MPBSE Class 7 Sanskrit Chapter 15 Solution | Madhya Pradesh MPBSE Class 7 Sanskrit Lesson 15 Answer 2026

 Chapter 15 

                                                            मत्स्यत्रयकथा

प्रश्न:1 वेलाग्रामस्य जलाशयस्य कथा कथं प्रारभ्यते?

उत्तर: वेलाग्रामस्य जलाशये अनागतविधाता, प्रत्युत्पन्नमतिः, यद्भविष्यः इत्यादयः त्रयः मत्स्याः अवसन्।

प्रश्न:2 जलाशयं अवलोक्य धीवराः किमकुर्वन्?

उत्तर: धीवराः परस्परमवदन्, "अस्मिन् जलाशये बहवः मत्स्याः सन्ति, प्रभाते अस्माभिः अत्र अवश्यमेव आगन्तव्यम्" इति।

प्रश्न:3 अनागतविधाता मत्स्यः किमकथयत्?

उत्तर: अनागतविधाता उक्तवान्, "श्वः प्रभाते ते धीवराः नूनमेव अत्र आगमिष्यन्ति, सर्वान् च मत्स्यान् जाले बद्ध्वा नेष्यन्ति।"

प्रश्न:4 प्रत्युत्पन्नमतिः किमुक्त्वा निश्चिन्तः अभवत्?

उत्तर: प्रत्युत्पन्नमतिः उक्तवान्, "समयानुगुणं कार्य करोमि" इति।

प्रश्न:5 तृतीयः मत्स्यः किमकथयत्?

उत्तर: तृतीयः मत्स्यः उक्तवान्, "भगवच्छक्त्या अहं जीवामि। यदि मरणमेव निश्चितं तर्हि जलाशयान्तरेण किं प्रयोजनम्? भाग्यानुसारं यद् भविष्यति तद् भवतु"।

प्रश्न:6 प्रतिदिनं धीवराः किमकुर्वन्?

उत्तर: प्रभाते धीवराः जलाशयं गत्वा जालं प्रसार्य मत्स्यान् अगृहणन्।

प्रश्न:7 प्रत्युत्पन्नमतिः कः इव अतिष्ठत्?

उत्तर: प्रत्युत्पन्नमतिः मृतः इव अतिष्ठत्।

प्रश्न:8 मृतमिव प्रत्युत्पन्नमतिं दृष्ट्वा धीवरः किमकुरुते?

उत्तर: धीवरः तं जालात् बहिः अकरोत्।

प्रश्न:9 प्रत्युत्पन्नमतिः किमकुर्वन् जलाशयान्तरे?

उत्तर: प्रत्युत्पन्नमतिः स्वनामानुगुणं मतिप्रयोगेण ततः जले अकूर्दत्, जलाशयान्तरे प्राविशच्च।

प्रश्न:10 तृतीयः मत्स्यः कुत्र पतितः?

उत्तर: तृतीयः मत्स्यः जाले पतितः, धीवरैः कर्तितः, मृतश्च अभवत्।

प्रश्न:11 अनागतविधाता अन्यज्जलाशयम् किमकुर्वन्?

उत्तर: अनागतविधाता चिन्तयित्वा अन्यज्जलाशयम् अगच्छत्।

प्रश्न:12 जलाशयान्तरे प्रत्युत्पन्नमतिः किमकुर्वन्?

उत्तर: प्रत्युत्पन्नमतिः समयानुसारं कार्यं कृत्वा निश्चिन्तः अभवत्।

प्रश्न:13 मत्स्यानां नामानि किं?

उत्तर: मत्स्यानां नामानि अनागतविधाता, प्रत्युत्पन्नमतिः, यद्भविष्यः।

प्रश्न:14 प्रत्युत्पन्नमतिः समयानुसारं किमकुर्वन्?

उत्तर: प्रत्युत्पन्नमतिः "समयानुगुणं कार्य करोमि" इति उक्त्वा कार्यं कृत्वा निश्चिन्तः अभवत्।

प्रश्न:15 जलाशयस्य जलसंपर्के धीवराः किमकुर्वन्?

उत्तर: धीवराः जलाशयं गत्वा जालं प्रसार्य मत्स्यान् अगृहणन्।

प्रश्न:16 स्वप्रत्युत्पन्नमतिः मृतः इव कथं अभवत्?

उत्तर: तृतीयः मत्स्यः जाले पतितः, धीवरैः कर्तितः, प्रत्युत्पन्नमतिः मृतः इव अतिष्ठत्।

प्रश्न:17 जलाशयान्तरे प्रत्युत्पन्नमतिः किमकुर्वन्?

उत्तर: प्रत्युत्पन्नमतिः स्वनामानुगुणं मतिप्रयोगेण ततः जले अकूर्दत्।

प्रश्न:18 प्रत्युत्पन्नमतिः मृत इव कथं अभवत्?

उत्तर: धीवराः तं जालात् बहिः अकरोत्, तेन मृत इव अभवत्।

प्रश्न:19 जलाशयस्य समीपे मत्स्याः किमकुर्वन्?

उत्तर: मत्स्याः जलाशये अवसन्।

प्रश्न:20 प्रभाते धीवराः किमकुर्वन्?

उत्तर: प्रभाते धीवराः जलाशयं गत्वा जालं प्रसार्य मत्स्यान् अगृहणन्।

प्रश्न:21 अनागतविधाता मत्स्यः किमकथयत्?

उत्तर: अनागतविधाता उक्तवान्, "सर्वान् मत्स्यान् जाले बद्ध्वा नेष्यन्ति"।

प्रश्न:22 प्रत्युत्पन्नमतिः किमकथयत्?

उत्तर: प्रत्युत्पन्नमतिः उक्तवान्, "समयानुगुणं कार्य करोमि"।

प्रश्न:23 तृतीयः मत्स्यः किमकथयत्?

उत्तर: तृतीयः मत्स्यः उक्तवान्, "भगवच्छक्त्या अहं जीवामि"।

प्रश्न:24 मत्स्यानां संख्या किती?

उत्तर: जलाशये त्रयः मत्स्याः अवसन्।

प्रश्न:25 जलाशयं अनागतविधाता कदा अवलोकयत्?

उत्तर: अनागतविधाता जलाशयं अन्यत्र गत्वा अवलोकयत्।

प्रश्न:26 प्रत्युत्पन्नमतिः कः इव मृत इव अभवत्?

उत्तर: प्रत्युत्पन्नमतिः मृत इव अतिष्ठत्।

प्रश्न:27 जलाशयान्तरे तृतीयः मत्स्यः किमकुर्वन्?

उत्तर: तृतीयः मत्स्यः जाले पतितः, धीवरैः कर्तितः, मृतश्च अभवत्।

प्रश्न:28 मत्स्यानां आचरणं कथं आसीत्?

उत्तर: मत्स्याः जलाशये शान्तिपूर्वकं अवसन्, किन्तु धीवरैः पकड़ लिए गए।

प्रश्न:29 जलाशयस्य समीपे धीवराः किमकुर्वन्?

उत्तर: धीवराः जलाशयं अवलोक्य जालं प्रसार्य मत्स्यान् अगृहणन्।

प्रश्न:30 प्रत्युत्पन्नमतिः जलाशयान्तरे किमकुर्वन्?

उत्तर: प्रत्युत्पन्नमतिः जले अकूर्दत्, जलाशयान्तरे प्राविशत्।

प्रश्न:31 अनागतविधाता मत्स्यः किमकुर्वन्?

उत्तर: अनागतविधाता अन्यज्जलाशयम् अगच्छत्।

प्रश्न:32 जलाशयान्तरे मत्स्यः किमकुर्वन्?

उत्तर: तृतीयः मत्स्यः जाले पतितः, धीवरैः कर्तितः, मृतश्च अभवत्।

प्रश्न:33 प्रत्युत्पन्नमतिः निश्चिन्तः कथं अभवत्?

उत्तर: प्रत्युत्पन्नमतिः उक्त्वा "समयानुगुणं कार्य करोमि", निश्चिन्तः अभवत्।

प्रश्न:34 अनागतविधाता मत्स्यः किमकथयत्?

उत्तर: अनागतविधाता उक्तवान्, "सर्वान् मत्स्यान् जाले बद्ध्वा नेष्यन्ति"।

प्रश्न:35 जलाशयान्तरे मत्स्यः मृतः कथं अभवत्?

उत्तर: तृतीयः मत्स्यः जाले पतितः, धीवरैः कर्तितः, मृतश्च अभवत्।

प्रश्न:36 प्रभाते धीवराः जलाशयम् किमकुर्वन्?

उत्तर: धीवराः जलाशयं गत्वा जालं प्रसार्य मत्स्यान् अगृहणन्।

प्रश्न:37 प्रत्युत्पन्नमतिः स्वनामानुगुणं किमकुर्वन्?

उत्तर: प्रत्युत्पन्नमतिः स्वनामानुगुणं मतिप्रयोगेण ततः जले अकूर्दत्।

प्रश्न:38 जलाशयेषु तृतीयः मत्स्यः कः अभवत्?

उत्तर: तृतीयः मत्स्यः जाले पतितः, धीवरैः कर्तितः, मृतश्च अभवत्।

प्रश्न:39 अनागतविधाता मत्स्यः किमकुर्वन्?

उत्तर: अनागतविधाता अन्यज्जलाशयम् अगच्छत्।

प्रश्न:40 कथं द्वौ मत्स्यौ सुखमेधेते?

उत्तर: अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिस्तथा; द्वावेतौ सुखमेधेते यद्भविष्यः विनश्यति।

Answer by Mrinmoee