আমাৰ পৰিৱেশ

1. তলৰ কোনটো কৃত্ৰিম পৰিস্থিতি তন্ত্ৰ ? 

(a) বনাঞ্চল 

(b) পুখুৰী 

(c) হ্রদ 

(d) শস্য পথাৰ 

উত্তৰ : (d) শস্য পথাৰ 

2. খাদ্য-শৃংখলত তৃতীয়ক পৌষ্টিক স্তৰটোত সদায় কোন প্ৰকাৰৰ প্ৰাণী পোৱা যায় ? 

(a) উৎপাদক 

(b) মাংসভোজী 

(c) তৃণভোজী 

(d) বিয়োজক 

উত্তৰ ঃ (b) মাংসভোজী 

3. তলৰ কোনটোৰ বাবে অ'জন স্তৰৰ অৱক্ষয় ঘটে? 

(a) ক্লৰ ফুৰ' কার্বন 

(b) কার্বন মন'ক্সাইড 

(c) মিথেন 

(d) কীটনাশক দৰৱ 

উত্তৰ : (a) ক্লৰ’ফ্লুৰ' কাৰ্বন 

4. পৰিস্থিতি তন্ত্ৰত শক্তিৰ প্ৰবাহ সদায়— 
 
(a) একমুখী হয় 

(b) দ্বিমুখী হয় 

(c) বহু দিশত হয় 

(d) কোনো নির্দিষ্ট দিশ নাই 

উত্তৰ ঃ (a) একমুখী হয়

5. চিত্ৰত দেখুওৱা বিভিন্ন পৌষ্টিক স্তৰত শক্তিৰ পিৰামিড দেখুওৱা হৈছে। কোনটো পৌষ্টিক স্তৰত সৰ্বোচ্চ পৰিমাণৰ শক্তি পোৱা যায়? 
 
(a) T. 

(b) T. 

(c) T, 

(d) T, 

উত্তৰ ঃ (c) T, ত 

6. তলত উল্লেখ কৰা কোনখিনিত কেৱল জীৱ নিম্নিকৰণ পদার্থ আছে? 

(a) ঘাঁহ, ফুল আৰু চামৰা 

(b) ঘাঁহ, কাঠ আৰু প্লাষ্টিক 

(c) ফল-মূলৰ বাকলি, পিঠা আৰু টেঙাৰ ৰস 

(d) পিঠা, কাঠ আৰু ঘাঁহ 

উত্তৰ : (d) পিঠা, কাঠ আৰু বাহ। 

7. তলত উল্লেখ কৰা কোনখিনিয়ে খাদ্য শৃংখল গঠন কৰে? 

(a) ঘাঁহ, ঘেঁহু আৰু আম 
 
(b) ঘাঁহ, ছাগলী আৰু মানুহ 

(c) ছাগলী, গৰু আৰু হাতী 

(d) ঘাঁহ, মাছ আৰু ছাগলী 

উত্তৰ : (b) ঘাঁহ, ছাগলী আৰু মানুহ। 
 
8. তলত উল্লেখ কৰাবিলাকৰ কোনকেইটা পৰিৱেশ অনুকুল অভ্যাসৰ অন্তর্ভুক্ত? 
 
(a) দোকান বা বজাৰ কৰিবলৈ যাওতে হাতত কাপোৰৰ মোনা লৈ যোৱা অভ্যাস। 
 
(b) অপ্রয়োজনীয়ভাৱে জ্বলি থকা লাইট বা চলি থকা ফেনৰ চুইচ্ছ (Switch) বন্ধ কৰি ৰখা অভ্যাস।

(c) তোমাক মাৰাই স্কুটাৰেৰে বিদ্যালয়লৈ অনা- নিয়া কৰাৰ পৰিৱৰ্তে তুমি নিজে খোজ কাঢ়ি যোৱাৰ অভ্যাস । 
 
(d) ওপৰৰ আটাইকেইটা অভ্যাস । 
 
উত্তৰ : (d) ওপৰৰ আটাইকেইটা অভ্যাস। 

9. শক্তিৰ আদৰ্শ উৎসৰ এটা গুণ কি?

(ক) কম তাপমান থাকে
(খ) অধিক ধোঁৱা উৎপন্ন কৰে
(গ) অধিক তাপমান (Calorific Value) থাকে 
(ঘ) ব্যয়বহুল

উত্তৰঃ (গ) অধিক তাপমান (Calorific Value) থাকে 

10. তলৰ কোনটো নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস?

(ক) পেট্ৰ'ল
(খ) কয়লা
(গ) সৌৰ শক্তি 
(ঘ) ডিজেল

উত্তৰঃ(গ) সৌৰ শক্তি 

11. তলৰ কোনটো অনবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস?

(ক) বতাহ শক্তি
(খ) সৌৰ শক্তি
(গ) প্ৰাকৃতিক গেছ 
(ঘ) জোৱাৰ-ভাটা শক্তি

উত্তৰঃ (গ) প্ৰাকৃতিক গেছ 

12. জৈৱগেছৰ মুখ্য উপাদান কি?

(ক) অক্সিজেন
(খ) মিথেন 
(গ) নাইট্ৰজেন
(ঘ) কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড

উত্তৰঃ (খ) মিথেন 

13. বায়ু শক্তিৰে বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ বাবে কি ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(ক) টাৰবাইন 
(খ) ইনভাৰ্টাৰ
(গ) বেটাৰী
(ঘ) এমিটাৰ

উত্তৰঃ (ক) টাৰবাইন 

14. জলবিদ্যুৎ উৎপাদনৰ বাবে মূল উৎস কি?

(ক) সূৰ্যৰ পোহৰ
(খ) পানীৰ প্ৰবাহ 
(গ) বতাহ
(ঘ) কয়লা

উত্তৰঃ (খ) পানীৰ প্ৰবাহ 

15. সূৰ্যৰ পোহৰক পোনপটীয়াকৈ বিদ্যুৎলৈ ৰূপান্তৰ কৰা সঁজুলি কি?

(ক) সৌৰ কুকাৰ
(খ) সৌৰ কোষ (Solar Cell) 
(গ) টাৰবাইন
(ঘ) জেনেৰেটৰ

উত্তৰঃ (খ) সৌৰ কোষ (Solar Cell) 

16. পাৰমাণৱিক শক্তি উৎপাদনত সাধাৰণতে কোনটো ইন্ধন ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(ক) ইউৰেনিয়াম 
(খ) পেট্ৰ'ল
(গ) ডিজেল
(ঘ) কয়লা

উত্তৰঃ (ক) ইউৰেনিয়াম 

17. তলৰ কোনটো জীৱাশ্ম ইন্ধন?

(ক) জৈৱগেছ
(খ) বতাহ শক্তি
(গ) কয়লা 
(ঘ) সৌৰ শক্তি

উত্তৰঃ (গ) কয়লা 

18. তলৰ কোনটো শক্তিৰ উৎসে বায়ু প্ৰদূষণ নকৰে?

(ক) কয়লা
(খ) ডিজেল
(গ) সৌৰ শক্তি 
(ঘ) পেট্ৰ'ল

উত্তৰঃ (গ) সৌৰ শক্তি 

19. জোৱাৰ-ভাটা শক্তি কিহৰ ফলত সৃষ্টি হয়?

(ক) বতাহ
(খ) চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্যৰ মহাকৰ্ষণ বল 
(গ) বৰষুণ
(ঘ) ভূমিকম্প

উত্তৰঃ (খ) চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্যৰ মহাকৰ্ষণ বল 

20. বায়ু শক্তিৰ এটা অসুবিধা কি?

(ক) সকলো সময়তে বতাহ নাথাকে 
(খ) অত্যধিক ধোঁৱা উৎপন্ন কৰে
(গ) তেজস্ক্ৰিয় বিকিৰণ সৃষ্টি কৰে
(ঘ) অধিক ছাই উৎপন্ন কৰে

উত্তৰঃ (ক) সকলো সময়তে বতাহ নাথাকে 

21. কোনটো শক্তিৰ উৎসক "স্বচ্ছ শক্তি" বুলি কোৱা হয়?

(ক) সৌৰ শক্তি 
(খ) কয়লা
(গ) ডিজেল
(ঘ) পেট্ৰ'ল

উত্তৰঃ (ক) সৌৰ শক্তি 

22. জৈৱগেছ মূলতঃ কিহৰ পৰা উৎপাদন কৰা হয়?

(ক) গোবৰ আৰু জৈৱ আৱৰ্জনা 
(খ) কয়লা
(গ) খনিজ তেল
(ঘ) ইউৰেনিয়াম

উত্তৰঃ (ক) গোবৰ আৰু জৈৱ আৱৰ্জনা 

23. জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ ভঁৰাল ক্ৰমে কি হৈ আছে?

(ক) বৃদ্ধি পাইছে
(খ) অপৰিবৰ্তিত আছে
(গ) হ্ৰাস পাইছে 
(ঘ) নতুনকৈ সৃষ্টি হৈছে

উত্তৰঃ (গ) হ্ৰাস পাইছে 

23. পৰিৱেশত জৈৱ-অৱক্ষয়যোগ্য (Biodegradable) পদাৰ্থ কোনটো?

(ক) প্লাষ্টিক
(খ) কাঁচ
(গ) কাগজ 

(ঘ) পলিথিন

উত্তৰঃ (গ) কাগজ 

24. তলৰ কোনটো অজৈৱ-অৱক্ষয়যোগ্য (Non-biodegradable) পদাৰ্থ?

(ক) শুকান পাত
(খ) কাঠ
(গ) প্লাষ্টিক 
(ঘ) ফলৰ খোলা

উত্তৰঃ (গ) প্লাষ্টিক 

25. খাদ্য শৃংখলা (Food Chain)-ৰ প্ৰথম স্তৰ কোনটো?

(ক) উৎপাদক 
(খ) প্ৰাথমিক উপভোক্তা
(গ) গৌণ উপভোক্তা
(ঘ) অপঘটক

উত্তৰঃ (ক) উৎপাদক 

26. সেউজীয়া উদ্ভিদক কি বুলি কোৱা হয়?

(ক) উপভোক্তা
(খ) উৎপাদক 
(গ) অপঘটক
(ঘ) পৰজীৱী

উত্তৰঃ (খ) উৎপাদক 

27. খাদ্য জাল (Food Web) কি?

(ক) এটা খাদ্য শৃংখলা
(খ) বহু খাদ্য শৃংখলাৰ সংযোগ 
(গ) কেৱল উদ্ভিদৰ সমষ্টি
(ঘ) কেৱল জন্তুৰ সমষ্টি

উত্তৰঃ (খ) বহু খাদ্য শৃংখলাৰ সংযোগ 

28. অপঘটক (Decomposer) কোনবোৰ?

(ক) বাঘ আৰু সিংহ
(খ) ছতু আৰু বেক্টেৰিয়া 
(গ) গৰু আৰু ছাগলী
(ঘ) মাছ আৰু বেং

উত্তৰঃ (খ) ছতু আৰু বেক্টেৰিয়া 

29. খাদ্য শৃংখলাত শক্তিৰ প্ৰধান উৎস কি?

(ক) মাটি
(খ) সূৰ্য 
(গ) বায়ু
(ঘ) পানী

উত্তৰঃ (খ) সূৰ্য 

30. জৈৱ সঞ্চয় (Biological Magnification) কিহৰ লগত জড়িত?

(ক) পুষ্টিৰ বৃদ্ধি
(খ) বিষাক্ত পদাৰ্থৰ সঞ্চয় 
(গ) পানীৰ বাষ্পীভৱন
(ঘ) অক্সিজেন উৎপাদন

উত্তৰঃ (খ) বিষাক্ত পদাৰ্থৰ সঞ্চয় 

31. DDT কি?

(ক) সাৰ
(খ) কীটনাশক 
(গ) ঔষধ
(ঘ) জ্বালানি

উত্তৰঃ (খ) কীটনাশক 

32. ওজোন স্তৰৰ মূল কাম কি?

(ক) বৰষুণ ঘটোৱা
(খ) অতিবেঙুনীয়া ৰশ্মিৰ পৰা পৃথিৱীক সুৰক্ষা দিয়া 
(গ) বায়ু সৃষ্টি কৰা
(ঘ) খাদ্য উৎপাদন কৰা

উত্তৰঃ (খ) অতিবেঙুনীয়া ৰশ্মিৰ পৰা পৃথিৱীক সুৰক্ষা দিয়া 

33. 10% নিয়ম কোনে আগবঢ়াইছিল?

(ক) নিউটন
(খ) লিণ্ডেমেন 
(গ) ডাৰউইন
(ঘ) মেণ্ডেল

উত্তৰঃ (খ) লিণ্ডেমেন 

34. খাদ্য শৃংখলাত শক্তিৰ কিমান শতাংশ পৰৱৰ্তী স্তৰলৈ যায়?

(ক) ৫%
(খ) ১০% 
(গ) ২০%
(ঘ) ৫০%

উত্তৰঃ (খ) ১০% 

35. তলৰ কোনটো উৎপাদক?

(ক) ঘাঁহ 
(খ) বাঘ
(গ) মানুহ
(ঘ) বেং

উত্তৰঃ (ক) ঘাঁহ 

36. খাদ্য শৃংখলাত সৰ্বোচ্চ উপভোক্তাক কি বুলি কোৱা হয়?

(ক) উৎপাদক
(খ) প্ৰাথমিক উপভোক্তা
(গ) শীৰ্ষ উপভোক্তা (Top Consumer) 
(ঘ) অপঘটক

উত্তৰঃ (গ) শীৰ্ষ উপভোক্তা (Top Consumer) 

37. পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষাত অপঘটকৰ ভূমিকা কি?

(ক) খাদ্য উৎপাদন কৰে
(খ) মৃত জীৱক ভাঙি পুষ্টি পুনৰ মাটিলৈ ঘূৰাই দিয়ে 
(গ) অক্সিজেন উৎপাদন কৰে
(ঘ) বিষাক্ত পদাৰ্থ সৃষ্টি কৰে

উত্তৰঃ (খ) মৃত জীৱক ভাঙি পুষ্টি পুনৰ মাটিলৈ ঘূৰাই দিয়ে 

38. পৰিৱেশ (Environment) কি?

(ক) কেৱল জীৱসমূহ
(খ) কেৱল অজীৱ বস্তু
(গ) জীৱ আৰু অজীৱ উপাদানৰ সমষ্টি 
(ঘ) কেৱল উদ্ভিদ

উত্তৰঃ (গ) জীৱ আৰু অজীৱ উপাদানৰ সমষ্টি 

39. তলৰ কোনটো জৈৱ-অৱক্ষয়যোগ্য পদাৰ্থ?

(ক) প্লাষ্টিক
(খ) কাগজ 
(গ) কাঁচ
(ঘ) পলিথিন

উত্তৰঃ (খ) কাগজ 

40. তলৰ কোনটো অজৈৱ-অৱক্ষয়যোগ্য পদাৰ্থ?

(ক) গোবৰ
(খ) পাত
(গ) প্লাষ্টিক 
(ঘ) কাগজ

উত্তৰঃ (গ) প্লাষ্টিক 

41. খাদ্য শৃংখলাৰ প্ৰথম স্তৰ কোনটো?

(ক) উৎপাদক 
(খ) প্ৰাথমিক উপভোক্তা
(গ) গৌণ উপভোক্তা
(ঘ) অপঘটক

উত্তৰঃ (ক) উৎপাদক 


42. সেউজীয়া উদ্ভিদক কি বুলি কোৱা হয়?

(ক) উৎপাদক 
(খ) উপভোক্তা
(গ) অপঘটক
(ঘ) পৰজীৱী

উত্তৰঃ (ক) উৎপাদক 

43. প্ৰাথমিক উপভোক্তাই কাক খায়?

(ক) গৌণ উপভোক্তা
(খ) উৎপাদক 
(গ) শীৰ্ষ উপভোক্তা
(ঘ) অপঘটক

উত্তৰঃ (খ) উৎপাদক 

44. অপঘটক কোনবোৰ?

(ক) বেক্টেৰিয়া আৰু ভেঁকুৰ 
(খ) বাঘ
(গ) গৰু
(ঘ) মানুহ

উত্তৰঃ (ক) বেক্টেৰিয়া আৰু ভেঁকুৰ 

45. খাদ্য শৃংখলাত শক্তিৰ মূল উৎস কি?

(ক) পানী
(খ) সূৰ্য 
(গ) মাটি
(ঘ) বায়ু

উত্তৰঃ (খ) সূৰ্য 

46. 10% শক্তি স্থানান্তৰ নীতি কোনে আগবঢ়াইছিল?

(ক) ডাৰউইন
(খ) লিণ্ডেমেন 
(গ) নিউটন
(ঘ) মেণ্ডেল

উত্তৰঃ (খ) লিণ্ডেমেন 

47. পৰৱৰ্তী পুষ্টিস্তৰলৈ কিমান শতাংশ শক্তি স্থানান্তৰ হয়?

(ক) ৫%
(খ) ১০% 
(গ) ২০%
(ঘ) ৫০%

উত্তৰঃ (খ) ১০%

48. DDT কি?

(ক) সাৰ
(খ) কীটনাশক 
(গ) ঔষধ
(ঘ) খাদ্য

উত্তৰঃ (খ) কীটনাশক 

49. জৈৱ সঞ্চয় (Biological Magnification) কিহৰ বাবে হয়?

(ক) বিষাক্ত পদাৰ্থ খাদ্য শৃংখলাত সঞ্চিত হোৱাৰ বাবে 
(খ) অধিক বৰষুণ
(গ) অধিক সূৰ্যৰ পোহৰ
(ঘ) বন উজাৰ

উত্তৰঃ (ক) বিষাক্ত পদাৰ্থ খাদ্য শৃংখলাত সঞ্চিত হোৱাৰ বাবে 

50. ওজোন স্তৰৰ মুখ্য কাম কি?

(ক) বৰষুণ ঘটোৱা
(খ) অতিবেঙুনীয়া ৰশ্মিৰ পৰা পৃথিৱীক সুৰক্ষা দিয়া 
(গ) অক্সিজেন উৎপাদন
(ঘ) বতাহ সৃষ্টি কৰা

উত্তৰঃ (খ) অতিবেঙুনীয়া ৰশ্মিৰ পৰা পৃথিৱীক সুৰক্ষা দিয়া 

51. ওজোন স্তৰৰ ক্ষয়ৰ মূল কাৰণ কি?

(ক) CFC (ক্ল'ৰ'ফ্লুৰ'কাৰ্বন) 
(খ) অক্সিজেন
(গ) নাইট্ৰজেন
(ঘ) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড

উত্তৰঃ (ক) CFC (ক্ল'ৰ'ফ্লুৰ'কাৰ্বন) 

52. খাদ্য জাল (Food Web) কি?

(ক) এটা খাদ্য শৃংখলা
(খ) বহু খাদ্য শৃংখলাৰ সংযোগ 
(গ) কেৱল উদ্ভিদৰ সমষ্টি
(ঘ) কেৱল প্ৰাণীৰ সমষ্টি

উত্তৰঃ (খ) বহু খাদ্য শৃংখলাৰ সংযোগ 

53. শীৰ্ষ উপভোক্তাৰ উদাহৰণ কোনটো?

(ক) ঘাঁহ
(খ) ছাগলী
(গ) বাঘ 
(ঘ) পোক

উত্তৰঃ (গ) বাঘ 

54. পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষাত কোনে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে?

(ক) অপঘটক 
(খ) কেৱল উপভোক্তা
(গ) কেৱল উৎপাদক
(ঘ) কেৱল মানুহ

উত্তৰঃ (ক) অপঘটক 

55. খাদ্য শৃংখলাৰ এটা উদাহৰণ কোনটো?

(ক) ঘাঁহ → হৰিণ → বাঘ 
(খ) বাঘ → হৰিণ → ঘাঁহ
(গ) হৰিণ → বাঘ → ঘাঁহ
(ঘ) বাঘ → ঘাঁহ → হৰিণ

উত্তৰঃ (ক) ঘাঁহ → হৰিণ → বাঘ 

56. পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে তলৰ কোনটো উত্তম উপায়?

(ক) অধিক প্লাষ্টিক ব্যৱহাৰ
(খ) 3R (Reduce, Reuse, Recycle) অনুসৰণ কৰা 
(গ) বন কাটি পেলোৱা
(ঘ) আৱৰ্জনা জ্বলোৱা

উত্তৰঃ (খ) 3R (Reduce, Reuse, Recycle) অনুসৰণ কৰা 

57. "Reduce, Reuse, Recycle" কিহৰ লগত জড়িত?

(ক) আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা 
(খ) বিদ্যুৎ উৎপাদন
(গ) কৃষিকাৰ্য
(ঘ) চিকিৎসা

উত্তৰঃ (ক) আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা