Chapter 5
ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ⍠⍤ੇ ā¨ੰā¨ā¨˛ੀ ā¨ੀā¨ĩ⍍
1. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ੀ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ā¨š ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨šੈ ā¨ੋ ā¨Žā¨¨ੁੱ⍠ā¨Ļੀ ā¨ੂā¨Žਿā¨ਾ ⍤ੋਂ ā¨Ŧਿ⍍ਾਂ ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ ā¨ĩੱ⍞ੋਂ ā¨ੱā¨ā¨Ļੀ ā¨šੈ ⍠⍤ੇ ā¨ਿ⍏ੇ ā¨ੇ⍤⍰ ā¨Ļੀ ā¨Žਿੱā¨ੀ, ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍, ā¨ĩ⍰ā¨ਾ ⍠⍤ੇ ā¨ā¨˛ā¨ĩਾ⍝ੂ ā¨Ļੇ ⍠⍍ੁ⍏ਾ⍰ ā¨ĩਿā¨ā¨¸ā¨¤ ā¨šੁੰā¨Ļੀ ā¨šੈ।
2. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨Ļੇ ā¨Žੁੱ⍠⍤ੱ⍤ ā¨ਿā¨šāŠੇ ā¨šā¨¨?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨ੂā¨Žੀ ā¨Ļੀ ā¨ਿā¨¸ā¨Ž, ā¨Žਿੱā¨ੀ ā¨Ļੀ ā¨ੁ⍪ā¨ĩੱ⍤ਾ, ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍, ⍏ੂ⍰ā¨ੀ ⍰ੌ⍏਼⍍ੀ ⍠⍤ੇ ā¨ĩ⍰ā¨ਾ ā¨ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨Ļੇ ā¨ĩਿā¨ਾ⍏ ā¨˛ā¨ ā¨Žੁੱ⍠⍤ੱ⍤ ā¨šā¨¨।
3. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨Ēੰā¨ਾā¨Ŧ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨Ļੇ ā¨ਿੰ⍍ੇ ā¨Ē੍⍰ā¨ਾ⍰ ā¨šā¨¨?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨Ēੰā¨ਾā¨Ŧ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨Ļੇ 5 ā¨Ē੍⍰ā¨ਾ⍰ ā¨šā¨¨।
4. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨Ēੰā¨ਾā¨Ŧ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨Ļੇ ā¨ੇ⍤⍰ ā¨ਿā¨ĩੇਂ ā¨ĩੰā¨Ąੇ ā¨ਾ ⍏ā¨ā¨Ļੇ ā¨šā¨¨?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨ੱ⍤⍰ੀ ā¨šਿੱ⍏ਾ—ā¨šਿā¨Žਾ⍞ਿ⍠ā¨Ē੍⍰ā¨ਾ⍰ ā¨Ļੀ ⍏ਿੱ⍞ੀ ⍏਼ੀ⍤-ā¨ā¨¸਼⍪ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ, ā¨ੱā¨ੀ ā¨ĸ⍞ਾ⍪ਾਂ—ā¨ā¨Ē-ā¨ā¨¸਼⍪ ā¨ੀ⍞ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ, ā¨ā¨Ē-ā¨ā¨¸਼⍪ ā¨ਾāŠੀā¨Ļਾ⍰ ā¨Ēā¨šਾāŠੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ, ⍍ੀā¨ĩੇਂ ā¨Žੈā¨Ļਾ⍍—ā¨ੁ⍏਼⍠ā¨Ēੱ⍤ā¨āŠੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ, ā¨Ļੱā¨ā¨Ŗੀ ā¨šਿੱ⍏ਾ—ā¨ā¨¸਼⍪ ā¨ੰā¨Ąੇā¨Ļਾ⍰ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ।
5. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨šਿā¨Žਾ⍞ਿ⍠ā¨Ē੍⍰ā¨ਾ⍰ ā¨Ļੀ ⍏ਿੱ⍞ੀ ⍏਼ੀ⍤-ā¨ā¨¸਼⍪ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨Ļੀā¨ਂ ā¨Žੁੱ⍠ā¨ĩਿ⍏਼ੇ⍏਼⍤ਾā¨ĩਾਂ ā¨ੀ ā¨šā¨¨?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨ā¨š ā¨Ē⍠ਾ⍍ā¨ੋ⍠ā¨਼ਿ⍞੍ā¨šੇ ā¨Ļੀ ⍧ਾ⍰ ā¨ā¨˛ਾਂ ā¨¤ā¨šਿ⍏ੀ⍞ ā¨ĩਿੱā¨ ā¨Žਿ⍞ā¨Ļੀ ā¨šੈ, ā¨ā¨ਾ⍠ā¨ĩੱ⍧, ā¨ĩ⍰ā¨ਾ ā¨਼ਿā¨ā¨Ļਾ, ā¨ੱ⍠ā¨ā¨ਾ⍠ā¨ĩਾ⍞ੇ ā¨ੀ⍞ ā¨Ļੇ ⍰ੁੱā¨, ā¨Ŧਾਂ⍏, ⍏਼ā¨šਿ⍤ੂ⍤, ā¨ਾā¨šā¨˛ੀ, ⍠ੰā¨Ŧ ⍠⍤ੇ ā¨Ēā¨šਾāŠੀ ā¨ਿੱā¨ā¨° ā¨Žੁੱ⍠⍰ੁੱā¨ ā¨šā¨¨।
6. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ā¨Ē-ā¨ā¨¸਼⍪ ā¨ੀ⍞ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ਿੱā¨Ĩੇ ā¨Žਿ⍞ā¨Ļੀ ā¨šੈ ⍠⍤ੇ ā¨ā¨¸ ā¨Ļੀ ā¨ĩਿ⍏਼ੇ⍏਼⍤ਾ ā¨ੀ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨Ē⍠ਾ⍍ā¨ੋ⍠ā¨਼ਿ⍞੍ā¨šੇ ā¨Ļੀ ā¨Ē⍠ਾ⍍ā¨ੋā¨ ā¨¤ā¨šਿ⍏ੀ⍞ ⍠⍤ੇ ā¨šੁ⍏਼ਿā¨ā¨°ā¨Ēੁ⍰ ā¨Ļੇ ā¨ੱā¨ੇ ā¨ĸ⍞ਾ⍪ਾਂ ‘⍤ੇ ā¨Žਿ⍞ā¨Ļੀ ā¨šੈ। ā¨ੀ⍞ ā¨Ļੇ ⍰ੁੱ⍠ā¨ĩ⍧ੀ⍠ā¨ਿā¨¸ā¨Ž ā¨Ļੇ ā¨¨ā¨šੀਂ ⍠⍤ੇ ā¨ਾā¨ĩੇਂ-ā¨ਾā¨ĩੇਂ ā¨šā¨¨। ā¨ੈ⍰, ⍏਼ā¨šਿ⍤ੂ⍤, ā¨ਾā¨šā¨˛ੀ ā¨šੋ⍰ ⍰⍞ੇ ⍰ੁੱā¨ ā¨šੇ⍠⍞ੇ ā¨ਾā¨ਾਂ ā¨ĩਿੱā¨ ā¨Žਿ⍞ā¨Ļੇ ā¨šā¨¨।
7. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ā¨Ē-ā¨ā¨¸਼⍪ ā¨ਾāŠੀā¨Ļਾ⍰ ā¨Ēā¨šਾāŠੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ਿā¨Ĩੇ ā¨Ēਾ⍠ā¨ਾਂā¨Ļੀ ā¨šੈ ⍠⍤ੇ ā¨ā¨¸ ā¨Ļੇ ā¨ਾ⍰⍍ ā¨ੀ ā¨šੋā¨?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨Ē⍠ਾ⍍ā¨ੋ⍠ā¨਼ਿ⍞੍ā¨šੇ ā¨Ļੇ ā¨Ŧਾā¨ੀ ā¨ਾā¨, ā¨šੁ⍏਼ਿā¨ā¨°ā¨Ēੁ⍰ ⍠⍤ੇ ⍰ੂā¨Ē⍍ā¨ā¨° ā¨Ļੇ ā¨Ēੂ⍰ā¨Ŧੀ ā¨ਾā¨। ⍏ੰā¨ā¨Ŗੇ ā¨ੰā¨ā¨˛ ā¨Ļੀ ⍞ā¨ਾ⍤ਾ⍰ ā¨ā¨ਾā¨, ā¨਼ਿā¨ā¨Ļਾ ā¨ā¨°ਾā¨, ā¨Žਿੱā¨ੀ ā¨Ļੇ ⍰ੁāŠā¨¨ ⍠⍤ੇ ⍠ੱ⍠ā¨ਾ⍰⍍ ā¨ā¨š ā¨ਾāŠੀā¨Ļਾ⍰ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ĩਿੱ⍠⍤ā¨Ŧā¨Ļੀ⍞ ā¨šੋ ā¨ā¨।
8. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ā¨¸਼⍪-ā¨ੁ⍏਼⍠ā¨Ēੱ⍤ā¨āŠੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ਿੱā¨Ĩੇ ā¨Žਿ⍞ā¨Ļੀ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ⍍ੀā¨ĩੇਂ ā¨Žੈā¨Ļਾ⍍, ā¨ੰā¨Ąੀ ā¨ā¨˛ਾā¨ਿā¨ਂ ā¨Ļੇ ā¨Žੈā¨Ļਾ⍍ ⍠⍤ੇ ā¨Žੱ⍧ā¨ĩ⍰⍤ੀ ā¨Žੈā¨Ļਾ⍍ਾਂ ā¨ĩਿੱā¨। ā¨Ēā¨šਿ⍞ਾਂ ā¨ੱā¨Ĩੇ ⍏ੰā¨ā¨Ŗੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ĩੀ ā¨šੋā¨Ļੀ ⍏ੀ।
9. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ਾā¨šā¨˛ੀ, ⍍ਿੰā¨Ž, ā¨Ēਿੱā¨Ē⍞, ā¨Ŧੋā¨šāŠ ā¨ ā¨¤ੇ ā¨ਿੱā¨ā¨° ā¨Ļੀ ā¨ਿā¨Ĩੇ ā¨Žā¨šੱ⍤⍤ਾ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨ā¨š ⍰ੁੱ⍠ā¨ੁ⍏਼⍠ā¨Ēੱ⍤ā¨āŠੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ĩਿੱā¨ ā¨Žਿ⍞ā¨Ļੇ ā¨šā¨¨ ⍠⍤ੇ ⍏ā¨Ĩਾ⍍⍠⍞ੋā¨ਾਂ ā¨ĩੱ⍞ੋਂ ā¨ੋā¨ā¨¨, ā¨ਾਂ, ā¨Ģ⍞ ⍠⍤ੇ ā¨ĩ⍰⍤ੀ ⍞⍠ā¨ā¨Ē⍝ੋ⍠ā¨ੀ⍤ੇ ā¨ਾਂā¨Ļੇ ā¨šā¨¨।
10. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ā¨¸਼⍪ ā¨ੰā¨Ąੇā¨Ļਾ⍰ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ਿੱā¨Ĩੇ ā¨Žਿ⍞ā¨Ļੀ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨ੱ⍠ā¨ĩ⍰ā¨ਾ ā¨ĩਾ⍞ੇ ā¨Ļੱā¨ā¨Ŗੀ ā¨਼ਿ⍞੍ā¨šਿā¨ਂ—ā¨Žਾ⍍⍏ਾ, ā¨Ŧ⍠ਿੰā¨Ąਾ, ā¨Ģਾā¨਼ਿ⍞ā¨ਾ, ā¨Ģ਼ਿ⍰ੋā¨਼ā¨Ēੁ⍰ ⍠⍤ੇ ā¨Ģ਼⍰ੀā¨Ļā¨ੋ⍠ā¨Ļੇ ā¨Žੱ⍧-ā¨Ļੱā¨ā¨Ŗੀ ā¨ਾā¨ਾਂ ā¨ĩਿੱā¨।
11. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨Ļਾ ā¨ĩਾ⍤ਾā¨ĩ⍰⍪ ⍞⍠ā¨ੀ ⍞ਾā¨ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨šā¨ĩਾ ā¨Ļਾ ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍ ⍠ੰā¨ĸਾ ā¨ā¨°ā¨¨ਾ, ā¨ਾ⍰ā¨Ŧ⍍ ā¨Ąਾā¨ā¨ā¨ā¨¸ਾā¨ā¨Ą ⍍ੂੰ ā¨ā¨ਾā¨ā¨Ŗਾ, ā¨ā¨ā¨¸ੀā¨ā¨¨ ā¨Žੁā¨šੱā¨ā¨ ā¨ā¨°ā¨¨ਾ, ā¨ā¨˛ ⍏⍤⍰ ā¨ੱā¨ਾ ā¨ā¨°ā¨¨ਾ, ā¨Ē੍⍰ā¨ĩਾ⍏ੀ ā¨Ēੰā¨ੀā¨ਂ ⍞⍠⍠ਾā¨šā¨° ā¨Ē੍⍰ā¨Ļਾ⍍ ā¨ā¨°ā¨¨ਾ।
12. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨Ēੰā¨ਾā¨Ŧ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ਿੰ⍍ੇ ā¨Ē੍⍰⍤ੀ⍏਼⍤ ā¨ੇ⍤⍰ ā¨ĩਿੱā¨ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ⍏ਿ⍰ā¨Ģ 6.07% ā¨ੇ⍤⍰ ā¨ĩਿੱā¨।
13. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ⍏⍰ā¨ਾ⍰ੀ ⍠⍤ੇ ā¨Ē੍⍰ਾā¨ā¨ĩੇ⍠ā¨ੰā¨ā¨˛ਾਂ ā¨ĩਿੱ⍠⍰ā¨ā¨Ŧਾ ā¨ਿੰ⍍ਾ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: 1,385 ā¨ĩ⍰⍠ā¨ਿ⍞ੋā¨Žੀā¨ā¨° ⍏⍰ā¨ਾ⍰ੀ ⍠⍤ੇ 1,673 ā¨ĩ⍰⍠ā¨ਿ⍞ੋā¨Žੀā¨ā¨° ā¨Ē੍⍰ਾā¨ā¨ĩੇā¨।
14. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨Ēੰā¨ਾā¨Ŧ ā¨Ļੇ ā¨ਿ⍏ ā¨਼ਿ⍞੍ā¨šੇ ā¨ĩਿੱ⍠⍏⍠⍤ੋਂ ā¨਼ਿā¨ā¨Ļਾ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ⍰ੂā¨Ē⍍ā¨ā¨° ā¨਼ਿ⍞੍ā¨šਾ, ā¨ਿੱā¨Ĩੇ 37.19% ā¨ੇ⍤⍰ ā¨Ģੌ⍰ੇ⍏⍠ā¨ā¨ĩ⍰ ā¨šੇā¨ ā¨šੈ।
15. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨Žਾ⍍⍏ਾ ā¨਼ਿ⍞੍ā¨šੇ ā¨Ļੀ ā¨ੁā¨Ļ⍰⍤ੀ ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ਿā¨ĩੇਂ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ⍏ਿ⍰ā¨Ģ 1.26% ā¨ੇ⍤⍰ ā¨ੰā¨ā¨˛ਾਂ ā¨šੇā¨ ā¨šੈ, ⍏⍠⍤ੋਂ ā¨ੱā¨।
16. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: Afforestation ā¨Ļਾ ā¨ੀ ⍠⍰ā¨Ĩ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨Ŧੰā¨ā¨° ā¨਼ā¨Žੀ⍍ ā¨ਾਂ ā¨ੱ⍠ā¨Ŧ⍍⍏ā¨Ē⍤ੀ ā¨ĩਾ⍞ੀ ā¨਼ā¨Žੀ⍍ ⍤ੇ ā¨Ēੌā¨Ļੇ ⍞ā¨ਾ ā¨ੇ ā¨ā¨¸ā¨¨ੂੰ ā¨ੰā¨ā¨˛ ā¨Ŧ⍪ਾā¨ā¨Ŗਾ।
17. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: Social Forestry ⍠⍤ੇ Agricultural Forestry ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ੀ ⍠ੰ⍤⍰ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: Social Forestry—ā¨¸ā¨Žਾā¨ਿ⍠⍞ਾ⍠⍞⍠ā¨ੰā¨ā¨˛ ā¨ā¨ਾā¨ā¨Ŗਾ। Agricultural Forestry—ā¨ੇ⍤ੀ ā¨Ļੀā¨ਂ ⍞ੋāŠਾਂ ⍞⍠ā¨Ēੌā¨Ļੇ ⍞ā¨ਾā¨ā¨Ŗਾ।
18. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ੰā¨ā¨˛ਾਂ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨Ēਾ⍪ੀ ā¨Ļੇ ⍏⍤⍰ ⍍ੂੰ ā¨ਿā¨ĩੇਂ ā¨ā¨ਾ ā¨ੀ⍤ਾ ā¨ਾਂā¨Ļਾ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ⍰ੁੱā¨ਾਂ ā¨Ļੀā¨ਂ ā¨āŠ੍ā¨šਾਂ ā¨Žਿੱā¨ੀ ⍍ੂੰ ā¨ā¨āŠ ā¨ੇ ā¨਼ā¨Žੀ⍍ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨Ēਾ⍪ੀ ā¨Ļੇ ⍏⍤⍰ ⍍ੂੰ ā¨ā¨ਾ ā¨ā¨°ā¨Ļੀā¨ਂ ā¨šā¨¨।
19. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ੰā¨ā¨˛ ā¨ਿ⍏ ⍤⍰੍ā¨šਾਂ ā¨šā¨ĩਾ ⍍ੂੰ ⍠ੰā¨ĸਾ ā¨ā¨°ā¨Ļੇ ā¨šā¨¨?
ā¨ੱ⍤⍰: ⍰ੁੱā¨ਾਂ ⍤ੋਂ ⍍ਿā¨ā¨˛ā¨Ŗ ā¨ĩਾ⍞ੇ ā¨ĩਾā¨Ē⍰ (Transpiration) ā¨ਾ⍰⍍ ā¨šā¨ĩਾ ā¨Ļਾ ⍤ਾā¨Ēā¨Žਾ⍍ ā¨ā¨ā¨Ļਾ ā¨šੈ।
20. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ੰā¨ā¨˛ਾਂ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ā¨ā¨¸ੀā¨ā¨¨ ā¨ਿā¨ĩੇਂ ā¨Ŧ⍪ā¨Ļਾ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ⍰ੁੱā¨ਾਂ ⍠⍤ੇ ā¨Ēੌā¨Ļਿā¨ਂ ā¨Ģੋā¨ੋ⍏ਿੰā¨Ĩੇ⍏ਿ⍏ ⍰ਾā¨šੀਂ ā¨ਾ⍰ā¨Ŧ⍍ ā¨Ąਾā¨ā¨ā¨ā¨¸ਾā¨ā¨Ą ā¨ĩ⍰⍤ ā¨ੇ ā¨ā¨ā¨¸ੀā¨ā¨¨ ā¨ੱā¨Ąā¨Ļੇ ā¨šā¨¨।
21. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ੰā¨ā¨˛ਾਂ ā¨Ļੀ ⍏ੁ⍰ੱā¨ਿ⍠⍞⍠ā¨ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ਿā¨šāŠਾ ā¨ਾ⍍ੂੰ⍍ ā¨Ŧ⍪ਾā¨ā¨ ā¨ਿā¨?
ā¨ੱ⍤⍰: The Wildlife Protection Act, 1972।
22. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ੰā¨ā¨˛ੀ ā¨ੀā¨ĩਾਂ ā¨Ļੀ ⍏ੁ⍰ੱā¨ਿ⍠⍞⍠ā¨ਿā¨šāŠੇ ā¨Ē੍⍰ੋā¨ੈā¨ā¨ ā¨šā¨¨?
ā¨ੱ⍤⍰: ⍏਼ੇ⍰ ā¨Ē੍⍰ੋā¨ੈā¨ā¨, ā¨šਾā¨Ĩੀ ā¨Ē੍⍰ੋā¨ੈā¨ā¨, ā¨ੈਂā¨Ąਾ ā¨Ē੍⍰ੋā¨ੈā¨ā¨, ā¨ā¨Ē⍰ੇ⍏਼⍍ ā¨Žā¨ā¨°ā¨Žੱā¨, ā¨Ē੍⍰ੋā¨ੈā¨ā¨ ā¨੍⍰ੇā¨Ą ā¨ੰā¨Ąੀ⍠⍍ ā¨Ŧ⍏ā¨ā¨°ā¨Ą।
23. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: Indian Board for Wild Life ā¨Ļਾ ā¨ā¨ ⍍ ā¨ā¨Ļੋਂ ā¨šੋā¨ā¨ ⍏ੀ?
ā¨ੱ⍤⍰: 1952 ā¨ĩਿੱā¨।
24. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ੰā¨ā¨˛ੀ ā¨ੀā¨ĩਾਂ ā¨Ļੀ ⍏ੁ⍰ੱā¨ਿ⍠⍞⍠ā¨ੀ ⍤⍰ੀā¨ੇ ā¨šā¨¨?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨šੋ⍰ ā¨ੌā¨Žੀ ā¨Ēਾ⍰⍠ā¨Ŧ⍪ਾā¨ā¨Ŗਾ, ā¨Ē੍⍰ā¨Ŧੰ⍧ ⍏ੁ⍧ਾ⍰⍍ਾ, ⍏਼ਿā¨ਾ⍰ '⍤ੇ ⍰ੋā¨, ā¨ਾ⍏ ā¨Ē੍⍰ā¨ਾ⍤ੀā¨ਂ ā¨Ļੀ ⍰ੱā¨ਿā¨, ⍞ੋā¨ਾਂ ⍍ੂੰ ā¨ਾā¨ā¨°ੂ⍠ā¨ā¨°ā¨¨ਾ।
25. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ੁੱ⍞ ā¨ੌā¨Žੀ ā¨Ēਾ⍰⍠⍠⍤ੇ ā¨ੰā¨ā¨˛ੀ ā¨ੀā¨ĩ ā¨Ē⍍ਾā¨šā¨ਾā¨šਾਂ ā¨ਿੰ⍍ੇ ā¨šā¨¨?
ā¨ੱ⍤⍰: 103 ā¨ੌā¨Žੀ ā¨Ēਾ⍰⍠⍠⍤ੇ 544 ā¨ੰā¨ā¨˛ੀ ā¨ੀā¨ĩ ā¨Ē⍍ਾā¨šā¨ਾā¨šਾਂ।
26. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍠⍏⍠⍤ੋਂ ā¨ĩੱā¨Ąਾ ā¨Ĩ⍪⍧ਾ⍰ੀ ā¨Ē੍⍰ਾ⍪ੀ ā¨ਿā¨šāŠਾ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ā¨šਾā¨Ĩੀ।
27. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ੈਂā¨Ąੇ ā¨Ļੀ ā¨ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍠ā¨ੀ ⍏ā¨Ĩਿ⍤ੀ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: 1,500 ⍤ੋਂ ā¨ੱ⍠ā¨ੈਂā¨Ąੇ ā¨Ŧā¨ੇ ā¨šā¨¨, ⍏ਿ⍰ā¨Ģ ⍠⍏ਾā¨Ž ⍠⍤ੇ ā¨Ēੱā¨ā¨Žੀ ā¨Ŧੰā¨ਾ⍞ ā¨ĩਿੱā¨।
28. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: “⍠⍰⍍ਾ” ⍠⍤ੇ “ā¨ੌ⍰” ā¨ਿੱā¨Ĩੇ ā¨Žਿ⍞ā¨Ļੇ ā¨šā¨¨?
ā¨ੱ⍤⍰: ⍠⍰⍍ਾ—⍠⍏ਾā¨Ž ⍠⍤ੇ ā¨ā¨¤ੀ⍏ā¨āŠ੍ā¨š; ā¨ੌ⍰—ā¨Žੱ⍧ ā¨ਾ⍰⍤।
29. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ā¨ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱ⍠⍏਼ੇ⍰ ā¨Ļੀ ⍏ੰā¨ਿ⍠ā¨ਿੰ⍍ੀ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ⍞ā¨ā¨ā¨ 3,000, ā¨Žੁੱ⍠⍤ੌ⍰ ‘⍤ੇ ā¨Ēੂ⍰ā¨Ŧੀ ā¨šਿā¨Žਾ⍞ਿ⍠⍠⍤ੇ ā¨Ē੍⍰ਾā¨ā¨Ļੀā¨Ē ā¨ਾ⍰⍤ ā¨ĩਿੱā¨।
30. ā¨Ē੍⍰⍏਼⍍: ⍝ਾ⍠ā¨ਿੱā¨Ĩੇ ā¨Ēਾā¨ā¨ ā¨ਾਂā¨Ļਾ ā¨šੈ ⍠⍤ੇ ā¨ā¨¸ ā¨Ļੀ ā¨ĩ⍰⍤ੋਂ ā¨ੀ ā¨šੈ?
ā¨ੱ⍤⍰: ⍞ੱā¨Ļਾ⍠ā¨ĩਿੱā¨, ā¨ਾ⍰ ā¨ĸੋ⍪ ā¨ĩਾ⍞ੇ ā¨ਾ⍍ā¨ĩ⍰ ā¨ĩā¨ੋਂ।
Answer by Mrinmoee