EARTH, MOON AND THE SUN                   Chapter-12 


পৃথিৱী, চন্দ্ৰ আৰু সূর্য                                    দ্বাদশ অধ্যায় 




EXERCISE (অনুশীলনী)


Q. 1. Fill up the blanks (খালী ঠাই পূৰ কৰা।)


(i) The Earth rotates from (পৃথিৱীখন দিশৰ পৰা direction to direction. দিশলৈ ঘূৰি থাকে।)


Ans. west, east (পশ্চিম, পূব)


(ii) The movement of an object around another object is called the (এটা বস্তুৰ চাৰিওফালে আন এটা বস্তুৰ গতিক ____ বোলে।)


Ans. revolution (পৰিভ্ৰমণ)


(iii) The imaginary line on which the Earth rotates is called ______. (যি কাল্পনিক ৰেখাৰ ওপৰত পৃথিৱীখন ঘূৰি থাকে সেই ডাল হ'ল _____।)


Ans. axis of rotation (ঘূর্ণন অক্ষ) 


Q. 2. State whether the following statements are true or false? (তলত দিয়া বিৱৰণসমূহ সঁচানে মিছা লিখা)


(i) Rotation refers to an object spinning around its own axis. (True/False) (ঘূর্ণন বুলিলে কোনো এটা বস্তুৱে নিজ অক্ষত ঘূৰি থকাটো বুজায়।) (সঁচা/মিছা)


Ans. True (সঁচা)


(ii) The Earth's axis of rotation is upright with respect to the orbit. (True/False) (পৃথিৱীৰ ঘূর্ণন অক্ষ ইয়াৰ কক্ষপথৰ সাপেক্ষে উলম্ব।) (সঁচা/মিছা)


Ans. False (মিছা)


(iii) Solar eclipse happens in every year. (True/False) (প্রতি বছৰত সূর্যগ্রহণ হয়।) (সঁচা/মিছা)


Ans. False (মিছা)


(iv) A "diamond ring" is seen after a lunar eclipse. (True/False) (চন্দ্ৰগ্ৰহণৰ ঠিক পাছতেই "হীৰা আঙঠি” দেখা যায়।) (সঁচা/মিছা)


Ans. False (মিছা) 


Q. 3. Jonaki notices a group of stars at the midnight in the winter solstice. Will she notice the same group of stars at midnight in the winter solstice next year on the same day?


(জানকীয়ে শীত সংক্ৰান্তিৰ মাজনিশা কোনো এটা তৰাৰ গোেট লক্ষ্য কৰিলে। পাছৰ বছৰত তাই সেই দিনটোতে একেটা তৰাৰ গোেটক দেখিৰনে?)


Ans. Yes, she will notice. (হয়, দেখিব।)


Q. 4. Darken the circle of correct answer:

(শুদ্ধ উত্তৰৰ গোলটো সম্পূৰ্ণকৈ পূৰ কৰাঃ)


(i) In which phase of the Moon, does a solar eclipse occur?

(চন্দ্ৰৰ কোনটো অৱস্থাত সূর্যগ্রহণ হয়?)


(a) New Moon (অমাবস্যা)                (b) Full Moon (পূর্ণিমা)


(c) First quarter (প্রথম চতুর্থাংশ অৱস্থা)    


(d) Last quarter (অন্তিম চতুর্থাংশ অৱস্থা)


Ans. (a)


(ii) What is the order of the Sun, Earth and Moon during a solar eclipse? (সূর্যগ্ৰহণৰ সময়ত সূৰ্য, পৃথিৱী, চন্দ্ৰৰ শুদ্ধ ক্ৰমটো কি?)


(a) Earth → Sun → Moon (পৃথিৱী সূর্য চন্দ্র)


(b) Sun Moon → Earth (সূর্য → চন্দ্ৰ পৃথিৱী)


(c) Earth → Moon → Sun (পৃথিৱী → চন্দ্র → সূর্য)


(d) Moon Sun → Earth (চন্দ্র সূর্য পৃথিৱী)


Ans. (b)


(iii) One morning, Madhurjya was talking with his cousin who was in United States of America (USA), his cousin was about to sleep as it was night-time there. What is the main reason behind this time difference?


(এদিন ৰাতিপুৱা মাধুৰ্যই আমেৰিকাত থকা সম্পৰ্কীয় ভায়েকৰ লগত কথা পাতি আছিল, তাত ৰাতি হোৱাৰ বাবে তেওঁৰ ভায়েক শুবলৈ ওলাইছিল। সময়ৰ এনে পাৰ্থক্যৰ আঁৰৰ মূল কাৰণটো হ'ল-)


(a) The USA is farther from the Sun (আমেৰিকা সূৰ্যৰপৰা বহু দূৰত।)


(b) The Moon blocks sunlight from reaching the USA (চন্দ্ৰই সূৰ্যৰ পোহৰ আমেৰিকা ঢুকি পোৱাত বাধা দিয়ে।)


(c) The Earth's revolution causes day and night. (পৃথিৱীৰ পৰিভ্ৰমণৰ কাৰণে দিন আৰু ৰাতি হয়।)


(d) The Earth's rotation causes different areas to face the Sun at different times. (পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ কাৰণে বিভিন্ন অঞ্চল বিভিন্ন সময়ত সূৰ্যৰ ফালে মুখ কৰি থাকে।)


Ans. (d) 


(iv) Teacher asked, "Why do the places near the Poles experience long days in summer and long nights in winter"? Four students answered. Who do you think answered correctly? (শিক্ষকে প্রশ্ন কৰিছিল, 'মেৰু অঞ্চলত গ্রীষ্মকালত দীঘল দিন আৰু শীতকালত দীঘল ৰাতি হয় কিয়? চাৰিজন ছাত্ৰই উত্তৰ দিলে। তোমাৰ মতে তলৰ কোনজন ছাত্ৰই শুদ্ধ উত্তৰ দিছে?)


(a) The Sun moves closer to the Poles in summer.

(গ্রীষ্মকালত সূৰ্য মেৰুৰ ওচৰলৈ গতি কৰে।)


(b) The Sun moves farther from the Poles during winter.

(শীতকালত সূর্য মেৰুৰপৰা বহু দূৰলৈ যায়।)


(c) The Earth spins on its axis near the Poles.

(মেৰুৰ ওচৰত পৃথিৱী নিজৰ অক্ষত ঘূৰে।)


(d) The tilt of Earth's axis affects sunlight during revolution. (পৰিভ্ৰমণৰ সময়ত পৃথিৱীৰ অক্ষৰ হেলনীয়াই সূৰ্যৰ পোহৰত প্ৰভাৱ পেলায়।)


Ans. (d) 


Q. 5. Choose the correct option. (শুদ্ধ বিকল্পটো বাছি উলিওৱা-)


i) The Earth's axis of rotation is tilted at an angle of____.

(পৃথিৱীৰ ঘূর্ণন অক্ষ ____কোণত হেলনীয়া হৈ থাকে।)


(a) 250      (b) 25.30       (c) 23.5°     (d) 230


Ans. (c) 


(ii) Day and night on the Earth are caused due to -(পৃথিৱীত দিন আৰু ৰাতিৰ সৃষ্টি হোৱাৰ কাৰণ হ'ল-)


(a) Tilt of the Earth's axis of rotation (পৃথিৱীৰ ঘূর্ণন অক্ষ হেলনীয়া হোৱা)


(b) Rotation of the Earth (পৃথিৱীৰ আৱৰ্তন)


(c) Revolution of the Earth (পৃথিৱীৰ পৰিভ্ৰমণ)


(d) Change in the distance of the Sun from the Earth. (পৃথিৱীৰ পৰা সূৰ্যৰ


দূৰত্বৰ পৰিৱৰ্তন)


Ans. (b)

(iii) The Indian astronomer who first explained the concept of day and night was – (প্রথমবাৰৰ বাবে দিন আৰু ৰাতিৰ ধাৰণাৰ ব্যাখ্যা দিয়া ভাৰতীয়

জ্যোতির্বিজ্ঞানীগৰাকী আছিল-)


(a) Brahmagupta (ব্রহ্মগুপ্ত)


(c) Bhaskara (ভাস্কৰ)



(b) Varahamihira (বৰাহমিহিৰ)


(d) Aryabhatta (আর্যভট্ট)


Ans. (d)

(iv) In which phase of the Moon, does a lunar eclipse occur?


(চন্দ্ৰৰ কোনটো দশাত চন্দ্রগ্রহণ হয়?)


(a) New Moon (অমাৱস্যা)


(b) Full Moon (পূর্ণিমা)


(c) First quarter (প্রথম চতুর্থাংশ দশা)


(d) Last quarter (অন্তিম চতুর্থাংশ দশা)


Ans. (b)


Q. 6. What is annular eclipse? (বলয়াকাৰ সূৰ্যগ্রহণ কি?)


Ans. The special type of partial solar eclipse when the Moon blocks.



Q. 7. Who wrote the text called 'Surya Siddhanta' that explained eclipse? (গ্ৰহণৰ ব্যাখ্যা দিয়া 'সূর্য সিদ্ধান্ত' নামৰ পাঠ্য কোনে ৰচনা কৰিছিল?)


Ans. Aryabhatta. (আর্যভট্টই)


Q. 8. Who is known as the Father of Indian Space Programine? (ভাৰতীয় মহাকাশ কাৰ্যসূচীৰ পিতৃ হিচাপে কাক জনা যায়?)


Ans. Dr. Vikram Sarabhai (ড° বিক্ৰম সাৰাভাই)