MPBSE Class 7 Sanskrit Chapter 16 Solution | Madhya Pradesh MPBSE Class 7 Sanskrit Lesson 16 Answer 2026

 Chapter 16 

                                                       प्राचीन-भारतीय-वैज्ञानिकाः

1.वृक्षायुर्वेदग्रन्थस्य रचयिता कः आसीत्?

उत्तर: महर्षिः पराशरः

2.शुल्बसूत्रं कः रचितवान्?

उत्तर: आचार्य बोधायनः

3.प्रकाशस्य गतिं कः ज्ञातवान्?

उत्तर: आचार्य आर्यभटः

4.शल्यक्रियायाः जनकः कः?

उत्तर: आचार्य सुश्रुतः

5.गुरुत्वाकर्षणसिद्धान्तं कः प्रतिपादितवान्?

उत्तर: आचार्य भास्करः

6.विद्युत्कोशस्य आविष्कारकः कः आसीत्?

उत्तर: महर्षिः अगस्त्यः

7.त्वचारोपणम् कः कृतवान्?

उत्तर: आचार्य सुश्रुतः

8.नासिकारोपणम् आदौ कः कृतवान्?

उत्तर: आचार्य सुश्रुतः

9.कर्णरोपणम् कः कृतवान्?

उत्तर: आचार्य सुश्रुतः

10.तन्त्रिकाचिकित्सा कः निर्दिष्टवान्?

उत्तर: आचार्य सुश्रुतः

11.महर्षिः पराशरः वनस्पतीनां किं कृतवान्?

उत्तर: वृक्षेषु वर्गीकरणं, प्रकाशनिस्सारणक्रिया, पर्णस्य आन्तरिक भागानां वर्णनं च कृतवान्।

12.विद्युत्कोशस्य आविष्कारकः कः आसीत्?

उत्तर: महर्षिः अगस्त्यः

13."पृथ्वी सूर्यस्य परिक्रमां करोति" इति सिद्धान्तं कः प्रतिपादितवान्?

उत्तर: आचार्य आर्यभटः

14.भास्कराचार्यः गणिते किं प्रतिपादितवान्?

उत्तर: गुरुत्वाकर्षणसिद्धान्तं तथा π (पै) चिह्नस्य त्रैराशिक-मूल्यं।

15.त्वाचारोपणम् आदौ कः कृतवान्?

उत्तर: आचार्य सुश्रुतः

16.शल्यक्रियायाम् प्रयुक्तानि उपकरणानि वर्तमानकालस्य उपकरणानि कथं सन्ति?

उत्तर: तानि उपकरणानि आज्ञकालीन चिकित्सा क्षेत्रे प्रयुज्यमानानि।

17.वनस्पतिविज्ञान विषयकं कार्यं भारते कः कृतवान्?

उत्तर: महर्षिः पराशरः

18."शुल्बसूत्रे पाइथागोरसप्रमेयः" कः प्रयोग कृतवान्?

उत्तर: आचार्य बोधायनः

19.पाइथागोरसप्रमेयस्य आविष्कारकः कः?

उत्तर: पाइथागोरस नामकः वैज्ञानिकः

20.आर्यभटः गणिते कया विशेषतया प्रसिद्धः?

उत्तर: पृथ्वी गोलाकार, सूर्यपरिक्रमा, प्रकाशगति, कालगणना, त्रिकोणमिति इत्यादिषु कार्ये।

21.परमाणुवादस्य जनकः कः आसीत्?

उत्तर: महर्षिः कणादः

22.विमानविद्यायाः वर्णनं कः अकरोत्?

उत्तर: आचार्य भरद्वाजः

23.वृक्षायुर्वेदस्य रचयिता कः आसीत्?

उत्तर: महर्षिः पराशरः

24.विद्युत्कोशस्य आविष्कारकः कः आसीत्?

उत्तर: महर्षिः अगस्त्यः

25.शल्यक्रियायाः जनकः कः?

उत्तर: आचार्य सुश्रुतः

26.गुरुत्वाकर्षणसिद्धान्तं प्रतिपादकः कः आसीत्?

उत्तर: भास्कराचार्यः

27.पाइथागोरसप्रमेयस्य प्रयोगः कः कृतवान्?

उत्तर: आचार्य बोधायनः

28.आर्यभटः सूर्यपरिक्रमां कथं प्रतिपादितवान्?

उत्तर: पृथ्वी सूर्यस्य परिक्रमां करोति इति सिद्धान्तेन

29.शल्यक्रियायां त्वचारोपणम् कः कृतवान्?

उत्तर: सुश्रुतः

30.नासिकारोपणम् कः कृतवान्?

उत्तर: सुश्रुतः

31.आर्यभटस्य मतेन __________ परिक्रमां करोति।

उत्तर: पृथ्वी

32.सुश्रुतः शरीरस्य __________ करोति स्म।

उत्तर: शल्यक्रियाम्

33.वृक्षाः __________ द्वारा भोजनं कुर्वन्ति।

उत्तर: प्रकाश-निस्सारणक्रिया

34.ताम्र-जतु-पारदादीनां संयोगेन __________ उत्पन्ना भवति।

उत्तर: विद्युत्

35.महर्षिः पराशरः वृक्षेषु __________ कृतवान्।

उत्तर: वर्गीकरणम्

36.पाइथागोरसप्रमेयस्य प्रयोगः __________ कृतवान्।

उत्तर: बोधायनः

37.गुरुत्वाकर्षणसिद्धान्तं प्रतिपादकः __________ आसीत्।

उत्तर: भास्कराचार्यः

38.आर्यभटस्य कार्येषु __________ इत्यादि क्षेत्राणि सन्ति।

उत्तर: त्रिकोणमिति, खगोलविज्ञान, कालगणना

39.शल्यक्रियायाम् प्रयुक्तानि __________ उपकरणानि सन्ति।

उत्तर: आधुनिक चिकित्सा क्षेत्रे प्रयुज्यमानानि

40.प्राचीनभारतीयवैज्ञानिकानां विवरणः __________ ग्रन्थेषु लभ्यते।

उत्तर: संस्कृतप्राचीनग्रन्थेषु

Answer by Mrinmoee