SEBA Class 10 Science MCQs Chapter 4 | কাৰ্বন আৰু তাৰ যৌগ

 কাৰ্বণ আৰু তাৰ যৌগ

1. কাৰ্বনৰ যৌগৰ বাবে তলৰ কোনটো উক্তি সত্য ? (1) কাৰ্বন বিদ্যুতৰ সু-পৰিবাহী (2) সিহঁতৰ অণুৰ মাজত শক্তিশালী আকর্ষণীয় বল নাথাকে (3) বিদ্যুতৰ কু-পৰিবাহী (4) সিহঁতৰ অণুৰ মাজত শক্তিশালী আকর্ষণ বল থাকে (a) (1) আৰু (4) (b) (3) আৰু (4) (c) (1) আৰু (2) (d) (2) আৰু (3) উত্তৰ : (d) (2) আৰু (3)

2. তলৰ কোনটো অসংপৃক্ত যৌগ— (1) প্রপেন

(2) প্রপিন (3) প্রপাইন

(4) ক্ল'ৰ'যৌগ (a) (1) আৰু (2) (b) (2) আৰু (4) (c) (3) আৰু (4)

(d) (2) আৰু (3) উত্তৰ : (d) (2) আৰু (3)

3. সাধাৰণ উষ্ণতাত ক্ল'ৰিনে কাৰ উপস্থিতিত সংপৃক্ত হাইড্ৰ'কাৰ্বনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰিব?

(a) পানীৰ উপস্থিতিত (b) সূৰ্যৰ পোহৰৰ অনুপস্থিতিত (c) সূৰ্যৰ পোহৰৰ উপস্থিতিত (d) হাইড্ৰ'ক্ল'ৰিক এছিডৰ উপস্থিতিত উত্তৰ : (c) সূৰ্যৰ পোহৰৰ উপস্থিতিত

4. চাবোনৰ অণুত আছে—

(a) জল স্নেহী মূৰ আৰু জলবিকর্ষি নেজ (b) জলস্নেহী মূৰ আৰু জলস্নেহী নেজ (c) জলবিকর্ষি মূৰ আৰু জলস্নেহী নেজ

(d) জলবিকৰ্ষি মূৰ আৰু জলবিকর্ষি নেজ উত্তৰ : (a) জল স্নেহী মূৰ আৰু জলবিকর্ষি নেজ।

5. ইথানয়িক এছিড শীতকালত প্ৰায় গোট মাৰে। তেতিয়া ইয়াৰ নাম হয়গৈ —

(a) গ্লেচিয়েল এচেটিক এছিড (b) এচেটিক এছিড (c) হাইড্ৰ'ক্ল'ৰিক এছিড

(d) কার্বক্সিলিক এছিড উত্তৰ : (a) গ্লেচিয়েল এচেটিক এছিড

6. গোটা ছ'ডিয়াম কার্বনেটত কেইটোপালমান ইথানয়িক এছিড ঢালি দিয়া হ'ল। পর্যবেক্ষণত পোৱা গ'ল যে,

(a) মুগা ধোঁৱা উৎপন্ন হ'ল (b) নাক জনজনাই যোৱা গোন্ধৰ গেছ উৎপত্তি হ'ল (c) গেছৰ শব্দৰ সৃষ্টি হ'ল (d) গেছৰ বুৰবুৰণি সৃষ্টি হ'ল। উত্তৰ : (d) গেছৰ বুৰবুৰণি সৃষ্টি হ'ল।

7. CH₃ -CH₂ -CHO যোগটোৰ নাম হৈছে -

(a) প্ৰ'পেন

(b) ইথানেল

(c) প্ৰপানেল

(d) ইথানল

উত্তৰঃ (c) প্ৰপানেল

8. তলৰ কোনটো শ্ৰেণী সমগণীয় শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত নহয় ?

(a) C₄H₈

(b) C₂H₆

(c) C₃H₈

(d) CH₄

উত্তৰঃ (a) C₄H₈

_9.  নিকেল (Ni) নাই বা পেলেডিয়াম (Pd) ৰ উপস্থিতিত হাইড্ৰ'জেনৰ সৈতে তেলে বিক্রিয়া কৰি চৰ্বি উৎপন্ন কৰে। এই বিক্ৰিয়াৰ উদাহৰণ হৈছে—

(a) যোগাত্মক বিক্রিয়া (b) প্রতিস্থাপন বিক্রিয়া

(c) অপসাৰণ বিক্রিয়া (d) জাৰণ বিক্রিয়া উত্তৰ: (a) যোগাত্মক বিক্রিয়া

10. চাৰিটা কাৰ্বনৰ যৌগ বিউটান নত থকা কাৰ্য্যকৰী মূলক হ'ল-

(a) কার্বক্সিলিক এছিড (b) এলডিহাইড (c) কিটন (d) এলকহল উত্তৰঃ (c) কিট'ন

11. ৰন্ধনৰ সময়ত ব্যৱহৃত বৰ্তনৰ তলফালে (বাহিৰত) ক’লা পৰে, কিয়নো (a) খাদ্য ভালদৰে নিসিজিল। (b) ইন্ধন সম্পূৰ্ণৰূপে দহন নহয় ।

(c) ইন্ধনটো সিক্ত। (d) ইন্ধনটো সম্পূৰ্ণকৈ দহন হয় । উত্তৰ : (b) ইন্ধন সম্পূৰ্ণৰূপে দহন নহয়।

12. ইথেন (C₂H₆) অণু এটাত

(a) 6 টা সহযোজী বান্ধনি আছে। (b) 7 টা সহযোজী বান্ধনি আছে। (c) ৪ টা সহযোজী বান্ধনি আছে।

(d) 9 টা সহযোজী বান্ধনি আছে। উত্তৰ : (b) 7 টা সহযোজী বান্ধনি আছে।

13.কাৰ্বনৰ যোজ্যতা কিমান?

ক) ১

খ) ২

গ) ৪

ঘ) ৬

উত্তৰ: গ) ৪

14. কাৰ্বনৰ কোনটো ধৰ্মৰ বাবে ই অসংখ্য যৌগ গঠন কৰিব পাৰে?

ক) কেটিনেচন

খ) বিদ্যুৎ পৰিবাহিতা

গ) ধাতৱ ধৰ্ম

ঘ) উচ্চ গলনাংক

উত্তৰ: ক) কেটিনেচন

15. মিথেনৰ সংকেত কি?

ক) CH₄

খ) C₂H₆

গ) C₂H₄

ঘ) C₃H₈

উত্তৰ: ক) CH₄

16. ইথেনৰ সংকেত কি?

ক) CH₄

খ) C₂H₆

গ) C₂H₄

ঘ) C₃H₈

উত্তৰ: খ) C₂H₆

17. দ্বিবন্ধন থকা হাইড্ৰ'কাৰ্বনক কি বোলা হয়?

ক) এলকেন

খ) এলকিন

গ) এলকাইন

ঘ) এলকাইল

উত্তৰ: খ) এলকিন

18. ত্ৰিবন্ধন থকা হাইড্ৰ'কাৰ্বনক কি বোলা হয়?

ক) এলকেন

খ) এলকিন

গ) এলকাইন

ঘ) এলকাইল

উত্তৰ: গ) এলকাইন

19. CH₃CH₂OH হৈছে—

ক) মিথানল

খ) ইথানল

গ) ইথানইক এচিড

ঘ) মিথানইক এচিড

উত্তৰ: খ) ইথানল

20. CH₃COOH হৈছে—

ক) ইথানল

খ) মিথানল

গ) ইথানইক এচিড

ঘ) প্ৰপান'ল

উত্তৰ: গ) ইথানইক এচিড

21 এলকহলৰ কাৰ্যকৰী গোট কি?

ক) –COOH

খ) –OH

গ) –CHO

ঘ) –CO–

উত্তৰ: খ) –OH

22. কাৰ্বক্সিলিক এচিডৰ কাৰ্যকৰী গোট কি?

ক) –OH

খ) –COOH

গ) –CHO

ঘ) –CO–

উত্তৰ: খ) –COOH

23. ইথানলৰ জাৰণ কৰিলে কি উৎপন্ন হয়?

ক) মিথেন

খ) ইথানইক এচিড

গ) ইথিন

ঘ) ইথাইন

উত্তৰ: খ) ইথানইক এচিড

24. চাবোন কিহৰ লৱণ?

ক) ছডিয়াম বা পটাছিয়ামৰ উচ্চ ফেটি এচিডৰ লৱণ

খ) নাইট্ৰেট

গ) ক্ল'ৰাইড

ঘ) কাৰ্বনেট

উত্তৰ: ক) ছডিয়াম বা পটাছিয়ামৰ উচ্চ ফেটি এচিডৰ লৱণ

25. কঠিন পানীত কোনটো অধিক কাৰ্যক্ষম?

ক) চাবোন

খ) ডিটাৰজেণ্ট

গ) দুয়োটাই সমান

ঘ) কোনোটোৱেই নহয়

উত্তৰ: খ) ডিটাৰজেণ্ট

26 হীৰা আৰু গ্ৰেফাইট কি?

ক) সমস্থানিক

খ) সমাৱয়ৱ

গ) কাৰ্বনৰ ৰূপভেদ

ঘ) যৌগ

উত্তৰ: গ) কাৰ্বনৰ ৰূপভেদ

27. গ্ৰেফাইট বিদ্যুৎ পৰিবাহিতা কৰে কিয়?

ক) মুক্ত ইলেক্ট্ৰনৰ বাবে

খ) ধাতু হোৱাৰ বাবে

গ) আয়নিক হোৱাৰ বাবে

ঘ) গেছ হোৱাৰ বাবে

উত্তৰ: ক) মুক্ত ইলেক্ট্ৰনৰ বাবে

28. সম্পৃক্ত হাইড্ৰ'কাৰ্বনত থাকে—

ক) একক বন্ধন

খ) দ্বিবন্ধন

গ) ত্ৰিবন্ধন

ঘ) আয়নিক বন্ধন

উত্তৰ: ক) একক বন্ধন

29 .অসম্পৃক্ত হাইড্ৰ'কাৰ্বনত থাকে—

ক) একক বন্ধন

খ) দ্বিবন্ধন বা ত্ৰিবন্ধন

গ) কেৱল আয়নিক বন্ধন

ঘ) কোনো বন্ধন নাথাকে

উত্তৰ: খ) দ্বিবন্ধন বা ত্ৰিবন্ধন

30. মিথেন কোন শ্ৰেণীৰ হাইড্ৰ'কাৰ্বন?

ক) এলকেন

খ) এলকিন

গ) এলকাইন

ঘ) এলকাইল

উত্তৰ: ক) এলকেন

১৯. চাবোনে পৰিষ্কাৰ কৰাৰ মূল কাৰণ কি?

ক) মাইচেল গঠন

খ) জাৰণ

গ) হ্ৰাস

ঘ) দহন

উত্তৰ: ক) মাইচেল গঠন।

২০. কাৰ্বনৰ পাৰমাণৱিক সংখ্যা কিমান?

ক) ৪

খ) ৬

গ) ৮

ঘ) ১২

উত্তৰ: খ)৬

২১. ইথিনৰ সংকেত কি?

ক) C₂H₆

খ) C₂H₄

গ) C₂H₂

ঘ) CH₄

উত্তৰ: খ) C₂H₄

২২. ইথাইনৰ সংকেত কি?

ক) C₂H₂

খ) C₂H₄

গ) C₂H₆

ঘ) CH₄

উত্তৰ: ক) C₂H₂

২৩. সহ-যোজী বন্ধন কেনেকৈ গঠন হয়?

ক) ইলেক্ট্ৰন ভাগ-বতৰা কৰি

খ) ইলেক্ট্ৰন হেৰুৱাই

গ) ইলেক্ট্ৰন লাভ কৰি

ঘ) প্ৰটন ভাগ কৰি

উত্তৰ: ক) ইলেক্ট্ৰন ভাগ-বতৰা কৰি

২৪. কাৰ্বনৰ কোনটো ৰূপ আটাইতকৈ কঠিন?

ক) গ্ৰেফাইট

খ) হীৰা

গ) ক'ল

ঘ) কোক

উত্তৰ:খ) হীৰা

২৫. ইথানইক এচিড আৰু ইথানলৰ বিক্ৰিয়াত কি উৎপন্ন হয়?

ক) এষ্টাৰ

খ) এলকি

গ) এলকাইন

ঘ) কিট'ন

উত্তৰ: ক) এষ্টাৰ

২৬. CH₃CH₂OH হৈছে—

ক) মিথানল
খ) ইথানল
গ) ইথানইক এচিড
ঘ) মিথানইক এচিড

উত্তৰ: খ) ইথানল

২৭. CH₃COOH হৈছে—

ক) ইথানল
খ) মিথানল
গ) ইথানইক এচিড
ঘ) প্ৰপান'ল

উত্তৰ: গ) ইথানইক এচিড

২৮ এলকহলৰ কাৰ্যকৰী গোট কি?

ক) –COOH

খ) –OH
গ) –CHO
ঘ) –CO–

উত্তৰ: খ) –OH

২৯. কাৰ্বক্সিলিক এচিডৰ কাৰ্যকৰী গোট কি?

ক) –OH

খ) –COOH
গ) –CHO
ঘ) –CO–

উত্তৰ: খ) –COOH

৩০. ইথানলৰ জাৰণ কৰিলে কি উৎপন্ন হয়?

ক) মিথেন

খ) ইথানইক এচিড
গ) ইথিন
ঘ) ইথাইন

উত্তৰ: খ) ইথানইক এচিড

৩১. চাবোন কিহৰ লৱণ?

ক) ছডিয়াম বা পটাছিয়ামৰ উচ্চ ফেটি এচিডৰ লৱণ

খ) নাইট্ৰেট
গ) ক্ল'ৰাইড
ঘ) কাৰ্বনেট

উত্তৰ: ক) ছডিয়াম বা পটাছিয়ামৰ উচ্চ ফেটি এচিডৰ লৱণ

৩২. কঠিন পানীত কোনটো অধিক কাৰ্যক্ষম?

ক) চাবোন

খ) ডিটাৰজেণ্ট
গ) দুয়োটাই সমান
ঘ) কোনোটোৱেই নহয়

উত্তৰ: খ) ডিটাৰজেণ্ট

৩৩. হীৰা আৰু গ্ৰেফাইট কি?

ক) সমস্থানিক

খ) সমাৱয়ৱ
গ) কাৰ্বনৰ ৰূপভেদ
ঘ) যৌগ

উত্তৰ: গ) কাৰ্বনৰ ৰূপভেদ

৩৪. গ্ৰেফাইট বিদ্যুৎ পৰিবাহিতা কৰে কিয়?

ক) মুক্ত ইলেক্ট্ৰনৰ বাবে

খ) ধাতু হোৱাৰ বাবে
গ) আয়নিক হোৱাৰ বাবে
ঘ) গেছ হোৱাৰ বাবে

উত্তৰ: ক) মুক্ত ইলেক্ট্ৰনৰ বাবে

৩৫. সম্পৃক্ত হাইড্ৰ'কাৰ্বনত থাকে—

ক) একক বন্ধন

খ) দ্বিবন্ধন
গ) ত্ৰিবন্ধন
ঘ) আয়নিক বন্ধন

উত্তৰ: ক) একক বন্ধন

৩৬. অসম্পৃক্ত হাইড্ৰ'কাৰ্বনত থাকে—

ক) একক বন্ধন

খ) দ্বিবন্ধন বা ত্ৰিবন্ধন
গ) কেৱল আয়নিক বন্ধন
ঘ) কোনো বন্ধন নাথাকে

উত্তৰ: খ) দ্বিবন্ধন বা ত্ৰিবন্ধন

৩৭. মিথেন কোন শ্ৰেণীৰ হাইড্ৰ'কাৰ্বন?

ক) এলকেন

খ) এলকিন
গ) এলকাইন
ঘ) এলকাইল

উত্তৰ: ক) এলকেন

৩৮. চাবোনে পৰিষ্কাৰ কৰাৰ মূল কাৰণ কি?

ক) মাইচেল গঠন

খ) জাৰণ
গ) হ্ৰাস
ঘ) দহন

উত্তৰ: ক) মাইচেল গঠন

৩৯. কাৰ্বনৰ পাৰমাণৱিক সংখ্যা কিমান?

ক) ৪

খ) ৬
গ) ৮
ঘ) ১২

উত্তৰ: খ) ৬

৪০. ইথিনৰ সংকেত কি?

ক) C₂H₆

খ) C₂H₄
গ) C₂H₂
ঘ) CH₄

উত্তৰ: খ) C₂H₄

৪১. ইথাইনৰ সংকেত কি?

ক) C₂H₂

খ) C₂H₄
গ) C₂H₆
ঘ) CH₄

উত্তৰ: ক) C₂H₂

৪২. সহ-যোজী বন্ধন কেনেকৈ গঠন হয়?

ক) ইলেক্ট্ৰন ভাগ-বতৰা কৰি

খ) ইলেক্ট্ৰন হেৰুৱাই
গ) ইলেক্ট্ৰন লাভ কৰি
ঘ) প্ৰটন ভাগ কৰি

উত্তৰ: ক) ইলেক্ট্ৰন ভাগ-বতৰা কৰি

৪৩. কাৰ্বনৰ কোনটো ৰূপ আটাইতকৈ কঠিন?

ক) গ্ৰেফাইট

খ) হীৰা
গ) ক'ল
ঘ) কোক

উত্তৰ: খ) হীৰা

৪৪. ইথানইক এচিড আৰু ইথানলৰ বিক্ৰিয়াত কি উৎপন্ন হয়?

ক) এষ্টাৰ

খ) এলকিন
গ) এলকাইন
ঘ) কিট'ন

উত্তৰ: ক) এষ্টাৰ

৪৫. পেঞ্চিলৰ শীষত ব্যৱহাৰ হয়—

ক) হীৰা

খ) গ্ৰেফাইট

গ) কোক

ঘ) ক'ল

উত্তৰ: খ) গ্ৰেফাইট

৪৬. সম্পৃক্ত হাইড্ৰ'কাৰ্বনত থাকে—

ক) একক বন্ধন

খ) দ্বিবন্ধন

গ) ত্ৰিবন্ধন

ঘ) কোনোটো নহয়

উত্তৰ: ক) একক বন্ধন

৪৭. অসম্পৃক্ত হাইড্ৰ'কাৰ্বনত থাকে—

ক) একক বন্ধন

খ) দ্বিবন্ধন বা ত্ৰিবন্ধন

গ) আয়নিক বন্ধন

ঘ) ধাতৱ বন্ধন

উত্তৰ: খ) দ্বিবন্ধন বা ত্ৰিবন্ধন

৪৮. মিথেনৰ দহনত উৎপন্ন হয়—

ক) CO₂ আৰু H₂O

খ) CO

গ) H₂

ঘ) O₂

উত্তৰ: ক) CO₂ আৰু H₂O

৪৯. অক্সিজেন কম থাকিলে উৎপন্ন হয়—

ক) CO₂

খ) CO

গ) H₂O

ঘ) CH₄

উত্তৰ: খ) CO

৫০. CO গেছ—

ক) বিষাক্ত

খ) সুগন্ধিযুক্ত

গ) ৰঙীন

ঘ) অম্ল

উত্তৰ: ক)  বিষাক্ত