CGBSE Class 9 Sanskrit Chapter 9 Answer | Chhattisgarh CGBSE Class 9 Sanskrit Lesson 9 Answer 2026 |

 Chapter- 9       रघुवशम्

१. प्रश्नः – ‘रघुवंशम्’ कस्य कृतिः अस्ति?

उत्तरः – ‘रघुवंशम्’ कालिदास कृतिः अस्ति।

२. प्रश्नः – ‘रघुवंशम्’ किम् प्रकारस्य ग्रन्थः अस्ति?

उत्तरः – ‘रघुवंशम्’ एकं महाकाव्यम् अस्ति।

३. प्रश्नः – अस्मिन् महाकाव्ये कस्य वंशस्य वर्णनम् अस्ति?

उत्तरः – अस्मिन् इक्ष्वाकुवंशस्य वर्णनम् अस्ति।

४. प्रश्नः – वैवस्वतः मनुः कः आसीत्?

उत्तरः – वैवस्वतः मनुः इक्ष्वाकुवंशस्य आद्यः राजा आसीत्।

५. प्रश्नः – वैवस्वतः मनुः कैः माननीयः आसीत्?

उत्तरः – सः मनीषिभिः माननीयः आसीत्।

६. प्रश्नः – मनुः केषां आद्यः आसीत्?

उत्तरः – सः महीक्षिताम् (राज्ञाम्) आद्यः आसीत्।

७. प्रश्नः – मनुः कस्य इव आसीत्?

उत्तरः – सः छन्दसां प्रणवः (ॐ) इव आसीत्।

८. प्रश्नः – ‘प्रणवः’ शब्दस्य अर्थः कः?

उत्तरः – ‘प्रणवः’ इति ‘ॐ’ इत्यर्थः।

९. प्रश्नः – तदन्वये कः प्रसूतः?

उत्तरः – तदन्वये दिलीपः प्रसूतः।

१०. प्रश्नः – दिलीपः कीदृशः आसीत्?

उत्तरः – सः शुद्धिमत्तरः आसीत्।

११. प्रश्नः – दिलीपः कस्य इव शोभते स्म?

उत्तरः – सः क्षीरनिधौ इन्दुः इव शोभते स्म।

१२. प्रश्नः – ‘राजेन्दुः’ शब्दस्य अर्थः कः?

उत्तरः – ‘राजेन्दुः’ इति राज्ञां मध्ये चन्द्रमा इव श्रेष्ठः।

१३. प्रश्नः – दिलीपस्य प्रज्ञा कीदृशी आसीत्?

उत्तरः – तस्य प्रज्ञा आकारसदृशी आसीत्।

१४. प्रश्नः – तस्य आगमाः केन सदृशाः आसन्?

उत्तरः – तस्य आगमाः प्रज्ञया सदृशाः आसन्।

१५. प्रश्नः – तस्य आरम्भः कीदृशः आसीत्?

उत्तरः – तस्य आरम्भः आगमैः सदृशः आसीत्।

१६. प्रश्नः – तस्य उदयः कीदृशः आसीत्?

उत्तरः – तस्य उदयः आरम्भसदृशः आसीत्।

१७. प्रश्नः – ‘मनीषिणाम्’ शब्दः केषां बोधकः अस्ति?

उत्तरः – ‘मनीषिणाम्’ इति बुद्धिमानां जनानां बोधकः अस्ति।

१८. प्रश्नः – दिलीपः कस्मिन् वंशे जातः?

उत्तरः – दिलीपः इक्ष्वाकुवंशे जातः।

१९. प्रश्नः – ‘क्षीरनिधिः’ किम्?

उत्तरः – ‘क्षीरनिधिः’ इति समुद्रः।

२०. प्रश्नः – मनुः किमर्थं प्रणवः इव उक्तः?

उत्तरः – यतः सः राज्ञां मध्ये प्रथमः तथा श्रेष्ठः आसीत्।

२१. प्रश्नः – दिलीपस्य व्यक्तित्वे किम् विशेषम् आसीत्?

उत्तरः – तस्य रूपं, ज्ञानं, कर्म च परस्परं सुसंगतम् आसीत्।

२२. प्रश्नः – अस्य पाठस्य मुख्य विषयः कः?

उत्तरः – अस्य पाठस्य मुख्य विषयः इक्ष्वाकुवंशस्य महिमा अस्ति।

२३. प्रश्नः – ‘शुद्धिमति’ शब्दः कस्य विशेषणम् अस्ति?

उत्तरः – ‘शुद्धिमति’ इति वंशस्य विशेषणम् अस्ति।

२४. प्रश्नः – ‘प्रज्ञा’ शब्दस्य अर्थः कः?

उत्तरः – ‘प्रज्ञा’ इति बुद्धिः।

२५. प्रश्नः – ‘आगम’ शब्दस्य अर्थः कः?

उत्तरः – ‘आगम’ इति शास्त्राणि।

२६. प्रश्नः – दिलीपस्य कर्म कीदृशम् आसीत्?

उत्तरः – तस्य कर्म शास्त्रानुसारम् आसीत्।

२७. प्रश्नः – दिलीपः कथं आदर्शराजा आसीत्?

उत्तरः – सः धर्मात्मा, ज्ञानी तथा न्यायप्रियः आसीत्।

२८. प्रश्नः – ‘आकारसदृशप्रज्ञः’ इत्यस्य अर्थः कः?

उत्तरः – यस्य प्रज्ञा तस्य आकारस्य अनुरूपा आसीत्।

२९. प्रश्नः – अस्मात् श्लोकत्रयात् किं ज्ञायते?

उत्तरः – अस्मात् ज्ञायते यत् आदर्शराजा गुणैः सम्पन्नः भवति।

३०. प्रश्नः – अस्य पाठस्य शिक्षाप्रद सन्देशः कः?

उत्तरः – गुण, ज्ञान और धर्म के साथ ही व्यक्ति महान बनता है।

Answer by Dimpee Bora