Chapter 4

                                                                       ā¤¨ी⤤ि – ⤧ा⤰ा


1. ⤕ā¤ĩि ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ौ⤍ ā¤Ĩे? ⤉⤍⤕े ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕ा ā¤Ē⤰ि⤚⤝ ā¤Ļी⤜िā¤।

⤉⤤्⤤⤰: ā¤•ā¤ĩि ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤰ी⤤ि⤕ा⤞ ⤕े ā¤Ē्⤰⤏िā¤Ļ्⤧ ā¤šि⤍्ā¤Ļी ⤕ā¤ĩि ā¤Ĩे। ⤉⤍⤕ा ā¤Ēू⤰ा ⤍ाā¤Ž ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļाā¤ĩ⤍ ā¤Ĩा। ⤉⤍⤕ा ⤜⤍्ā¤Ž ⤏⤍् 1643 ⤈āĨĻ ā¤Žें ā¤Žेā¤Ą़⤤ा ā¤Žें ā¤šु⤆ ā¤Ĩा। ā¤Ŧ⤚ā¤Ē⤍ ⤏े ā¤šी ⤉⤍्ā¤šें ā¤ļि⤕्⤎ा ⤔⤰ ⤏ाā¤šि⤤्⤝ ā¤Žें ⤰ु⤚ि ā¤Ĩी। ⤕ेā¤ĩ⤞ ā¤Ļ⤏ ā¤ĩ⤰्⤎ ⤕ी ⤆⤝ु ā¤Žें ā¤ĩे ⤕ाā¤ļी ⤚⤞े ā¤—ā¤ ā¤œā¤šाँ ⤉⤍्ā¤šों⤍े ā¤ĩ्⤝ा⤕⤰⤪, ⤏ाā¤šि⤤्⤝, ā¤ĩेā¤Ļा⤍्⤤, ⤗⤪ि⤤ ⤔⤰ ā¤Ļ⤰्ā¤ļ⤍ ⤕ा ā¤—ā¤šā¤¨ ⤅⤧्⤝⤝⤍ ⤕ि⤝ा। ⤅⤧्⤝⤝⤍ ⤕े ⤏ाā¤Ĩ-⤏ाā¤Ĩ ⤉⤍्ā¤šों⤍े ⤕ाā¤ĩ्⤝ ⤰⤚⤍ा ⤭ी ā¤Ē्⤰ाā¤°ā¤Ž्⤭ ⤕ी। ⤉⤍⤕ी ⤰⤚⤍ा⤓ं ā¤Žें ⤍ी⤤ि, ⤭⤕्⤤ि ⤔⤰ ā¤ļ्⤰ृं⤗ा⤰ ⤕ा ⤏ुंā¤Ļ⤰ ā¤¸ā¤Žā¤¨्ā¤ĩ⤝ ā¤Žि⤞⤤ा ā¤šै। ⤉⤍⤕ी ⤭ा⤎ा ā¤Ŧ्⤰⤜⤭ा⤎ा ā¤Ĩी ⤜ो ⤏⤰⤞ ⤔⤰ ⤏⤰⤏ ā¤Ĩी। ⤏⤍् 1723 ā¤Žें ⤕िā¤ļ⤍⤗ā¤ĸ़ ā¤Žें ⤉⤍⤕ा ā¤Ļेā¤šां⤤ ā¤šु⤆। ā¤šि⤍्ā¤Ļी ⤏ाā¤šि⤤्⤝ ā¤Žें ⤉⤍⤕ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ⤏्ā¤Ĩा⤍ ā¤šै।

2. ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ी ā¤Ē्ā¤°ā¤Žु⤖ ⤰⤚⤍ाā¤ँ ⤕ौ⤍-⤕ौ⤍ ⤏ी ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤•ā¤ĩि ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ी ⤅⤍े⤕ ā¤Ē्⤰⤏िā¤Ļ्⤧ ⤰⤚⤍ाā¤ँ ā¤šैं। ⤉⤍⤕ी ā¤Žु⤖्⤝ ⤰⤚⤍ा⤓ं ā¤Žें ā¤Ŧाā¤°ā¤šā¤Žा⤏ा, ⤍⤝⤍ ā¤Ē⤚ी⤏ी, ⤭ाā¤ĩ ā¤Ēं⤚ā¤ļि⤖ा, ā¤Ēā¤ĩ⤍ ā¤Ē⤚्⤚ी⤏ी, ā¤¯ā¤Žā¤• ⤏⤤⤏⤈ ⤔⤰ ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤏⤤⤏⤈ ā¤Ē्ā¤°ā¤Žु⤖ ā¤šैं। ⤇⤍ ⤰⤚⤍ा⤓ं ā¤Žें ⤉⤍्ā¤šों⤍े ⤍ी⤤ि, ⤭⤕्⤤ि ⤔⤰ ā¤ļ्⤰ृं⤗ा⤰ ⤕ा ⤏ुंā¤Ļ⤰ ⤚ि⤤्⤰⤪ ⤕ि⤝ा ā¤šै। ⤉⤍⤕ी ⤰⤚⤍ाā¤ँ ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕े ā¤ĩ्⤝ाā¤ĩā¤šा⤰ि⤕ ⤅⤍ु⤭ā¤ĩों ⤏े ⤜ुā¤Ą़ी ā¤šु⤈ ā¤šैं। ā¤¯ā¤šी ⤕ा⤰⤪ ā¤šै ⤕ि ⤉⤍⤕े ā¤Ļोā¤šे ā¤†ā¤œ ⤭ी ⤞ो⤕ ⤜ीā¤ĩ⤍ ā¤Žें ā¤•ā¤šाā¤ĩ⤤ों ⤕े ⤰ूā¤Ē ā¤Žें ā¤Ē्⤰⤝ु⤕्⤤ ā¤šो⤤े ā¤šैं।

3. ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ी ⤕ाā¤ĩ्⤝ ⤭ा⤎ा ⤔⤰ ā¤ļै⤞ी ⤕ा ā¤ĩ⤰्⤪⤍ ⤕ी⤜िā¤।

⤉⤤्⤤⤰: ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ी ⤕ाā¤ĩ्⤝ ⤭ा⤎ा ā¤Ŧ्⤰⤜⤭ा⤎ा ā¤šै। ⤉⤍⤕ी ⤭ा⤎ा ⤏⤰⤞, ā¤Žā¤§ु⤰ ⤔⤰ ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ā¤šै। ā¤ĩे ⤕⤠ि⤍ ā¤ĩि⤎⤝ों ⤕ो ⤭ी ā¤¸ā¤šā¤œ ⤰ूā¤Ē ā¤Žें ā¤Ē्⤰⤏्⤤ु⤤ ⤕⤰⤤े ā¤šैं। ⤉⤍⤕ी ā¤ļै⤞ी ⤉ā¤Ēā¤Ļेā¤ļा⤤्ā¤Žā¤• ⤔⤰ ⤅⤍ु⤭ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ā¤šै। ā¤ĩे ⤅ā¤Ē⤍े ā¤Ļोā¤šों ā¤Žें ⤉ā¤Ļाā¤šā¤°ā¤Ŗों ⤔⤰ ā¤Ē्⤰⤤ी⤕ों ⤕ा ā¤Ē्⤰⤝ो⤗ ⤕⤰⤤े ā¤šैं ⤜ि⤏⤏े ā¤Ēा⤠⤕ ⤆⤏ा⤍ी ⤏े ⤉⤍⤕े ⤏ंā¤Ļेā¤ļ ⤕ो ā¤¸ā¤Žā¤ ⤏⤕े। ⤉⤍⤕ी ⤭ा⤎ा ā¤Žें ⤞ो⤕ ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕ी ā¤ā¤˛ā¤• ⤏्ā¤Ē⤎्⤟ ā¤Ļि⤖ा⤈ ā¤Ļे⤤ी ā¤šै।

4. ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕े ⤕ाā¤ĩ्⤝ ā¤Žें ⤕ौ⤍-⤕ौ⤍ ⤏े ā¤ĩि⤎⤝ ā¤Žि⤞⤤े ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕े ⤕ाā¤ĩ्⤝ ā¤Žें ā¤Žु⤖्⤝ ⤰ूā¤Ē ⤏े ⤤ी⤍ ā¤ĩि⤎⤝ ā¤Žि⤞⤤े ā¤šैं—⤍ी⤤ि, ⤭⤕्⤤ि ⤔⤰ ā¤ļ्⤰ृं⤗ा⤰। ⤉⤍्ā¤šों⤍े ā¤Žā¤¨ु⤎्⤝ ⤕े ā¤†ā¤šā¤°ā¤Ŗ, ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕े ⤅⤍ु⤭ā¤ĩ, ā¤Ē्⤰ेā¤Ž, ⤏ā¤Ļा⤚ा⤰ ⤔⤰ ā¤¸ā¤Žा⤜ ⤕ी ā¤ĩा⤏्⤤ā¤ĩि⤕⤤ा⤓ं ⤕ा ā¤ĩ⤰्⤪⤍ ⤕ि⤝ा ā¤šै। ⤉⤍⤕े ā¤Ļोā¤šों ā¤Žें ā¤ļि⤕्⤎ा, ā¤Ē्⤰े⤰⤪ा ⤔⤰ ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕े ⤏⤤्⤝ ā¤Žि⤞⤤े ā¤šैं। ā¤¯ā¤šी ⤕ा⤰⤪ ā¤šै ⤕ि ⤉⤍⤕े ⤕ाā¤ĩ्⤝ ⤕ा ā¤¸ā¤Žा⤜ ā¤Ē⤰ ⤏⤕ा⤰ा⤤्ā¤Žā¤• ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤Ēā¤Ą़⤤ा ā¤šै।

5. “⤉ā¤Ļ्ā¤¯ā¤Ž ⤕ā¤Ŧā¤šुँ ⤍ ⤛ाँā¤Ą़ि⤝े” ā¤Ļोā¤šे ⤕ा ⤭ाā¤ĩा⤰्ā¤Ĩ ⤞ि⤖िā¤।

⤉⤤्⤤⤰: ā¤‡ā¤¸ ā¤Ļोā¤šे ā¤Žें ⤕ā¤ĩि ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ā¤Ē⤰िā¤ļ्ā¤°ā¤Ž ⤕े ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ⤕ो ā¤Ŧ⤤ा⤤े ā¤šैं। ā¤ĩे ā¤•ā¤šā¤¤े ā¤šैं ⤕ि ā¤Žā¤¨ु⤎्⤝ ⤕ो ⤕⤭ी ⤭ी ā¤Ē्⤰⤝ा⤏ ⤕⤰⤍ा ā¤¨ā¤šीं ⤛ोā¤Ą़⤍ा ⤚ाā¤šिā¤। ⤕ेā¤ĩ⤞ ⤆ā¤ļा ⤕े ā¤¸ā¤šा⤰े ā¤Ŧै⤠⤍ा ā¤‰ā¤šि⤤ ā¤¨ā¤šीं ā¤šै। ⤝ā¤Ļि ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ā¤Ē⤰िā¤ļ्ā¤°ā¤Ž ⤕⤰⤤ा ā¤šै ⤤ो ⤉⤏े ⤏ā¤Ģ⤞⤤ा ⤅ā¤ĩā¤ļ्⤝ ā¤Žि⤞⤤ी ā¤šै। ā¤Ŧि⤍ा ā¤Ē्⤰⤝ा⤏ ⤕े ⤕ेā¤ĩ⤞ ⤏ā¤Ē⤍े ā¤Ļे⤖⤍े ⤏े ⤕ो⤈ ⤞ा⤭ ā¤¨ā¤šीं ā¤šो⤤ा।

6. “ā¤šोā¤¨ā¤šा⤰ ā¤Ŧि⤰ā¤ĩा⤍ ⤕े ā¤šो⤤ ⤚ी⤕⤍े ā¤Ēा⤤” ā¤Ļोā¤šे ⤕ा ⤅⤰्ā¤Ĩ ā¤¸ā¤Žā¤ाā¤‡ā¤।

⤉⤤्⤤⤰: ā¤‡ā¤¸ ā¤Ļोā¤šे ā¤Žें ⤕ā¤ĩि ā¤•ā¤šā¤¤े ā¤šैं ⤕ि ā¤Žā¤šा⤍ ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ⤕े ⤗ु⤪ ā¤Ŧ⤚ā¤Ē⤍ ⤏े ā¤šी ā¤Ļि⤖ा⤈ ā¤Ļे⤍े ⤞⤗⤤े ā¤šैं। ⤜ै⤏े ⤕ि⤏ी ā¤…ā¤š्⤛े ā¤ĩृ⤕्⤎ ⤕े ā¤Ē⤤्⤤े ⤚ि⤕⤍े ⤔⤰ ⤏ुंā¤Ļ⤰ ā¤šो⤤े ā¤šैं, ⤉⤏ी ā¤Ē्⤰⤕ा⤰ ā¤Ē्⤰⤤ि⤭ाā¤ļा⤞ी ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ⤕े ⤗ु⤪ ā¤Ē्⤰ाā¤°ā¤Ž्⤭ ⤏े ā¤šी ā¤Ļि⤖ा⤈ ā¤Ļे⤍े ⤞⤗⤤े ā¤šैं। ā¤¯ā¤š ā¤Ļोā¤šा ā¤Ŧ⤚्⤚ों ⤕े ⤗ु⤪ों ⤔⤰ ⤭ā¤ĩि⤎्⤝ ⤕ी ⤏ं⤭ाā¤ĩ⤍ा ⤕ो ā¤Ļ⤰्ā¤ļा⤤ा ā¤šै।

7. “⤤े⤤े ā¤Ēाँā¤ĩ ā¤Ē⤏ा⤰ि⤝े ⤜े⤤ी ⤞ॉā¤Ŧी ⤏ौ⤰” ⤕ा ⤏ंā¤Ļेā¤ļ ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤‡ā¤¸ ā¤Ļोā¤šे ā¤Žें ⤕ā¤ĩि ⤏ि⤖ा⤤े ā¤šैं ⤕ि ā¤Žā¤¨ु⤎्⤝ ⤕ो ⤅ā¤Ē⤍ी ⤕्ā¤ˇā¤Žā¤¤ा ⤕े ⤅⤍ु⤏ा⤰ ā¤šी ⤕ा⤰्⤝ ⤕⤰⤍ा ⤚ाā¤šिā¤। ⤜ि⤤⤍ी ⤚ाā¤Ļ⤰ ā¤šो ⤉⤤⤍े ā¤šी ā¤Ēै⤰ ā¤Ģै⤞ा⤍े ⤚ाā¤šिā¤। ⤝ā¤Ļि ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ⤅ā¤Ē⤍ी ⤕्ā¤ˇā¤Žā¤¤ा ⤏े ⤅⤧ि⤕ ⤕ा⤰्⤝ ⤕⤰⤍े ⤕ी ⤕ोā¤ļिā¤ļ ⤕⤰⤤ा ā¤šै ⤤ो ⤉⤏े ⤕⤠ि⤍ा⤇⤝ों ⤕ा ⤏ाā¤Žā¤¨ा ⤕⤰⤍ा ā¤Ēā¤Ą़ ⤏⤕⤤ा ā¤šै। ⤇⤏⤞िā¤ ā¤¸ā¤Žā¤ā¤Ļा⤰ी ⤏े ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤜ी⤍ा ⤚ाā¤šिā¤।

8. “⤉⤤्ā¤¤ā¤Ž ā¤ĩिā¤Ļ्⤝ा ⤞ी⤜ि⤝े” ā¤Ļोā¤šे ⤕ा ⤭ाā¤ĩा⤰्ā¤Ĩ ⤞ि⤖िā¤।

⤉⤤्⤤⤰: ā¤•ā¤ĩि ā¤•ā¤šā¤¤े ā¤šैं ⤕ि ā¤…ā¤š्⤛ी ā¤ĩिā¤Ļ्⤝ा ā¤•ā¤šीं ⤏े ⤭ी ā¤Žि⤞ ⤏⤕⤤ी ā¤šै। ⤚ाā¤šे ā¤ĩā¤š ⤕ि⤏ी ⤛ो⤟े ⤝ा ⤍िā¤Ž्⤍ ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ⤏े ā¤šी ⤕्⤝ों ⤍ ā¤Žि⤞े, ⤉⤏े ⤗्ā¤°ā¤šā¤Ŗ ⤕⤰⤍ा ⤚ाā¤šिā¤। ⤜ै⤏े ⤏ो⤍ा ⤗ंā¤Ļी ā¤œā¤—ā¤š ā¤Žें ⤗ि⤰ ⤜ाā¤ ⤤ो ⤭ी ⤞ो⤗ ⤉⤏े ⤛ोā¤Ą़⤤े ā¤¨ā¤šीं ā¤šैं। ⤉⤏ी ā¤Ē्⤰⤕ा⤰ ⤜्ā¤žा⤍ ⤭ी ā¤Žू⤞्⤝ā¤ĩा⤍ ā¤šो⤤ा ā¤šै।

9. “⤕⤰⤤-⤕⤰⤤ ⤅⤭्⤝ा⤏ ⤕े ā¤œā¤Ą़ā¤Žā¤¤ि ā¤šो⤤ ⤏ु⤜ा⤍” ⤕ा ⤅⤰्ā¤Ĩ ⤏्ā¤Ē⤎्⤟ ⤕ी⤜िā¤।

⤉⤤्⤤⤰: ā¤‡ā¤¸ ā¤Ļोā¤šे ā¤Žें ⤅⤭्⤝ा⤏ ⤕े ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ⤕ो ā¤Ŧ⤤ा⤝ा ⤗⤝ा ā¤šै। ⤕ā¤ĩि ā¤•ā¤šā¤¤े ā¤šैं ⤕ि ⤞⤗ा⤤ा⤰ ⤅⤭्⤝ा⤏ ⤕⤰⤍े ⤏े ā¤Žू⤰्⤖ ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ⤭ी ā¤Ŧुā¤Ļ्⤧िā¤Žा⤍ ā¤Ŧ⤍ ⤏⤕⤤ा ā¤šै। ⤜ै⤏े ⤰⤏्⤏ी ⤕े ā¤Ŧा⤰-ā¤Ŧा⤰ ā¤°ā¤—ā¤Ą़⤍े ⤏े ā¤Ē⤤्ā¤Ĩ⤰ ā¤Ē⤰ ⤍िā¤ļा⤍ ā¤Ēā¤Ą़ ⤜ा⤤ा ā¤šै, ⤉⤏ी ā¤Ē्⤰⤕ा⤰ ⤅⤭्⤝ा⤏ ⤏े ⤕⤠ि⤍ ⤕ा⤰्⤝ ⤭ी ⤏ं⤭ā¤ĩ ā¤šो ⤜ा⤤े ā¤šैं।

10. “⤅⤤ि ā¤Ē⤰ि⤚⤝ ⤤े ā¤šो⤤ ā¤šै ⤅⤰ु⤚ि” ⤕ा ⤅⤰्ā¤Ĩ ā¤¸ā¤Žā¤ाā¤‡ā¤।

⤉⤤्⤤⤰: ā¤•ā¤ĩि ā¤•ā¤šā¤¤े ā¤šैं ⤕ि ⤕ि⤏ी ⤭ी ⤚ी⤜ ⤕ा ⤅⤤्⤝⤧ि⤕ ⤏ंā¤Ē⤰्⤕ ā¤…ā¤š्⤛ा ā¤¨ā¤šीं ā¤šो⤤ा। ⤅⤧ि⤕ ā¤Ē⤰ि⤚⤝ ⤏े ā¤¸ā¤Ž्ā¤Žा⤍ ā¤•ā¤Ž ā¤šो ⤜ा⤤ा ā¤šै। ⤉ā¤Ļाā¤šā¤°ā¤Ŗ ⤕े ⤰ूā¤Ē ā¤Žें ā¤Žā¤˛ā¤¯ā¤—ि⤰ि ⤕ी ⤭ी⤞⤍ी ⤚ंā¤Ļ⤍ ⤕ो ⤜⤞ा⤍े ⤕े ⤞िā¤ ⤉ā¤Ē⤝ो⤗ ⤕⤰⤤ी ā¤šै ⤕्⤝ों⤕ि ⤉⤏े ⤉⤏⤕ी ā¤Žā¤šā¤¤्⤤ा ⤕ा ⤜्ā¤žा⤍ ā¤¨ā¤šीं ā¤šै। ⤇⤏⤞िā¤ ā¤Žā¤°्⤝ाā¤Ļा ā¤Ŧ⤍ाā¤ ⤰⤖⤍ा ⤆ā¤ĩā¤ļ्⤝⤕ ā¤šै।

11. “⤭⤞े ā¤Ŧु⤰े ⤏ā¤Ŧ ā¤ā¤• ⤏े ⤜ौं ⤞ौं ā¤Ŧो⤞⤤ ⤍ाā¤šि” ⤕ा ⤭ाā¤ĩा⤰्ā¤Ĩ ⤞ि⤖िā¤।

⤉⤤्⤤⤰: ā¤‡ā¤¸ ā¤Ļोā¤šे ā¤Žें ā¤•ā¤šा ⤗⤝ा ā¤šै ⤕ि ⤜ā¤Ŧ ⤤⤕ ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ā¤Ŧो⤞⤤ा ā¤¨ā¤šीं ā¤šै ⤤ā¤Ŧ ⤤⤕ ⤉⤏⤕े ⤏्ā¤ĩ⤭ाā¤ĩ ⤕ा ā¤Ē⤤ा ā¤¨ā¤šीं ⤚⤞⤤ा। ⤜ै⤏े ā¤Ŧ⤏ं⤤ ⤋⤤ु ⤆⤍े ā¤Ē⤰ ā¤šी ⤕ो⤝⤞ ⤔⤰ ⤕ौā¤ ⤕ी ā¤Ēā¤šā¤šा⤍ ā¤šो⤤ी ā¤šै। ⤉⤏ी ā¤Ē्⤰⤕ा⤰ ā¤Žā¤¨ु⤎्⤝ ⤕ी ⤅⤏⤞ी ā¤Ēā¤šā¤šा⤍ ⤉⤏⤕े ā¤ĩ्⤝ā¤ĩā¤šा⤰ ⤔⤰ ā¤ĩा⤪ी ⤏े ā¤šो⤤ी ā¤šै।

12. “⤏ā¤Ŧै ā¤¸ā¤šा⤝⤕ ⤏ā¤Ŧ⤞ ⤕े” ā¤Ļोā¤šे ⤕ा ⤅⤰्ā¤Ĩ ā¤¸ā¤Žā¤ाā¤‡ā¤।

⤉⤤्⤤⤰: ā¤‡ā¤¸ ā¤Ļोā¤šे ā¤Žें ⤕ā¤ĩि ā¤Ŧ⤤ा⤤े ā¤šैं ⤕ि ⤏ं⤏ा⤰ ā¤Žें ⤞ो⤗ ⤅⤧ि⤕⤤⤰ ā¤ļ⤕्⤤िā¤ļा⤞ी ⤕ा ⤏ाā¤Ĩ ā¤Ļे⤤े ā¤šैं। ā¤•ā¤Žā¤œो⤰ ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ⤕ी ā¤¸ā¤šा⤝⤤ा ⤕⤰⤍े ā¤ĩा⤞े ā¤•ā¤Ž ā¤šो⤤े ā¤šैं। ⤜ै⤏े ā¤šā¤ĩा ⤆⤗ ⤕ो ā¤Ŧā¤ĸ़ा⤤ी ā¤šै ⤞े⤕ि⤍ ā¤Ļीā¤Ē⤕ ⤕ो ā¤Ŧुā¤ा ā¤Ļे⤤ी ā¤šै। ā¤¯ā¤š ā¤Ļोā¤šा ā¤¸ā¤Žा⤜ ⤕ी ā¤ĩा⤏्⤤ā¤ĩि⤕⤤ा ⤕ो ā¤Ļ⤰्ā¤ļा⤤ा ā¤šै।

13. “⤅⤤ि ā¤šā¤  ā¤Žā¤¤ ⤕⤰” ā¤Ļोā¤šे ⤕ा ⤏ंā¤Ļेā¤ļ ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤•ā¤ĩि ā¤•ā¤šā¤¤े ā¤šैं ⤕ि ⤅⤤्⤝⤧ि⤕ ⤜िā¤Ļ ⤕⤰⤍ा ⤠ी⤕ ā¤¨ā¤šीं ā¤šै। ⤜िā¤Ļ ⤕⤰⤍े ⤏े ā¤¸ā¤Žā¤¸्⤝ा ā¤Ŧā¤ĸ़ ⤜ा⤤ी ā¤šै। ⤜ै⤏े ⤭ी⤗ी ā¤šु⤈ ā¤•ā¤Ž्ā¤Ŧ⤞ ⤕ा ā¤ĩ⤜⤍ ā¤Ŧā¤ĸ़ ⤜ा⤤ा ā¤šै, ⤉⤏ी ā¤Ē्⤰⤕ा⤰ ā¤šā¤  ⤏े ⤕⤠ि⤍ा⤇⤝ाँ ā¤Ŧā¤ĸ़⤤ी ⤜ा⤤ी ā¤šैं। ⤇⤏⤞िā¤ ā¤Žā¤¨ु⤎्⤝ ⤕ो ā¤ĩिā¤¨ā¤Ž्⤰ ⤔⤰ ā¤¸ā¤Žā¤ā¤Ļा⤰ ā¤šो⤍ा ⤚ाā¤šिā¤।

14. ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕े ā¤Ļोā¤šे ⤞ो⤕ ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤏े ⤕ै⤏े ⤜ुā¤Ą़े ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤍े ⤅ā¤Ē⤍े ā¤Ļोā¤šों ā¤Žें ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕े ⤏ा⤧ा⤰⤪ ⤅⤍ु⤭ā¤ĩों ⤕ो ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ ⤕ि⤝ा ā¤šै। ⤉⤍्ā¤šों⤍े ā¤Ē्⤰⤕ृ⤤ि, ā¤¸ā¤Žा⤜ ⤔⤰ ā¤Ļै⤍ि⤕ ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕े ⤉ā¤Ļाā¤šā¤°ā¤Ŗ ā¤Ļे⤕⤰ ā¤ļि⤕्⤎ा ā¤Ļी ā¤šै। ⤇⤏⤞िā¤ ⤉⤍⤕े ā¤Ļोā¤šे ⤞ो⤗ों ⤕ो ⤆⤏ा⤍ी ⤏े ā¤¸ā¤Žā¤ ā¤Žें ⤆⤤े ā¤šैं ⤔⤰ ā¤ĩे ⤞ो⤕ो⤕्⤤ि⤝ों ⤕े ⤰ूā¤Ē ā¤Žें ā¤Ē्⤰⤏िā¤Ļ्⤧ ā¤šो ā¤—ā¤ ā¤šैं।

15. ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ो ⤰ी⤤ि⤕ा⤞ ⤕ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ⤕ā¤ĩि ⤕्⤝ों ā¤Žा⤍ा ⤜ा⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤍े ⤍ी⤤ि, ⤭⤕्⤤ि ⤔⤰ ā¤ļ्⤰ृं⤗ा⤰ ⤕ा ⤏ं⤤ु⤞ि⤤ ā¤ĩ⤰्⤪⤍ ⤕ि⤝ा ā¤šै। ⤉⤍⤕ी ⤭ा⤎ा ⤏⤰⤞ ⤔⤰ ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩā¤ļा⤞ी ā¤šै। ⤉⤍्ā¤šों⤍े ā¤¸ā¤Žा⤜ ⤔⤰ ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕ी ⤏⤚्⤚ा⤇⤝ों ⤕ो ⤅ā¤Ē⤍े ⤕ाā¤ĩ्⤝ ā¤Žें ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ ⤕ि⤝ा ā¤šै। ⤉⤍⤕ी ⤰⤚⤍ा⤓ं ⤕ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤†ā¤œ ⤭ी ā¤Ŧ⤍ा ā¤šु⤆ ā¤šै। ⤇⤏ी ⤕ा⤰⤪ ⤉⤍्ā¤šें ⤰ी⤤ि⤕ा⤞ ⤕ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩā¤Ēू⤰्⤪ ⤕ā¤ĩि ā¤Žा⤍ा ⤜ा⤤ा ā¤šै।

16.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ी ā¤ļि⤕्⤎ा ā¤•ā¤šाँ ā¤šु⤈ ā¤Ĩी?

⤉⤤्⤤⤰: ⤕ाā¤ļी ā¤Žें।

17.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ा ⤜⤍्ā¤Ž ⤕ā¤Ŧ ā¤šु⤆ ā¤Ĩा?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏⤍् 1643 ⤈āĨĻ।

18.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ा ā¤Ļेā¤šां⤤ ā¤•ā¤šाँ ā¤šु⤆?

⤉⤤्⤤⤰: ⤕िā¤ļ⤍⤗ā¤ĸ़ ā¤Žें।

19.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ी ⤭ा⤎ा ⤕ौ⤍-⤏ी ā¤Ĩी?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Ŧ्⤰⤜⤭ा⤎ा।

20.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕े ⤕ाā¤ĩ्⤝ ⤕ा ā¤Žु⤖्⤝ ⤉ā¤Ļ्ā¤Ļेā¤ļ्⤝ ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕ी ā¤ļि⤕्⤎ा ā¤Ļे⤍ा।

21.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕े ā¤Ļोā¤šे ⤕ि⤏ ⤛ंā¤Ļ ā¤Žें ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Ļोā¤šा ⤛ंā¤Ļ।

22.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕े ⤕ाā¤ĩ्⤝ ā¤Žें ⤕ौ⤍-⤕ौ⤍ ⤏े ⤰⤏ ā¤Žि⤞⤤े ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ⤍ी⤤ि, ⤭⤕्⤤ि ⤔⤰ ā¤ļ्⤰ृं⤗ा⤰।

23.“⤉ā¤Ļ्ā¤¯ā¤Ž” ā¤ļā¤Ŧ्ā¤Ļ ⤕ा ⤅⤰्ā¤Ĩ ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Ē⤰िā¤ļ्ā¤°ā¤Ž।

24.“⤏ā¤Ēू⤤” ⤕ि⤏े ā¤•ā¤šा ⤜ा⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤…ā¤š्⤛े ⤗ु⤪ों ā¤ĩा⤞े ā¤Ēु⤤्⤰ ⤕ो।

25.“⤅⤭्⤝ा⤏” ⤕ा ⤜ीā¤ĩ⤍ ā¤Žें ⤕्⤝ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏ā¤Ģ⤞⤤ा ā¤Ļि⤞ा⤤ा ā¤šै।

26.⤏ं⤗⤤ि ⤕ा ā¤Žā¤¨ु⤎्⤝ ā¤Ē⤰ ⤕्⤝ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤Ēā¤Ą़⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤜ै⤏ा ⤏ं⤗, ā¤ĩै⤏ा ⤰ं⤗।

27.ā¤ĩिā¤Ļ्⤝ा ⤕ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ⤕्⤝ों ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤜्ā¤žा⤍ ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕ो ā¤ļ्⤰े⤎्⤠ ā¤Ŧ⤍ा⤤ा ā¤šै।

28.ā¤šā¤  ⤕ा ā¤Ē⤰ि⤪ाā¤Ž ⤕्⤝ा ā¤šो⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤¸ā¤Žā¤¸्⤝ा ā¤Ŧā¤ĸ़ ⤜ा⤤ी ā¤šै।

29.ā¤Ē⤰ि⤚⤝ ⤕ी ⤅⤧ि⤕⤤ा ⤏े ⤕्⤝ा ā¤šो⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤¸ā¤Ž्ā¤Žा⤍ ā¤•ā¤Ž ā¤šो ⤜ा⤤ा ā¤šै।

30ā¤¸ā¤Žा⤜ ā¤Žें ā¤ļ⤕्⤤िā¤ļा⤞ी ⤕ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ⤕्⤝ों ā¤Ŧā¤ĸ़ ⤜ा⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤞ो⤗ ⤉⤏ी ⤕ा ⤏ाā¤Ĩ ā¤Ļे⤤े ā¤šैं।

31.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕े ā¤Ļोā¤šे ⤕्⤝ों ⤞ो⤕ā¤Ē्⤰ि⤝ ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏⤰⤞ ⤔⤰ ā¤ļि⤕्⤎ाā¤Ē्⤰ā¤Ļ ā¤šो⤍े ⤕े ⤕ा⤰⤪।

32.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕े ⤕ाā¤ĩ्⤝ ā¤Žें ⤞ो⤕ ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕ा ā¤ĩ⤰्⤪⤍ ⤕ै⤏े ā¤Žि⤞⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤉ā¤Ļाā¤šā¤°ā¤Ŗों ⤕े ā¤Žा⤧्ā¤¯ā¤Ž ⤏े।

33.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤍े ⤕ि⤏ ā¤Ē्⤰⤕ा⤰ ⤕ी ā¤ļि⤕्⤎ा ā¤Ļी ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤍ै⤤ि⤕ ⤔⤰ ā¤ĩ्⤝ाā¤ĩā¤šा⤰ि⤕ ā¤ļि⤕्⤎ा।

34.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕े ⤕ाā¤ĩ्⤝ ⤕ी ā¤ĩिā¤ļे⤎⤤ा ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏⤰⤞⤤ा ⤔⤰ ā¤—ā¤šā¤°ा⤈।

35.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ा ⤏ाā¤šि⤤्⤝ ā¤¸ā¤Žा⤜ ⤕ो ⤕्⤝ा ⤏ि⤖ा⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤏ā¤Ļा⤚ा⤰ ⤔⤰ ā¤ĩिā¤ĩे⤕।

36.⤍ी⤤ि ⤕ाā¤ĩ्⤝ ⤕ा ⤉ā¤Ļ्ā¤Ļेā¤ļ्⤝ ⤕्⤝ा ā¤šो⤤ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕ा ā¤Žा⤰्⤗ā¤Ļ⤰्ā¤ļ⤍।

37.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕े ā¤Ļोā¤šों ⤕ा ⤏ाā¤šि⤤्⤝ ā¤Žें ⤕्⤝ा ā¤Žā¤šā¤¤्ā¤ĩ ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ⤍ै⤤ि⤕ ā¤ļि⤕्⤎ा ⤕े ⤞िā¤।

38.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ी ⤰⤚⤍ाā¤ँ ⤕्⤝ों ā¤…ā¤Žā¤° ā¤šैं?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤‰ā¤¨ā¤Žें ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤕ी ⤏⤚्⤚ा⤇⤝ाँ ā¤šैं।

39.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕ा ā¤šि⤍्ā¤Ļी ⤏ाā¤šि⤤्⤝ ā¤Žें ⤏्ā¤Ĩा⤍ ⤕्⤝ा ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Ē्ā¤°ā¤Žु⤖ ⤍ी⤤ि ⤕ā¤ĩि ⤕े ⤰ूā¤Ē ā¤Žें।

40.ā¤ĩृ⤍्ā¤Ļ ⤕े ā¤Ļोā¤šों ⤏े ā¤šā¤Žें ⤕्⤝ा ⤏ी⤖ ā¤Žि⤞⤤ी ā¤šै?

⤉⤤्⤤⤰: ā¤Ē⤰िā¤ļ्ā¤°ā¤Ž, ā¤ĩिā¤¨ā¤Ž्⤰⤤ा, ⤜्ā¤žा⤍ ⤔⤰ ā¤ĩिā¤ĩे⤕ ⤏े ⤜ीā¤ĩ⤍ ⤜ी⤍ा।

Answer by Mrinmoee