Chapter 4 

                                                                  ā¨ĩਾ⍝ੂā¨Žੰā¨Ąā¨˛


⍏ā¨ĩਾ⍞:1 ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍏⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨Ļੀ ⍰ੁੱ⍤ ⍕ਿ⍏ ā¨¸ā¨Žੇਂ ⍤ੋਂ ⍕ਿ⍏ ā¨¸ā¨Žੇਂ ⍤ੱ⍕ ā¨°ā¨šਿੰā¨Ļੀ ā¨šੈ ⍅⍤ੇ ⍇⍏ ā¨¸ā¨Žੇਂ ā¨Ļਾ ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍ ⍕ਿā¨ĩੇਂ ā¨šੁੰā¨Ļਾ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍏⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨Ļੀ ⍰ੁੱ⍤ ⍍ā¨ĩੰā¨Ŧ⍰ ⍤ੋਂ ā¨Žਾ⍰⍚ ā¨Ļੇ ā¨Ēā¨šਿ⍞ੇ ⍅ੱ⍧ ⍤ੱ⍕ ā¨°ā¨šਿੰā¨Ļੀ ā¨šੈ। ā¨Ļੱ⍖⍪ੀ ⍭ਾ⍗ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Ļਿ⍍ ā¨Ļਾ ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍ 24° ⍏ੈਂ⍟ੀ⍗⍰ੇā¨Ą ā¨šੁੰā¨Ļਾ ā¨šੈ, ā¨Ē⍰ ⍉ੱ⍤⍰ੀ ā¨Žੈā¨Ļਾ⍍ਾਂ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍ 10°–15° ⍏ੈਂ⍟ੀ⍗⍰ੇā¨Ą ā¨šੁੰā¨Ļਾ ā¨šੈ। ⍜ੰā¨Žੂ ⍕⍏਼ā¨Žੀ⍰ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍ -45° ⍏ੈਂ⍟ੀ⍗⍰ੇā¨Ą ⍤ੱ⍕ ā¨ĩੀ ā¨Ēੁੱ⍜ā¨Ļਾ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:2 ⍏⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨Ļੇ ⍉ੱ⍤⍰ੀ ā¨Žੈā¨Ļਾ⍍ਾਂ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍕ਿā¨ĩੇਂ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ⍏⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍉ੱ⍤⍰ੀ ⍅⍤ੇ ⍉ੱ⍤⍰-ā¨Ēੱā¨›ā¨Žੀ ā¨Žੈā¨Ļਾ⍍ਾਂ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Ēੱā¨›ā¨Ž ⍅⍤ੇ ⍉ੱ⍤⍰-ā¨Ēੱā¨›ā¨Ž ā¨ĩੱ⍞ੋਂ ⍚ੱ⍕⍰ā¨ĩਾ⍤ ⍆⍉ਂā¨Ļੇ ā¨šā¨¨। ā¨‡ā¨š ⍚ੱ⍕⍰ā¨ĩਾ⍤ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍞ਿ⍆⍉ਂā¨Ļੇ ā¨šā¨¨ ⍅⍤ੇ ā¨Ēā¨šਾāŠœਾਂ ⍉ੱ⍤ੇ ā¨Ŧ⍰ā¨Ģ ā¨Ēੈਂā¨Ļੀ ā¨šੈ। ā¨‡ā¨š ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨šਾāŠœੀ ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨Ģ⍏⍞ਾਂ ⍞⍈ ⍞ਾ⍭ā¨Ļਾ⍇⍕ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:3 ā¨—ā¨°ā¨Žੀ ā¨Ļੀ ⍰ੁੱ⍤ ā¨Ļੇ ā¨Ļੌ⍰ਾ⍍ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍕ਿā¨šāŠœੇ ⍤ੱ⍤ ā¨Žੌā¨¸ā¨Ž ⍍ੂੰ ā¨Ē੍⍰⍭ਾā¨ĩ⍤ ⍕⍰ā¨Ļੇ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰: ā¨—ā¨°ā¨Žੀ ā¨Ļੀ ⍰ੁੱ⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍭ੂ-ā¨Žੱ⍧ ⍰ੇ⍖ਾ ⍉ੱ⍤ੇ ⍏ੂ⍰⍜ ā¨Ļੀ ⍏ਿੱ⍧ੀ ⍰ੋ⍏਼⍍ੀ, ⍧⍰⍤ੀ ⍅⍤ੇ ā¨¸ā¨Žੁੰā¨Ļ⍰ ā¨Ļਾ ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍, ā¨šā¨ĩਾ ā¨Ļੀ ⍗⍤ੀ ⍅⍤ੇ ā¨ĩਾ⍝ੂ-ā¨Ļਾā¨Ŧ ā¨Žੌā¨¸ā¨Ž ⍍ੂੰ ā¨Ē੍⍰⍭ਾā¨ĩ⍤ ⍕⍰ā¨Ļੇ ā¨šā¨¨।

⍏ā¨ĩਾ⍞:4 ā¨—ā¨°ā¨Žੀ⍆ਂ ā¨Ļੀ ⍰ੁੱ⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Ēੰ⍜ਾā¨Ŧ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍚ੱ⍞⍪ ā¨ĩਾ⍞ੀ⍆ਂ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ā¨Ļਾ ⍕ੀ ⍍ਾā¨Ž ā¨šੈ ⍅⍤ੇ ā¨‡ā¨š ⍕ਿā¨ĩੇਂ ā¨šੁੰā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰: ā¨Ēੰ⍜ਾā¨Ŧ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨—ā¨°ā¨Žੀ ā¨Ļੇ ā¨Ļੌ⍰ਾ⍍ ⍚ੱ⍞⍪ ā¨ĩਾ⍞ੀ⍆ਂ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ⍍ੂੰ ‘⍞ੂ’ ā¨•ā¨šਿੰā¨Ļੇ ā¨šā¨¨। ā¨‡ā¨š ā¨Ŧā¨šੁ⍤ ā¨—ā¨°ā¨Ž, ⍖ੁ⍏਼⍕ ⍅⍤ੇ ⍤ੇ⍜਼ ā¨šੁੰā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨।

⍏ā¨ĩਾ⍞:5 ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ⍕ਿ⍏ ⍤⍰੍ā¨šਾਂ ā¨Ļਿ⍏਼ਾ ā¨Ŧā¨Ļ⍞ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰: ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ā¨Žੌā¨¸ā¨Ž ā¨Ŧā¨Ļ⍞⍪ ‘⍤ੇ ā¨Ļਿ⍏਼ਾ ā¨Ŧā¨Ļ⍞ ⍞ੈਂā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨। ā¨—ā¨°ā¨Žੀ ⍤ੋਂ ā¨Ŧਾ⍅ā¨Ļ ā¨Ļੱ⍖⍪-ā¨Ēੱā¨›ā¨Žੀ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ⍉ੱ⍤⍰ੀ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩੱ⍞ ⍚⍞ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨ ⍅⍤ੇ ⍏⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍉ੱ⍤⍰ੀ-ā¨Ēੱā¨›ā¨Žੀ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ā¨Ļੱ⍖⍪ ā¨ĩੱ⍞ ā¨ŽੁāŠœā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨।

⍏ā¨ĩਾ⍞:6 ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍕ਿੰ⍍ੇ ā¨Ē੍⍰⍕ਾ⍰ ā¨Ļੀ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ ⍅⍤ੇ ā¨‡ā¨šā¨¨ਾਂ ā¨Ļੀ ā¨ĩਿ⍏਼ੇ⍏਼⍤ਾā¨ĩਾਂ ⍕ੀ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰: ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨Žੁੱ⍖ ⍤ੌ⍰ ⍤ੇ ⍤ਿੰ⍍ ā¨Ē੍⍰⍕ਾ⍰ ā¨Ļੀ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ:

  • ⍏ā¨ĩā¨šਿ⍪ (convectional) ā¨ĩ⍰⍖ਾ
  • ā¨Ē⍰ā¨Ŧ⍤ੀ (orographic) ā¨ĩ⍰⍖ਾ
  • ⍚ੱ⍕⍰ā¨ĩਾ⍤ੀ (cyclonic) ā¨ĩ⍰⍖ਾ

ā¨‡ā¨š ā¨šā¨° ⍰ੁੱ⍤ ⍅⍤ੇ ⍭ੂ-⍆⍕ਾ⍰ ⍅⍍ੁ⍏ਾ⍰ ā¨ĩੱ⍖-ā¨ĩੱ⍖ ā¨Ĩਾā¨ĩਾਂ ‘⍤ੇ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:7 ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Ļੱ⍖⍪-ā¨Ēੱā¨›ā¨Žੀ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ā¨Ļਾ ⍕ੀ ā¨Žā¨šੱ⍤ā¨ĩ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ā¨Ļੱ⍖⍪-ā¨Ēੱā¨›ā¨Žੀ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍜ੂ⍍ ā¨Žā¨šੀ⍍ੇ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍆⍉ਂā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨। ā¨‡ā¨š ā¨Ēੌ⍪ ā¨¸ā¨Žੁੰā¨Ļ⍰ ⍤ੋਂ ā¨¨ā¨Žੀ ⍍ਾ⍞ ⍭⍰ā¨Ēੂ⍰ ā¨šੁੰā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨ ⍅⍤ੇ ā¨Ŧā¨šੁ⍤ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍕⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨। ā¨‡ā¨š ⍭ਾ⍰⍤ ā¨Ļੇ ⍖ੇ⍤ੀā¨ŦਾāŠœੀ ⍅⍤ੇ ⍉ā¨Ļ⍝ੋ⍗ਾਂ ⍞⍈ ⍜਼⍰ੂ⍰ੀ ā¨šā¨¨।

⍏ā¨ĩਾ⍞:8 ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨Ļੋ ⍏਼ਾ⍖ਾā¨ĩਾਂ ⍕ਿā¨šāŠœੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰: ā¨Ļੱ⍖⍪-ā¨Ēੱā¨›ā¨Žੀ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Ļੋ ⍏਼ਾ⍖ਾā¨ĩਾਂ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨ĩੰā¨Ąੀ⍆ਂ ⍜ਾਂā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨:

  • ⍅⍰ā¨Ŧ ⍏ਾ⍗⍰ ā¨Ļੀ ⍏਼ਾ⍖ਾ
  • ⍖ਾāŠœੀ ā¨Ŧੰ⍗ਾ⍞ ā¨Ļੀ ⍏਼ਾ⍖ਾ

⍏ā¨ĩਾ⍞:9 ⍅⍰ā¨Ŧ ⍏ਾ⍗⍰ ā¨Ļੀ ⍏਼ਾ⍖ਾ ā¨Ļੇ ā¨Ē੍⍰⍭ਾā¨ĩ ⍕ੀ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰: ⍅⍰ā¨Ŧ ⍏ਾ⍗⍰ ā¨Ļੀ ⍏਼ਾ⍖ਾ ⍜ੂ⍍ ā¨Žā¨šੀ⍍ੇ ā¨Ļੇ ā¨Ēā¨šਿ⍞ੇ ā¨šā¨Ģ਼⍤ੇ ā¨Ļੱ⍖⍪ੀ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨Ēā¨šੁੰ⍚ā¨Ļੀ ā¨šੈ। ā¨Ēੱā¨›ā¨Žੀ ⍘ਾ⍟ ⍅⍤ੇ ā¨Ļੱ⍖⍪ੀ ā¨Ē⍠ਾ⍰ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨‡ā¨š ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍕⍰ā¨Ļੀ ā¨šੈ। ā¨‡ā¨š ⍉ੱ⍤⍰ ā¨ĩੱ⍞ ⍚⍞ ⍕ੇ ⍗ੰ⍗ਾ ā¨Ļੇ ā¨Žੈā¨Ļਾ⍍ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍖ਾāŠœੀ ā¨Ŧੰ⍗ਾ⍞ ā¨Ļੀ ⍏਼ਾ⍖ਾ ⍍ਾ⍞ ā¨Žਿ⍞ ⍜ਾਂā¨Ļੀ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:10 ⍖ਾāŠœੀ ā¨Ŧੰ⍗ਾ⍞ ā¨Ļੀ ⍏਼ਾ⍖ਾ ā¨Ļਾ ā¨Ē੍⍰⍭ਾā¨ĩ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨Ļੇ ⍉ੱ⍤⍰-ā¨Ēੂ⍰ā¨Ŧ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍕ਿā¨ĩੇਂ ā¨šੁੰā¨Ļਾ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ⍖ਾāŠœੀ ā¨Ŧੰ⍗ਾ⍞ ā¨Ļੀ ⍏਼ਾ⍖ਾ ⍉ੱ⍤⍰-ā¨Ēੂ⍰ā¨Ŧ ā¨ĩੱ⍞ ⍚⍞ā¨Ļੀ ā¨šੈ ⍅⍤ੇ ⍗ਾ⍰ੋ, ⍖ਾ⍏ੀ ⍅⍤ੇ ⍜ੈਂ⍤ੀ⍆ਂ ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨Ēā¨šਾāŠœੀ⍆ਂ ‘⍤ੇ ā¨Ŧā¨šੁ⍤ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍕⍰ā¨Ļੀ ā¨šੈ। ā¨Žੇ⍘ਾ⍞ਿ⍆ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Žਾ⍅⍏ਿā¨¨ā¨°ā¨¸ā¨Ž ⍏ā¨Ĩਾ⍍ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍏ਾ⍞ਾ⍍ਾ 1221 ⍏ੈ.ā¨Žੀ. ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨Ļ⍰⍜ ⍕ੀ⍤ੀ ā¨—ā¨ˆ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:11 ⍏⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨Ļੀ ⍰ੁੱ⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍚ੱ⍕⍰ā¨ĩਾ⍤ੀ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍕ਿā¨Ĩੇ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ ⍅⍤ੇ ⍕ਿ⍉ਂ?

⍉ੱ⍤⍰: ⍏⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍉ੱ⍤⍰ੀ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Ēੱā¨›ā¨Žੀ ā¨ā¨¸਼ੀ⍆ ⍅⍤ੇ ⍰ੂā¨Ž ⍏ਾ⍗⍰ ⍤ੋਂ ⍆⍉ਂā¨Ļੀ⍆ਂ ⍚ੱ⍕⍰ā¨ĩਾ⍤ਾਂ ⍕ਾ⍰⍍ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ। ā¨‡ā¨š ā¨Ŧ⍰ā¨Ģ਼ ā¨Ļੇ ā¨Ēā¨šਾāŠœਾਂ ⍅⍤ੇ ā¨šਾāŠœੀ ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨Ģ⍏⍞ਾਂ ⍞⍈ ⍞ਾ⍭ā¨Ļਾ⍇⍕ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:12 ⍰ੀ⍟⍰ੀ⍟ਿੰ⍗ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ⍕ਿā¨šāŠœੇ ā¨Žā¨šੀ⍍ਿ⍆ਂ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍆⍉ਂā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨ ⍅⍤ੇ ⍕ਿā¨šāŠœੇ ā¨Ē੍⍰⍭ਾā¨ĩ ā¨Ēਾ⍉ਂā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰: ⍅⍕⍤ੂā¨Ŧ⍰ ⍅⍤ੇ ⍍ā¨ĩੰā¨Ŧ⍰ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍰ੀ⍟⍰ੀ⍟ਿੰ⍗ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ⍆⍉ਂā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨। ā¨‡ā¨š ⍧⍰⍤ੀ ⍤ੋਂ ā¨¸ā¨Žੁੰā¨Ļ⍰ ā¨ĩੱ⍞ ⍚ੱ⍞ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨, ⍖ੁ⍏਼⍕ ā¨šੁੰā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨, ⍅⍤ੇ ā¨Ļੱ⍖⍪ੀ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍅⍕⍤ੂā¨Ŧ⍰-⍍ā¨ĩੰā¨Ŧ⍰ ā¨Žā¨šੀ⍍ੇ ā¨Ļੀ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍕⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨।

⍏ā¨ĩਾ⍞:13 ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Žੌā¨¸ā¨Žੀ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ā¨Ļੀ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍕ਿ⍏ ⍅⍍ੁ⍏ਾ⍰ ā¨ĩੰā¨Ąਿ⍆ ⍜ਾਂā¨Ļਾ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨Ļੇ ⍅⍍ੁ⍏ਾ⍰ ⍇⍞ਾ⍕ੇ ⍤ਿੰ⍍ ā¨Ē੍⍰⍕ਾ⍰ ā¨Ļੇ ā¨šā¨¨:

  • ā¨ĩੱ⍧ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨ĩਾ⍞ੇ (⍉ੱ⍤⍰ੀ-ā¨Ēੂ⍰ā¨Ŧ ⍅⍤ੇ ā¨Ēੱā¨›ā¨Žੀ ⍘ਾ⍟)
  • ā¨Ļā¨°ā¨Žਿ⍆⍍ੀ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨ĩਾ⍞ੇ (ā¨Ēੱā¨›ā¨Žੀ ā¨Ŧੰ⍗ਾ⍞, ā¨Ŧਿā¨šਾ⍰, ⍉ੱ⍤⍰-ā¨Ē੍⍰ā¨Ļੇ⍏਼ ⍆ā¨Ļਿ)
  • ⍘ੱ⍟ ⍅⍤ੇ ā¨Ŧā¨šੁ⍤ ⍘ੱ⍟ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨ĩਾ⍞ੇ (ā¨Ēੱā¨›ā¨Žੀ ⍰ਾ⍜⍏ā¨Ĩਾ⍍, ⍞ੱā¨Ļਾ⍖ ⍆ā¨Ļਿ)

⍏ā¨ĩਾ⍞:14 Isotherms ⍅⍤ੇ Isohyets ⍕ਿā¨šāŠœੇ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰:

  • Isotherms: ⍍⍕⍏਼ੇ ‘⍤ੇ ā¨‰ā¨š ⍰ੇ⍖ਾā¨ĩਾਂ ⍜ੋ ā¨¸ā¨Žਾ⍍ ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍ ā¨ĩਾ⍞ੀ⍆ਂ ā¨Ĩਾā¨ĩਾਂ ⍍ੂੰ ⍜ੋāŠœā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨।
  • Isohyets: ⍍⍕⍏਼ੇ ‘⍤ੇ ā¨‰ā¨š ⍰ੇ⍖ਾā¨ĩਾਂ ⍜ੋ ⍇⍕ੋ ⍜ਿā¨šੀ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨ĩਾ⍞ੀ⍆ਂ ā¨Ĩਾā¨ĩਾਂ ⍍ੂੰ ā¨Žਿ⍞ਾ⍉ਂā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨।

⍏ā¨ĩਾ⍞:15 ā¨ĩਾ⍝ੂ-ā¨Ļਾā¨Ŧ ⍕ਿā¨ĩੇਂ ā¨Žਾā¨Ēਿ⍆ ⍜ਾਂā¨Ļਾ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ā¨ĩਾ⍝ੂ-ā¨Ļਾā¨Ŧ ⍐⍍ੀ⍰ਾā¨‡ā¨Ą ā¨Ŧੈ⍰ੋā¨Žੀ⍟⍰ ⍰ਾā¨šੀਂ ā¨Žਾā¨Ēਿ⍆ ⍜ਾਂā¨Ļਾ ā¨šੈ। ā¨Ŧੈ⍰ੋā¨Žੀ⍟⍰ ā¨Ļੀ ⍧ਾ⍤ ā¨Ļੀ ā¨Ąੱā¨Ŧੀ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨šā¨ĩਾ ⍘ੱ⍟ ⍕ੀ⍤ੀ ⍜ਾਂā¨Ļੀ ā¨šੈ ⍅⍤ੇ ⍏ā¨Ē⍰ਿੰ⍗ ⍍ਾ⍞ ⍞ੱ⍗ੀ ⍏ੂ⍈ ā¨ĩਾ⍝ੂ-ā¨Ļਾā¨Ŧ ā¨Ļ⍰⍏ਾ⍉ਂā¨Ļੀ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:16 ā¨šā¨ĩਾ ā¨Ļੀ ā¨¨ā¨Žੀ ⍕ਿā¨ĩੇਂ ā¨Ē⍤ਾ ⍞⍗ਾ⍈ ⍜ਾਂā¨Ļੀ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ā¨šā¨ĩਾ ā¨Ļੀ ā¨¨ā¨Žੀ ⍏ੁੱ⍕ੀ ⍅⍤ੇ ⍗ਿੱ⍞ੀ ⍗ੋ⍞ੀ ā¨ĩਾ⍞ੇ ā¨Ĩā¨°ā¨Žਾā¨Žੀ⍟⍰ਾਂ ⍰ਾā¨šੀਂ ā¨Ē⍤ਾ ⍞ੱ⍗ā¨Ļੀ ā¨šੈ। ā¨‡ā¨šā¨¨ਾਂ ā¨Ļੇ ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍ ā¨Ļੇ ⍅ੰ⍤⍰ ⍍ਾ⍞ ā¨šā¨ĩਾ ā¨Ļੀ ā¨¨ā¨Žੀ ⍍ਾā¨Ēੀ ⍜ਾਂā¨Ļੀ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:17 ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨Žਾā¨Ē⍪ ⍞⍈ Rain Gauge ⍕ਿā¨ĩੇਂ ā¨ĩ⍰⍤ਿ⍆ ⍜ਾਂā¨Ļਾ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: Rain Gauge ā¨ĩਿੱ⍚ ⍇ੱ⍕ ⍗ੋ⍞ ā¨Ŧ⍰⍤⍍ ⍅⍤ੇ ā¨Ŧੋ⍤⍞ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ। ā¨Ŧ⍰⍤⍍ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍕ੁੱā¨Ēੀ ⍰ਾā¨šੀਂ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨Ļਾ ā¨Ēਾ⍪ੀ ⍇⍕ੱ⍠ਾ ā¨šੁੰā¨Ļਾ ā¨šੈ। ā¨Ŧੋ⍤⍞ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍇⍕ੱ⍠ਾ ā¨šੋ⍇⍆ ā¨Ēਾ⍪ੀ ⍏਼ੀ⍏਼ੇ ā¨Ļੇ ⍏ਿ⍞ਿੰā¨Ąā¨° ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Ēਾ ⍕ੇ ā¨Žਾā¨Ēਿ⍆ ⍜ਾਂā¨Ļਾ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:18 ā¨šā¨ĩਾ ā¨Ļੀ ⍰ā¨Ģ਼⍤ਾ⍰ ⍕ਿā¨ĩੇਂ ā¨Žਾā¨Ēੀ ⍜ਾਂā¨Ļੀ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ā¨šā¨ĩਾ ā¨Ļੀ ⍰ā¨Ģ਼⍤ਾ⍰ Anemometer ⍍ਾ⍞ ā¨Žਾā¨Ēੀ ⍜ਾਂā¨Ļੀ ā¨šੈ। ⍚ਾ⍰ ⍖ਾ⍞ੀ ⍕ੌ⍞ੀ⍆ਂ ā¨šā¨ĩਾ ⍍ਾ⍞ ⍘ੁੰā¨Žā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨, ⍅⍤ੇ ⍏⍟ੈਂā¨Ą ‘⍤ੇ ⍞ੱ⍗ੀ ⍏ੂ⍈ ⍘ੁੰā¨Ž ⍕ੇ ā¨Žਾā¨Ē ā¨Ļ⍰⍏ਾ⍉ਂā¨Ļੀ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:19 ā¨ĩਾ⍝ੂ ā¨Ļੀ ā¨Ļਿ⍏਼ਾ ⍕ਿā¨ĩੇਂ ⍜ਾ⍪ੀ ⍜ਾਂā¨Ļੀ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: Wind Vane (ā¨ĩਾ⍝ੂ ā¨Ļਿ⍏਼ਾ ⍏ੂā¨šā¨•) ⍍ਾ⍞। ā¨Žੁ⍰⍗ੇ ā¨Ļੀ ⍏਼⍕⍞ ā¨ĩਾ⍞ਾ ⍤ੀ⍰ ⍘ੁੰā¨Ž ⍕ੇ ā¨šā¨ĩਾ ⍆⍉⍪ ā¨ĩਾ⍞ੀ ā¨Ļਿ⍏਼ਾ ā¨Ļ⍰⍏ਾ⍉ਂā¨Ļਾ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:20 ⍏ੁ⍍ਾā¨Žੀ ⍕ਿ⍏ ⍤⍰੍ā¨šਾਂ ā¨Ŧ⍪ā¨Ļੀ ā¨šੈ ⍅⍤ੇ ⍇⍏ā¨Ļਾ ā¨Žੁੱ⍖ ⍕ਾ⍰⍍ ⍕ੀ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ⍏ੁ⍍ਾā¨Žੀ ā¨¸ā¨Žੁੰā¨Ļ⍰ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Žਾ⍰ੂ ā¨˛ā¨šਿ⍰ਾਂ ā¨šā¨¨ ⍜ੋ 400–1000 ⍕ਿ.ā¨Žਿ./⍘ੰ⍟ਾ ⍰ā¨Ģ਼⍤ਾ⍰ ⍍ਾ⍞ ⍚ੱ⍞ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨। ā¨Žੁੱ⍖ ⍕ਾ⍰⍍ ⍭ੂ⍚ਾ⍞ ⍜ਾਂ ⍜ā¨ĩਾ⍞ਾ ā¨Žੁੱ⍖ੀ ā¨šੁੰā¨Ļੇ ā¨šā¨¨।

⍏ā¨ĩਾ⍞:21 26 ā¨Ļ⍏ੰā¨Ŧ⍰ 2004 ā¨Ļੀ ⍏ੁ⍍ਾā¨Žੀ ⍍ਾ⍞ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍕ੀ ⍍ੁ⍕⍏ਾ⍍ ā¨šੋ⍇⍆?

⍉ੱ⍤⍰: ⍅ੰā¨Ąੇā¨Žਾ⍍-⍍ਿ⍕ੋā¨Ŧਾ⍰, ⍤ਾā¨Žਿ⍞⍍ਾā¨Ąੂ, ⍆ਂ⍧⍰ਾ ā¨Ē੍⍰ā¨Ļੇ⍏਼ ⍅⍤ੇ ⍕ੇ⍰⍞ ā¨ĩਿੱ⍚ 10,500 ⍞ੋ⍕ ā¨Žਾ⍰ੇ ā¨—ā¨, ⍞ੱ⍖ਾਂ ā¨Ŧੇ-⍘⍰ ā¨šੋā¨, ā¨Ģ⍏⍞ਾਂ ⍤ā¨Ŧਾā¨š ā¨šੋā¨ˆā¨†ਂ ⍅⍤ੇ ā¨Žਾ⍞ ā¨Ąੰ⍗⍰ ⍍ੂੰ ⍍ੁ⍕⍏ਾ⍍ ā¨Ēā¨šੁੰ⍚ਾ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:22 ⍏ੁ⍍ਾā¨Žੀ ā¨Ļੇ ā¨ŽਾāŠœੇ ā¨Ē੍⍰⍭ਾā¨ĩ ⍕ੀ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰:

  • ⍜ਾ⍍ੀ ⍍ੁ⍕⍏ਾ⍍
  • ā¨Žਾ⍞ ā¨Ąੰ⍗⍰ ⍅⍤ੇ ⍜ਾ⍍ā¨ĩ⍰ਾਂ ā¨Ļੀ ā¨šਾ⍍ੀ
  • ā¨Ģ⍏⍞ਾਂ ā¨Ļੀ ⍤ā¨Ŧਾā¨šੀ
  • ⍆ā¨ĩਾ⍜ਾ⍈ ⍅⍤ੇ ⍜ਾ⍇ā¨Ļਾā¨Ļ ⍍ੂੰ ⍍ੁ⍕⍏ਾ⍍

⍏ā¨ĩਾ⍞:23 ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨Ļਾ ⍅ੰā¨ļ ⍕ਿੰ⍍ਾ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍞⍗⍭⍗ 90% ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ⍕ਾ⍰⍍ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:24 ā¨—ā¨°ā¨Žੀ ā¨ĩ⍧⍪ ⍍ਾ⍞ ā¨ĩਾ⍝ੂ-ā¨Ļਾā¨Ŧ ⍕ਿā¨ĩੇਂ ā¨Ē੍⍰⍭ਾā¨ĩਿ⍤ ā¨šੁੰā¨Ļਾ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ⍜ਿੱā¨Ĩੇ ā¨ĩਾ⍧ੂ ā¨—ā¨°ā¨Žੀ ā¨šੋā¨ĩੇ, ⍉ā¨Ĩੇ ā¨ĩਾ⍝ੂ-ā¨Ļਾā¨Ŧ ⍘ੱ⍟ ā¨šੁੰā¨Ļਾ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:25 ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ā¨ĩੱ⍧ ⍤ੋਂ ⍘ੱ⍟ ā¨ĩਾ⍝ੂ-ā¨Ļਾā¨Ŧ ā¨Ļੀ ā¨Ļਿā¨ļਾ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍕ਿā¨ĩੇਂ ⍚⍞ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰: ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ ā¨ĩੱ⍧ ā¨ĩਾ⍝ੂ-ā¨Ļਾā¨Ŧ ⍤ੋਂ ⍘ੱ⍟ ā¨ĩਾ⍝ੂ-ā¨Ļਾā¨Ŧ ā¨ĩਾ⍞ੀ ā¨Ĩਾਂ ā¨ĩੱ⍞ ⍚⍞ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨।

⍏ā¨ĩਾ⍞:26 ⍕⍰⍕ ⍰ੇ⍖ਾ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍕ਿੱā¨Ĩੇੋਂ ⍞ੰ⍘ā¨Ļੀ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ⍕⍰⍕ ⍰ੇ⍖ਾ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨Ļੇ ā¨Žੱ⍧ ā¨ĩਿੱ⍚ੋਂ ⍞ੰ⍘ā¨Ļੀ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:27 ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ā¨Ļਾ ā¨¸ā¨Žਾਂ ⍕ਿā¨ĩੇਂ ⍍ਿ⍏⍚⍤ ā¨¨ā¨šੀਂ ā¨šੁੰā¨Ļਾ?

⍉ੱ⍤⍰: ā¨Žੌā¨¸ā¨Ž, ā¨¸ā¨Žੁੰā¨Ļ⍰ ā¨Ļਾ ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍, ā¨šā¨ĩਾ ā¨Ļੀ ā¨Ļਿ⍏਼ਾ ⍅⍤ੇ ⍚ੱ⍕⍰ā¨ĩਾ⍤ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ā¨Ļੇ ā¨¸ā¨Žਾਂ ⍅⍤ੇ ā¨Žਾ⍤⍰ਾ ⍍ੂੰ ā¨Ē੍⍰⍭ਾā¨ĩ⍤ ⍕⍰ā¨Ļੇ ā¨šā¨¨।

⍏ā¨ĩਾ⍞:28 ā¨Ēੰ⍜ਾā¨Ŧ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍏⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨Ļੀ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍕ਿ⍏ ⍤⍰੍ā¨šਾਂ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ?

⍉ੱ⍤⍰: ⍏⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍚ੱ⍕⍰ā¨ĩਾ⍤ੀ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ, ⍜ੋ ⍉ੱ⍤⍰ੀ ⍭ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨Ēੱā¨›ā¨Ž ⍅⍤ੇ ⍉ੱ⍤⍰-ā¨Ēੱā¨›ā¨Ž ā¨ĩੱ⍞ੋਂ ⍆⍉ਂā¨Ļੀ⍆ਂ ⍚ੱ⍕⍰ā¨ĩਾ⍤ਾਂ ⍕ਾ⍰⍍ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ।

⍏ā¨ĩਾ⍞:29 ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ⍕ā¨Ļੋਂ ⍅⍕⍤ੂā¨Ŧ⍰ ⍅⍤ੇ ⍍ā¨ĩੰā¨Ŧ⍰ ā¨ĩਿੱ⍚ ā¨•ā¨Žā¨œ਼ੋ⍰ ā¨šੁੰā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰: ⍅⍕⍤ੂā¨Ŧ⍰-⍍ā¨ĩੰā¨Ŧ⍰ ā¨ĩਿੱ⍚ ⍧⍰⍤ੀ ā¨ĩੱ⍧ ā¨—ā¨°ā¨Ž ā¨šੋ⍪ ⍕ਾ⍰⍍ ā¨ĩਾ⍝ੂ-ā¨Ļਾā¨Ŧ ⍘ੱ⍟ ā¨šੁੰā¨Ļਾ ā¨šੈ, ⍇⍏ ⍞⍈ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ ā¨•ā¨Žā¨œ਼ੋ⍰ ā¨šੋ ⍜ਾਂā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨।

⍏ā¨ĩਾ⍞:30 ⍰ੀ⍟⍰ੀ⍟ਿੰ⍗ ā¨Žੌ⍍⍏ੂ⍍ ā¨Ēੌ⍪ਾਂ ⍕ਿੱā¨Ĩੇ ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍕⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨?

⍉ੱ⍤⍰: ⍤ਾā¨Žਿ⍞⍍ਾā¨Ąੂ ⍅⍤ੇ ⍆ਂ⍧⍰ਾ ā¨Ē੍⍰ā¨Ļੇ⍏਼ ā¨Ļੇ ā¨Ēੂ⍰ā¨Ŧੀ ⍤ੱ⍟ ⍤ੇ ā¨‡ā¨š ā¨ĩ⍰⍖ਾ ⍕⍰ā¨Ļੀ⍆ਂ ā¨šā¨¨।

Answer by Mrinmoee