Chapter 4
"তথ্য আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তি (ICT) বুজা (Understanding Information and Communication Technology)"
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন — ১ নম্বৰ
১। Computer Network কি?
উত্তৰঃ তথ্য আৰু Resource আদান-প্ৰদানৰ বাবে দুটা বা ততোধিক Computer বা Digital Device সংযোগ কৰা ব্যৱস্থাক Computer Network বোলে।
২। Network-ৰ এটা সুবিধা কি?
উত্তৰঃ Network-ৰ মাধ্যমে Data আৰু Resources share কৰিব পাৰি।
৩। LAN-ৰ পূৰ্ণ ৰূপ কি?
উত্তৰঃ Local Area Network।
৪। MAN-ৰ পূৰ্ণ ৰূপ কি?
উত্তৰঃ Metropolitan Area Network।
৫। WAN-ৰ পূৰ্ণ ৰূপ কি?
উত্তৰঃ Wide Area Network।
৬। LAN কি?
উত্তৰঃ সৰু ভৌগোলিক অঞ্চল, যেনে এটা বিদ্যালয়, Office বা Building-ৰ ভিতৰত থকা Computer Network-ক LAN বোলে।
৭। MAN কি?
উত্তৰঃ এখন নগৰ বা বৃহৎ Metropolitan Area সামৰি লোৱা Network-ক MAN বোলে।
৮। WAN কি?
উত্তৰঃ বৃহৎ ভৌগোলিক অঞ্চল, দেশ বা একাধিক দেশজুৰি বিস্তৃত Network-ক WAN বোলে।
৯। Internet কি?
উত্তৰঃ বিশ্বজুৰি বহু Computer Network-ক সংযোগ কৰা বৃহৎ Network of Networks-ক Internet বোলে।
১০। WWW-ৰ পূৰ্ণ ৰূপ কি?
উত্তৰঃ World Wide Web।
১১। World Wide Web কি?
উত্তৰঃ Internet-ৰ মাধ্যমে Web Browser ব্যৱহাৰ কৰি access কৰিব পৰা পৰস্পৰ সংযুক্ত Web Resources-ৰ ব্যৱস্থাক World Wide Web বোলে।
১২। Web Browser কি?
উত্তৰঃ Website আৰু Webpage access আৰু display কৰিবলৈ ব্যৱহৃত Software-ক Web Browser বোলে।
১৩। Website কি?
উত্তৰঃ এটা Domain বা একক পৰিচয়ৰ অধীনত থকা সম্পর্কিত Webpage-সমূহৰ সমষ্টিক Website বোলে।
১৪। Webpage কি?
উত্তৰঃ Website-ৰ অন্তৰ্গত এটা একক Web Document বা Page-ক Webpage বোলে।
১৫। URL-ৰ পূৰ্ণ ৰূপ কি?
উত্তৰঃ Uniform Resource Locator।
১৬। URL কি?
উত্তৰঃ Internet-ত কোনো নির্দিষ্ট Web Resource-ৰ ঠিকনাক URL বোলে।
১৭। Search Engine কি?
উত্তৰঃ Internet-ত প্রয়োজনীয় তথ্য বা Web Resource বিচাৰিবলৈ সহায় কৰা Online Search Service-ক Search Engine বোলে।
১৮। ISP-ৰ পূৰ্ণ ৰূপ কি?
উত্তৰঃ Internet Service Provider।
১৯। ISP কি?
উত্তৰঃ User-ক Internet Connection বা Internet-related Service প্ৰদান কৰা সংস্থা বা Company-ক ISP বোলে।
২০। E-mail-ৰ পূৰ্ণ ৰূপ কি?
উত্তৰঃ Electronic Mail।
২১। E-mail কি?
উত্তৰঃ Internet-ৰ মাধ্যমে Electronic Message পঠোৱা আৰু গ্ৰহণ কৰা ব্যৱস্থাক E-mail বোলে।
২২। Cyber Ethics কি?
উত্তৰঃ Digital Technology আৰু Internet ব্যৱহাৰৰ সময়ত মানি চলিবলগীয়া নৈতিক নীতি আৰু দায়িত্বশীল আচৰণক Cyber Ethics বোলে।
২৩। Cyber Safety কি?
উত্তৰঃ Internet আৰু Digital Device ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত User আৰু তথ্যক বিভিন্ন Online Risk-ৰ পৰা সুৰক্ষিত ৰখাৰ সচেতনতাক Cyber Safety বোলে।
২৪। Digital Wellbeing কি?
উত্তৰঃ Digital Technology-ক স্বাস্থ্যকৰ, সুষম আৰু দায়িত্বশীলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাক Digital Wellbeing বোলে।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন — ২/৩ নম্বৰ
১। Computer Network-ৰ তিনিটা সুবিধা লিখা।
উত্তৰঃ
১. File আৰু Data share কৰিব পাৰি।
২. Printer, Internet Connection আদি Resource share কৰিব পাৰি।
৩. Network-ৰ মাধ্যমে User-সকলৰ মাজত দ্রুত Communication কৰিব পাৰি।
২। LAN, MAN আৰু WAN-ৰ মাজত পাৰ্থক্য লিখা।
| LAN | MAN | WAN |
|---|---|---|
| সৰু অঞ্চল সামৰে। | নগৰ বা Metropolitan Area সামৰে। | অতি বৃহৎ অঞ্চল সামৰে। |
| School/Office-ত ব্যৱহাৰ হ'ব পাৰে। | City-level connection-ত ব্যৱহৃত হয়। | দেশ বা বিশ্বজুৰি বিস্তৃত হ'ব পাৰে। |
| তুলনামূলক সীমিত geographical coverage। | LAN-তকৈ বৃহৎ। | আটাইতকৈ বৃহৎ coverage। |
৩। Internet আৰু World Wide Web একে নে?
উত্তৰঃ নহয়। Internet হৈছে বিশ্বজুৰি সংযুক্ত Computer Network-ৰ infrastructure। World Wide Web হৈছে Internet-ৰ ওপৰত চলা এটা Service, যাৰ মাধ্যমে Webpage আৰু Website access কৰা হয়।
৪। Website আৰু Webpage-ৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰঃ Website হৈছে একাধিক সম্পর্কিত Webpage-ৰ সমষ্টি। Webpage হৈছে Website-ৰ এটা পৃথক Page।
৫। Web Browser-ৰ কাম কি?
উত্তৰঃ Web Browser-এ Web Server-ৰ পৰা Website আৰু Webpage access কৰি User-ৰ Screen-ত Text, Image, Video আৰু অন্যান্য Web Content দেখুৱায়।
৬। Search Engine কি কাম কৰে?
উত্তৰঃ Search Engine-এ User-এ দিয়া Keyword বা Search Query-ৰ ভিত্তিত Internet-ত সম্পর্কিত Webpage আৰু তথ্য বিচাৰি ফলাফল দেখুৱায়।
৭। ISP-ৰ ভূমিকা কি?
উত্তৰঃ ISP-এ ব্যক্তি বা প্ৰতিষ্ঠানক Internet Connection প্ৰদান কৰে আৰু কেতিয়াবা Network-related অন্যান্য Service-ও প্ৰদান কৰে।
৮। E-mail-ৰ দুটা সুবিধা লিখা।
উত্তৰঃ
১. অতি দ্রুত Message পঠিয়াব পাৰি।
২. Document, Image আদি Attachment হিচাপে share কৰিব পাৰি।
৯। Cyber Ethics-ৰ দুটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ
১. আনৰ Digital Work ব্যৱহাৰ কৰিলে যথাযথ Credit দিয়া।
২. Online-ত আন মানুহক সন্মানজনক আচৰণ কৰা।
১০। Digital Wellbeing কিয় প্রয়োজন?
উত্তৰঃ Digital Wellbeing-এ Screen Time আৰু Digital Activity-ৰ স্বাস্থ্যকৰ সুষমতা বজাই ৰাখিবলৈ, মনোযোগ ৰক্ষা কৰিবলৈ আৰু Technology-ৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ গঢ়িবলৈ সহায় কৰে।
Revised syllabus-ৰ Unit 4-ত Network Types, Internet Terms আৰু Cyber Safety/Digital Wellbeing-এই তিনিটা দিশ বিশেষকৈ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন — ৪/৫ নম্বৰ
১। Computer Network কি? ইয়াৰ প্রয়োজন আৰু সুবিধাসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
দুটা বা ততোধিক Computer বা Digital Device-ক তথ্য, Resource আৰু Service আদান-প্ৰদানৰ উদ্দেশ্যে সংযোগ কৰা ব্যৱস্থাক Computer Network বোলে।
Computer Network-ৰ প্রয়োজন আৰু সুবিধা—
১. Resource Sharing:
একেটা Printer, Storage বা Internet Connection বহু User-এ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।
২. File Sharing:
Document, Image আৰু অন্যান্য Digital File সহজে আদান-প্ৰদান কৰিব পাৰি।
৩. Communication:
Network-ৰ মাধ্যমে User-সকলে দ্রুত যোগাযোগ কৰিব পাৰে।
৪. Information Sharing:
একাধিক Device-ৰ মাজত Data আৰু Information share কৰিব পাৰি।
৫. Collaboration:
বহু User-এ একেলগে Project বা Digital Resource-ত কাম কৰিব পাৰে।
৬. Centralized Management:
School বা Office-ত Data আৰু Resource সংগঠিতভাৱে পৰিচালনা কৰাত সহায় কৰে।
৭. Internet Access:
এটা Network-ৰ বিভিন্ন Device-এ Internet Service ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।
সেয়ে Computer Network বৰ্তমান শিক্ষা, Office, Banking, Business আৰু Communication-ৰ এটা মৌলিক অংশ।
২। LAN, MAN আৰু WAN উদাহৰণসহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
ভৌগোলিক coverage-ৰ ভিত্তিত Computer Network-ক বিভিন্ন ভাগত বৰ্ণনা কৰিব পাৰি।
১. LAN — Local Area Network:
সৰু এলেকাৰ ভিতৰত থকা Network।
উদাহৰণ—
- বিদ্যালয়ৰ Computer Lab
- Office Building
- Home Network
ই সাধাৰণতে সীমিত Area-ত Device সংযোগ কৰে।
২. MAN — Metropolitan Area Network:
LAN-তকৈ বৃহৎ আৰু এখন নগৰ বা Metropolitan Area সামৰি লোৱা Network।
ই বিভিন্ন Building বা Local Network-ক নগৰ পর্যায়ত সংযোগ কৰিব পাৰে।
৩. WAN — Wide Area Network:
অতি বৃহৎ ভৌগোলিক অঞ্চল সামৰি লোৱা Network।
ই বিভিন্ন City, State বা Country-ত থকা Network সংযোগ কৰিব পাৰে।
Internet-ক বিশ্বব্যাপী interconnection-ৰ সৰ্ববৃহৎ উদাহৰণ হিচাপে বুজিব পাৰি।
Revised Unit 4.1-ত Types of Computer Networks পোনপটীয়াকৈ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।
৩। Internet কি? ইয়াৰ প্রধান ব্যৱহাৰসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
Internet হৈছে বিশ্বজুৰি সংযুক্ত বহু Computer Network-ৰ বিশাল ব্যবস্থা। ইয়াৰ মাধ্যমে বিভিন্ন স্থানৰ Computer আৰু Digital Device-এ তথ্য আৰু Service আদান-প্ৰদান কৰিব পাৰে।
Internet-ৰ ব্যৱহাৰ—
১. Information Search: বিভিন্ন বিষয়ৰ তথ্য বিচৰা।
২. Communication: E-mail, Messaging আৰু Video Communication।
৩. Education: Digital Learning Resource আৰু Online Course access কৰা।
৪. Research: বিভিন্ন Source-ৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰা।
৫. Online Services: বিভিন্ন চৰকাৰী আৰু অন্যান্য Digital Service ব্যৱহাৰ কৰা।
৬. Collaboration: Shared Document আৰু Online Project-ত কাম কৰা।
৭. News and Information: বৰ্তমান ঘটনা আৰু তথ্য লাভ কৰা।
৮. Digital Content: শিক্ষা আৰু অন্যান্য উদ্দেশ্যে Audio, Video, Text Resource ব্যৱহাৰ কৰা।
Internet অতি উপকাৰী যদিও বিশ্বাসযোগ্য Source বাছনি আৰু Safe Online Behaviour বজাই ৰখা প্রয়োজন।
৪। World Wide Web কি? Internet আৰু WWW-ৰ মাজৰ পাৰ্থক্য আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
World Wide Web বা WWW হৈছে Internet-ৰ মাধ্যমে access কৰিব পৰা interlinked Webpage আৰু Web Resource-সমূহৰ ব্যবস্থা।
Web Browser ব্যৱহাৰ কৰি User-এ WWW-ৰ বিভিন্ন Website access কৰে।
Internet আৰু WWW-ৰ পাৰ্থক্য—
| Internet | World Wide Web |
|---|---|
| বিশ্বজুৰি Network-সমূহৰ infrastructure। | Internet-ত উপলব্ধ Web Resource-ৰ system। |
| বহু Service বহন কৰে। | Internet Service-সমূহৰ এটা। |
| E-mail, Web আদি Internet-ত চলে। | Website/Webpage access-ৰ সৈতে জড়িত। |
| Network connectivity প্ৰদান কৰে। | Hyperlinked information access কৰিবলৈ সহায় কৰে। |
অৰ্থাৎ Internet হৈছে Network Infrastructure, WWW হৈছে তাৰ ওপৰত চলা এটা Information Service।
৫। Web Browser, Website আৰু Webpage ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ
Web Browser:
Website আৰু Webpage access, retrieve আৰু display কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা Software।
Website:
এটা common domain বা identity-ৰ অধীনত থকা সম্পর্কিত Webpage-সমূহৰ সমষ্টি।
Webpage:
Browser-ত দেখা পোৱা Website-ৰ এটা individual page।
সম্পৰ্কটো সহজকৈ—
Browser → Website access কৰে → Website-ত বহু Webpage থাকে।
এই তিনিটা ধাৰণা Internet ব্যৱহাৰৰ মৌলিক ভিত্তি।
৬। URL কি? ইয়াৰ প্রয়োজনীয়তা আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
URL-ৰ পূৰ্ণ ৰূপ হৈছে Uniform Resource Locator। Internet-ত থকা কোনো Web Resource-ৰ নির্দিষ্ট ঠিকনাক URL বোলে।
URL-ৰ প্রয়োজন—
১. নির্দিষ্ট Website বা Webpage চিনাক্ত কৰে।
২. Browser-ক কোন Resource access কৰিব লাগে সেয়া জানিবলৈ সহায় কৰে।
৩. Webpage-ৰ Link share কৰিব পাৰি।
৪. Internet-ত বিভিন্ন Resource-ৰ পৃথক Address প্ৰদান কৰে।
URL-ক Internet-ৰ Digital Address হিচাপে সহজে বুজিব পাৰি।
মন কৰিব: Syllabus-ত “Universal Resource Locator” বুলি কিছুমান secondary reproduction-ত দেখা যায় যদিও standard technical full form হৈছে Uniform Resource Locator (URL)।
৭। Search Engine কি? শিক্ষা ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
Search Engine হৈছে Internet-ত প্রয়োজনীয় তথ্য, Website, Image বা অন্যান্য Web Resource বিচাৰিবলৈ সহায় কৰা Online Service।
শিক্ষাক্ষেত্ৰত Search Engine ব্যৱহাৰ কৰি—
১. Subject-related তথ্য বিচাৰিব পাৰি।
২. Teaching-Learning Resource বিচাৰিব পাৰি।
৩. Research-ৰ বাবে preliminary information সংগ্ৰহ কৰিব পাৰি।
৪. Image, Diagram আৰু educational material বিচাৰিব পাৰি।
৫. Official Website আৰু Digital Resource locate কৰিব পাৰি।
কিন্তু সকলো Search Result শুদ্ধ বা বিশ্বাসযোগ্য নহ'ব পাৰে। সেয়ে Source-ৰ author, institution, publication date আৰু evidence বিবেচনা কৰা উচিত।
৮। Internet Service Provider (ISP) কি? ইয়াৰ ভূমিকা ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ
Internet Service Provider বা ISP হৈছে User বা Organization-ক Internet access প্ৰদান কৰা সংস্থা।
ISP-ৰ মূল ভূমিকা—
১. Internet Connection প্ৰদান কৰা।
২. User-ক Network Infrastructure-ৰ সৈতে সংযোগ কৰা।
৩. Data Internet-লৈ আৰু Internet-ৰ পৰা প্ৰেৰণত সহায় কৰা।
৪. কিছুমান ISP অন্যান্য Network Service-ও প্ৰদান কৰিব পাৰে।
Internet ব্যৱহাৰৰ বাবে কোনো ধৰণৰ Network Connection প্রয়োজন, আৰু ISP সেই সংযোগ প্ৰদানৰ অন্যতম মূল মাধ্যম।
৯। E-mail কি? ইয়াৰ অংশ আৰু সুবিধাসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
E-mail বা Electronic Mail হৈছে Internet-ৰ মাধ্যমে Digital Message আদান-প্ৰদানৰ পদ্ধতি।
E-mail-ৰ সাধাৰণ অংশ—
- To: Recipient-ৰ address
- Subject: Message-ৰ মূল বিষয়
- Body: মূল Message
- Attachment: প্রয়োজন অনুসৰি File সংযোগ
ইয়াৰ সুবিধা—
১. দ্রুত যোগাযোগ।
২. বহু দূৰলৈ Message পঠিয়াব পাৰি।
৩. Document আৰু Image attach কৰিব পাৰি।
৪. Message-ৰ Digital Record ৰাখিব পাৰি।
৫. শিক্ষা আৰু Professional Communication-ত উপযোগী।
E-mail ব্যৱহাৰৰ সময়ত অচিনাকি বা সন্দেহজনক Message/Attachment-ৰ ক্ষেত্ৰত সতর্ক হোৱা উচিত।
১০। Cyber World কি? Cyber Safety and Security-ৰ গুৰুত্ব আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
Internet, Digital Communication, Online Service আৰু connected digital environment-ক বহল অৰ্থত Cyber World বুলি কোৱা হয়।
Cyber Safety and Security-ৰ উদ্দেশ্য হৈছে User, Device আৰু Personal Information-ক Digital Risk-ৰ পৰা সুৰক্ষিত ৰখা।
গুৰুত্ব—
১. ব্যক্তিগত তথ্যৰ গোপনীয়তা বজাই ৰাখে।
২. Account-ক অননুমোদিত access-ৰ পৰা সুৰক্ষিত কৰাত সহায় কৰে।
৩. সন্দেহজনক Link আৰু Message-ৰ ঝুঁকি বুজিবলৈ সহায় কৰে।
৪. Online Fraud বা impersonation-ৰ বিষয়ে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰে।
৫. Device আৰু File সুৰক্ষিত ৰখাৰ অভ্যাস গঢ়ে।
৬. দায়িত্বশীল Internet Behaviour সৃষ্টি কৰে।
বিশেষকৈ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে কোনো অনলাইন যোগাযোগ অস্বস্তিকৰ, ভয় লগা বা সন্দেহজনক হ'লে বিশ্বস্ত অভিভাৱক, শিক্ষক বা আন দায়িত্বশীল প্ৰাপ্তবয়স্কক জনোৱা উচিত।
Revised Unit 4.3-ত Digital Wellbeing, Cyber Ethics, Cyber Safety and Security মূল বিষয় হিচাপে আছে।
১১। Cyber Ethics কি? ইয়াৰ মূল নীতিসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
Cyber Ethics হৈছে Internet আৰু Digital Technology ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত পালন কৰিবলগীয়া নৈতিক আচৰণ আৰু দায়িত্ববোধ।
মূল নীতিসমূহ—
১. আন User-ক সন্মান কৰা।
২. অনুমতি নোহোৱাকৈ আনৰ ব্যক্তিগত তথ্য share নকৰা।
৩. আনৰ Digital Content বা Work ব্যৱহাৰ কৰিলে Credit দিয়া।
৪. Plagiarism এৰাই চলা।
৫. মিছা বা বিভ্ৰান্তিকৰ তথ্য share কৰাৰ আগতে যাচাই কৰা।
৬. Cyberbullying বা অপমানজনক আচৰণ নকৰা।
৭. Copyright আৰু Intellectual Property সন্মান কৰা।
৮. Digital Platform দায়িত্বশীলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা।
Cyber Ethics-ৰ মূল লক্ষ্য হৈছে Digital World-ক সুৰক্ষিত, সন্মানজনক আৰু দায়িত্বশীল স্থান কৰি তোলা।
১২। Digital Wellbeing কি? ইয়াৰ গুৰুত্ব আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
Digital Wellbeing মানে Technology আৰু Digital Device-ৰ সৈতে স্বাস্থ্যকৰ, সুষম আৰু নিয়ন্ত্রিত সম্পর্ক বজাই ৰখা।
ইয়াৰ গুৰুত্ব—
১. Digital Activity আৰু দৈনন্দিন জীৱনৰ মাজত balance বজাই ৰাখে।
২. দীঘলীয়া সময় একেৰাহে Screen-ত থকাৰ অভ্যাস কমাবলৈ সহায় কৰে।
৩. পঢ়া, বিশ্ৰাম, খেল আৰু সামাজিক interaction-ৰ বাবে যথেষ্ট সময় ৰাখিবলৈ সহায় কৰে।
৪. অপ্রয়োজনীয় Notification আৰু distraction নিয়ন্ত্ৰণত সহায় কৰে।
৫. Sleep Routine আৰু concentration বজাই ৰখাত সহায়ক।
৬. Digital Technology উদ্দেশ্যপূর্ণভাৱে ব্যৱহাৰৰ অভ্যাস গঢ়ে।
শিক্ষাৰ্থীয়ে Digital Tool শিক্ষা আৰু যোগাযোগৰ সহায়ক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে, কিন্তু Offline Activity, শাৰীৰিক খেল আৰু বাস্তৱ সামাজিক interaction-ৰ সৈতে balance ৰখাও প্রয়োজন।
১৩। Cyber Safety-ৰ বাবে শিক্ষাৰ্থীয়ে কি কি ভাল অভ্যাস গঢ়িব লাগে?
উত্তৰঃ
Cyber Safety মানে ভয় সৃষ্টি কৰা নহয়; Online World-ত সচেতন আৰু দায়িত্বশীল আচৰণ গঢ়ি তোলা।
ভাল অভ্যাসসমূহ—
১. Account-ৰ Password আনৰ সৈতে share নকৰা।
২. Personal Information অপ্রয়োজনীয়ভাৱে Online-ত প্ৰকাশ নকৰা।
৩. সন্দেহজনক Link বা Message-ৰ বিষয়ে সতর্ক হোৱা।
৪. Account-ত উপলব্ধ Privacy আৰু Security Setting ব্যৱহাৰ কৰা।
৫. Software আৰু Device নিয়মীয়াকৈ update কৰি ৰখা।
৬. বিশ্বাসযোগ্য Source-ৰ তথ্য ব্যৱহাৰ কৰা।
৭. আনক Online-ত সন্মান কৰা।
৮. সন্দেহজনক বা অস্বস্তিকৰ Online ঘটনা হ'লে বিশ্বস্ত প্ৰাপ্তবয়স্কৰ সহায় লোৱা।
এই অভ্যাসসমূহে শিক্ষাৰ্থীক অধিক দায়িত্বশীল Digital Citizen হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ সহায় কৰে।
১৪। শিক্ষা ক্ষেত্ৰত Computer Network আৰু Internet-ৰ ভূমিকা আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
Network আৰু Internet আধুনিক Teaching-Learning Process-ৰ বহু ক্ষেত্ৰত সহায়ক।
ইয়াৰ মাধ্যমে—
১. Digital Learning Resource access কৰিব পাৰি।
২. শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থীয়ে তথ্য share কৰিব পাৰে।
৩. Online Collaboration কৰিব পাৰি।
৪. E-mail-ৰ মাধ্যমে Academic Communication কৰিব পাৰি।
৫. Digital Library আৰু Official Educational Resource access কৰিব পাৰি।
৬. শিক্ষকজনে Teaching Material সংগ্ৰহ কৰিব পাৰে।
৭. দূৰৰ শিক্ষণ সম্পদৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিব পাৰি।
৮. Research আৰু Project-ৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰিব পাৰি।
✍️AI Generated Question Answer
