद्धाय गतः?

उत्तर: बृहन्नलां (अर्जुनम्) सारथिं कृत्वा युद्धाय गतः।

प्रश्न 8. कौरवपक्षे कः युद्धं अकरोत्?

उत्तर: कौरवपक्षे अर्जुनस्य पुत्रः अभिमन्युः युद्धं अकरोत्।

प्रश्न 9. युद्धस्य परिणामः कः अभवत्?

उत्तर: युद्धे कौरवाणां पराजयः अभवत्।

प्रश्न 10. भीमः कस्मिन् वेषे आसीत्?

उत्तर: भीमः वल्लव-नाम्ना छद्मवेषे आसीत्।

प्रश्न 11. रणभूमौ कः अभिमन्युं गृहीतवान्?

उत्तर: रणभूमौ भीमसेनः अभिमन्युं गृहीतवान्।

प्रश्न 12. अभिमन्युः किमर्थं भीमं न अपश्यत्?

उत्तर: यतः भीमः छद्मवेषे आसीत्, अतः अभिमन्युः तं न अपश्यत्।

प्रश्न 13. अभिमन्युः कथं व्यवहारं अकरोत्?

उत्तर: अभिमन्युः उग्रतया भाषणं अकरोत्।

प्रश्न 14. अभिमन्युः केन न पीडितः आसीत्?

उत्तर: सः बलाधिकेन अपि भुजैकनियन्त्रितः सन् न पीडितः आसीत्।

प्रश्न 15. अभिमन्युः कं दृष्ट्वा विस्मितः अभवत्?

उत्तर: अभिमन्युः बृहन्नलां दृष्ट्वा विस्मितः अभवत्।

प्रश्न 16. बृहन्नला कस्य अन्यत् नाम अस्ति?

उत्तर: बृहन्नला अर्जुनस्य अन्यत् नाम अस्ति।

प्रश्न 17. अभिमन्युः कं प्रणामं न अकरोत्?

उत्तर: अभिमन्युः पाण्डवान् प्रणामं न अकरोत्।

प्रश्न 18. उत्तरः आगत्य किं अकरोत्?

उत्तर: उत्तरः पाण्डवानां छद्मवेषस्य रहस्यं उद्घाटितवान्।

प्रश्न 19. भटः किं उक्तवान्?

उत्तर: भटः उक्तवान्— “जयतु महाराजः”।

प्रश्न 20. राजा किं अपृच्छत्?

उत्तर: राजा अपृच्छत्— “केनासि विस्मितः?” इति।

प्रश्न 21. सौभद्रः कः अस्ति?

उत्तर: सौभद्रः अभिमन्युः अस्ति, सः अर्जुनस्य पुत्रः अस्ति।

प्रश्न 22. अभिमन्युः कस्य पुत्रः आसीत्?

उत्तर: अभिमन्युः अर्जुनस्य पुत्रः आसीत्।

प्रश्न 23. कौरवाः के आसन्?

उत्तर: कौरवाः दुर्योधन-आदयः आसन्।

प्रश्न 24. अभिमन्युः किम् उक्तवान्?

उत्तर: अभिमन्युः उक्तवान्— “को नु खल्वेष?” इति।

प्रश्न 25. अभिमन्युः किं अनुभूतवान्?

उत्तर: सः अनुभूतवान् यत् बलाधिकेन अपि सः न पीडितः।

प्रश्न 26. पाठस्य नाम “प्रत्यभिज्ञानम्” किमर्थं अस्ति?

उत्तर: यतः अन्ते पाण्डवानां यथार्थरूपस्य परिचयः जातः, अतः “प्रत्यभिज्ञानम्” इति नाम।

प्रश्न 27. पाण्डवाः किमर्थं वेषं परिवर्तितवन्तः?

उत्तर: अज्ञातवासस्य कारणेन ते वेषं परिवर्तितवन्तः।

प्रश्न 28. अर्जुनः कस्य रूपेण निवसति स्म?

उत्तर: अर्जुनः बृहन्नला-रूपेण निवसति स्म।

प्रश्न 29. भीमसेनः किं कृतवान्?

उत्तर: भीमसेनः रणभूमौ अभिमन्युं गृहीतवान्।

प्रश्न 30. अस्य पाठस्य मुख्यभावः कः?

उत्तर: अस्य पाठस्य मुख्यभावः— सत्यस्य अन्ते प्रकाशः भवति तथा पराक्रमस्य महत्त्वं दर्शयति।

Answer by Dimpee Bora