CHAPTER: 1
শিশুলীলা
‘ক’ — ভাব বিষয়ক
১। অতি চমু প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখা।
(ক) ‘কৃষ্ণগীত গাৱন্ত সুন্দৰী’ — কৃষ্ণগীত গোৱা সুন্দৰীগৰাকী কোন?
উত্তৰঃ কৃষ্ণগীত গোৱা সুন্দৰীগৰাকী হৈছে মাতৃ যশোদা।
(খ) ‘কৰ্ণত কুণ্ডল দোলে আতি’ — কাৰ কৰ্ণৰ কুণ্ডলৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত মাতৃ যশোদাৰ কৰ্ণৰ কুণ্ডলৰ কথা কোৱা হৈছে।
(গ) ‘কাম্পে কোপে অৰুণ অধৰ’ — ইয়াত কাৰ অৰুণ অধৰৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত শিশু শ্ৰীকৃষ্ণৰ অৰুণ অধৰৰ কথা কোৱা হৈছে।
(ঘ) ‘মথনিত ধৰিয়া নিষেধি’ — ‘মথনি’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ‘মথনি’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে দধি বা গাখীৰ ঘুঁটিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ সঁজুলি।
(ঙ) ‘নোজোড়ে আঙুলি দুই জৰী’ — ইয়াত কাৰ জৰীৰ নাটনি হৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত শ্ৰীকৃষ্ণক উডুখলত বান্ধিবলৈ মাতৃ যশোদাই ব্যৱহাৰ কৰা জৰী দুই আঙুল পৰিমাণে নাটনি হোৱাৰ কথা কোৱা হৈছে।
(চ) ‘ৰুণ ঝুণ কেয়ূৰ কঙ্কণ’ — কাৰ কেয়ূৰ-কঙ্কণৰ ‘ৰুণ-ঝুণ’ শব্দৰ কথা কোৱা
হৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত মাতৃ যশোদাৰ কেয়ূৰ-কঙ্কণৰ ‘ৰুণ-ঝুণ’ শব্দৰ কথা কোৱা হৈছে।
২। ‘শিশুলীলা’ পাঠটিত ফুটি উঠা শ্ৰীকৃষ্ণৰ মানৱীয় ৰূপৰ বিষয়ে নিজৰ ভাষাৰে
লিখা।
উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ‘শিশুলীলা’ পাঠত শ্ৰীকৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক মহিমাৰ লগতে এজন সাধাৰণ শিশুৰ মানৱীয় ৰূপ অতি জীৱন্তভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।
শিশু কৃষ্ণ সাধাৰণ শিশুৰ দৰেই মাক যশোদাৰ মৰম বিচাৰে, কোলাত উঠে, স্তনপান কৰে, ঠেহ-পেচ কৰে আৰু ইচ্ছা পূৰণ নহ’লে অভিমান আৰু খং কৰে। মাকে আধাতে স্তনপান বন্ধ কৰি উতলি অহা গাখীৰ নমাবলৈ যোৱাত কৃষ্ণৰ খং উঠে। সেই খঙতে তেওঁ দধিভাণ্ড ভাঙে, লৱণু সিঁচৰিত কৰি নিজেও খায় আৰু বান্দৰকো খুৱায়।
মাক যশোদাই শাস্তি দিবলৈ খেদি অহাত কৃষ্ণ সাধাৰণ শিশুৰ দৰে ভয় পাই পলাই ফুৰে। মাকক দৌৰি দৌৰি ভাগৰি পৰা দেখি অৱশেষত তেওঁ নিজেই ধৰা দিয়ে।
এইদৰে দুষ্টামি, অভিমান, খং, ভয়, মৰম আৰু মাতৃৰ প্ৰতি আকর্ষণ—এই সকলোবোৰ শিশুস্বভাৱৰ মাজেৰে শ্ৰীকৃষ্ণৰ মানৱীয় ৰূপ সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে। অৱশ্যে এই মানৱীয় আচৰণৰ মাজে মাজে তেওঁৰ ঐশ্বৰিক শক্তিৰো আভাস পোৱা যায়।
৩। শংকৰদেৱৰ মহত্তম সৃষ্টি ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ৰ বিষয়ে এটি চমুটোকা লিখা।
উত্তৰঃ ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ সাহিত্যিক আৰু ধৰ্মীয় সৃষ্টি। অসমীয়া বৈষ্ণৱ সাহিত্যত এই গ্ৰন্থৰ স্থান অতি উচ্চ।
একশৰণ নামধৰ্মৰ আদৰ্শ প্ৰচাৰ আৰু নাম-প্ৰসঙ্গৰ উদ্দেশ্যে ৰচিত এই গ্ৰন্থত ভগৱানৰ মহিমা, শ্ৰীকৃষ্ণৰ বিভিন্ন লীলা, ভক্তিৰ মাহাত্ম্য আৰু ধৰ্মীয় আদৰ্শ সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।
‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ৰ ভাষা সহজ, সুৰীয়া আৰু ভক্তিৰসেৰে পৰিপূৰ্ণ। ইয়াত হৰ্ষ-বিষাদ, প্ৰেম, ভক্তি, ক্ৰোধ, ক্ষমা আদিৰো মনোমোহা প্ৰকাশ দেখা যায়।
‘শিশুলীলা’ও এই মহান গ্ৰন্থৰে অন্তৰ্গত। ধৰ্মীয় মূল্যৰ লগতে সাহিত্যিক আৰু সাংস্কৃতিক দিশৰ পৰাও ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ অসমীয়া সাহিত্যৰ এক অমূল্য সম্পদ।
৪। ‘শিশুলীলা’ পাঠটিৰ অন্তৰ্নিহিত তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ মূল তাৎপৰ্য হৈছে ভগৱান আৰু ভক্তৰ মাজৰ গভীৰ প্ৰেম আৰু ভক্তিৰ সম্পৰ্ক প্ৰকাশ কৰা।
ইয়াত জগতৰ প্ৰভু, অনাদি-অনন্ত পূৰ্ণব্ৰহ্ম শ্ৰীকৃষ্ণই যশোদাৰ ঘৰত এজন সাধাৰণ শিশুৰূপে লীলা কৰা দেখা যায়। যশোদাই কৃষ্ণক ঈশ্বৰ বুলি নহয়, নিজৰ পুত্ৰ বুলি ভাবি মৰম কৰে, শাসন কৰে আৰু দুষ্টামিৰ বাবে বান্ধিবলৈও চেষ্টা কৰে।
যিজন ভগৱানক যোগীসকলে কঠোৰ ধ্যান-তপস্যা কৰিও সহজে লাভ কৰিব নোৱাৰে, সেইজন ভগৱানেই ভক্ত যশোদাৰ ওচৰত পুত্ৰৰূপে ধৰা দিছে। ইয়াৰ দ্বাৰা দেখুওৱা হৈছে যে ভগৱান ভক্তিৰ অধীন।
আনহাতে যশোদাই কৃষ্ণক বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে জৰী বাৰে বাৰে দুই আঙুল কম হোৱা ঘটনাই কৃষ্ণৰ অসীম ঐশ্বৰিক ৰূপ প্ৰকাশ কৰে। শেষত মাতৃৰ কষ্ট দেখি কৃষ্ণই নিজেই বান্ধ খায়।
সেয়ে ‘শিশুলীলা’ৰ অন্তৰ্নিহিত শিক্ষা হ’ল—শুদ্ধ ভক্তি আৰু প্ৰেমৰ দ্বাৰা ভগৱানক লাভ কৰিব পাৰি।
৫। ‘তাহাঙ্ক তনয় মানি বলে। যশোদা বান্ধন্ত উডুখলে।’ — কথাষাৰৰ অন্তৰ্নিহিত
তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
শ্ৰীকৃষ্ণ অনাদি-অনন্ত পূৰ্ণব্ৰহ্ম আৰু জগতৰ ঈশ্বৰ। কিন্তু মাতৃ যশোদাই তেওঁৰ এই ঐশ্বৰিক স্বৰূপ উপলব্ধি নকৰি নিজৰ সাধাৰণ পুত্ৰ বুলিয়েই ভাবিছিল।
কৃষ্ণই দধিভাণ্ড ভাঙি দুষ্টামি কৰাত যশোদাই মাতৃসুলভ খঙত তেওঁক শাস্তি দিবলৈ উডুখলত বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰে। অথচ যিজনক যোগীসকলেও কঠোৰ সাধনাৰে সহজে লাভ কৰিব নোৱাৰে, সেইজন ঈশ্বৰেই যশোদাৰ স্নেহ আৰু ভক্তিৰ বন্ধনত আবদ্ধ হৈছে।
ইয়াৰ মূল তাৎপৰ্য হৈছে—ভক্তিৰ শক্তি ইমানেই গভীৰ যে অসীম পৰমেশ্বৰেও ভক্তৰ ওচৰত নিজকে সমৰ্পণ কৰে।
৬। ‘নাহি আদি অন্ত পূৰ্বাপৰ। পূৰ্ণব্ৰহ্ম জগত ঈশ্বৰ।।’ — ইয়াত কবিয়ে শিশু কৃষ্ণৰ
ঐশ্বৰিক গুণৰ প্ৰকাশ কেনেদৰে কৰিছে?
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকিৰ জৰিয়তে কবি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে শিশু কৃষ্ণৰ প্ৰকৃত ঐশ্বৰিক স্বৰূপ প্ৰকাশ কৰিছে।
কৃষ্ণৰ কোনো আদি বা অন্ত নাই। তেওঁ অনন্ত, চিৰন্তন আৰু পূৰ্ণব্ৰহ্ম। তেওঁ সমগ্ৰ জগতৰ ঈশ্বৰ।
কিন্তু সেই অসীম ঈশ্বৰেই নন্দ-যশোদাৰ ঘৰত এজন সাধাৰণ শিশুৰূপে নানা দুষ্টামি কৰি আছে। মাতৃ যশোদাই তেওঁৰ ঐশ্বৰিক মহিমা নাজানি নিজৰ পুত্ৰ বুলি ভাবি জৰীৰে উডুখলত বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰে।
যশোদাই যিমানেই জৰী আনে, প্ৰতিবাৰেই দুই আঙুল পৰিমাণে কম হয়। এই অলৌকিক ঘটনাই কৃষ্ণৰ অসীম শক্তি প্ৰকাশ কৰে। শেষত মাতৃৰ পৰিশ্ৰম আৰু ভক্তি দেখি কৃষ্ণই নিজেই বান্ধ খায়।
এইদৰে কবিয়ে কৃষ্ণৰ শিশুসুলভ মানৱীয় ৰূপৰ মাজতেই তেওঁৰ অনন্ত আৰু সৰ্বশক্তিমান ঐশ্বৰিক ৰূপ প্ৰকাশ কৰিছে।
৭। ব্যাখ্যা কৰা
(ক) ‘যাক যোগী নপাৱে ধ্যানত। হেন হৰি পলান্ত ভয়ত।।’
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
এই পদফাঁকিত ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ মহিমা আৰু ভক্তিৰ শক্তি প্ৰকাশ পাইছে।
যিজন শ্ৰীহৰিক যোগীসকলে কঠোৰ ধ্যান-তপস্যা কৰিও সহজে লাভ কৰিব নোৱাৰে, সেইজন পৰমেশ্বৰেই নন্দ-যশোদাৰ ঘৰত শিশু হৈ মাতৃ যশোদাৰ ভয়ত পলাই ফুৰিছে।
কৃষ্ণই দধিভাণ্ড ভাঙি লৱণু খাই বান্দৰকো খুৱাইছিল। সেই দুষ্টামি দেখি যশোদাই হাতত মাৰি লৈ কৃষ্ণক ধৰিবলৈ খেদি যায়। মাকৰ খং দেখি কৃষ্ণ সাধাৰণ শিশুৰ দৰে ভয় পাই পলাই যায়।
ইয়াৰ অন্তৰ্নিহিত অৰ্থ হ’ল—ভগৱান অসীম শক্তিৰ অধিকাৰী হ’লেও ভক্তৰ প্ৰেম আৰু স্নেহৰ ওচৰত নিজকে সমৰ্পণ কৰে।
(খ) ‘ভাণ্ড ভাঙ্গি আবে যাইবি কোথা। খাইবো আজি কৃষ্ণ তোৰ মাথা।।’
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকি ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
মাতৃ যশোদাই স্তনপান কৰাই থকা অৱস্থাত উতলি অহা গাখীৰ নমাবলৈ কৃষ্ণক কোলাৰ পৰা নমাই থৈ গৈছিল। ইয়াতে কৃষ্ণৰ অভিমান আৰু খং উঠে। তেওঁ দধিভাণ্ড ভাঙি লৱণু সিঁচৰিত কৰি নিজেও খায় আৰু বান্দৰকো খুৱায়।
এই দৃশ্য দেখি যশোদাৰ খং উঠে। তেওঁ হাতত মাৰি লৈ কৃষ্ণক শাস্তি দিবলৈ খেদি যায় আৰু খঙৰ ভাৱত উক্ত কথাষাৰ কয়।
এই পদফাঁকিত মাতৃ যশোদাৰ শাসন আৰু খঙৰ আঁৰত থকা গভীৰ মাতৃস্নেহৰ প্ৰকাশ ঘটিছে। লগতে মাতৃ-পুত্ৰৰ স্বাভাৱিক আৰু মৰমলগা সম্পৰ্কও সুন্দৰকৈ ফুটাই তোলা হৈছে।
(গ) ‘পাচে পাচে যশোদা খেদন্ত। ভয়ে লাগ মাৱক নেদন্ত।।’
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
কৃষ্ণই দধিভাণ্ড ভাঙি লৱণু খোৱা আৰু বান্দৰক খুওৱা দেখি যশোদা খঙত হাতত মাৰি লৈ তেওঁক ধৰিবলৈ যায়।
মাকৰ খং আৰু মাৰিৰ ভয় দেখি কৃষ্ণ পলাই যায়। যশোদাও পিছে পিছে খেদি যায়। কৃষ্ণই মাকক সহজে ধৰা নিদিয়ে।
এই দৃশ্যত এফালে মাতৃৰ শাসন আৰু আনফালে দুষ্ট শিশু কৃষ্ণৰ ভয় আৰু চতুৰালি প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ মাজেৰে মাতৃ-পুত্ৰৰ স্বাভাৱিক আৰু স্নেহপূৰ্ণ সম্পৰ্কৰ এক মনোমোহা ছবি দাঙি ধৰা হৈছে।
৮। ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ আধাৰত শ্ৰীকৃষ্ণৰ নানা ধৰণৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে নিজৰ ভাষাৰে
বিৱৰি লিখা।
উত্তৰঃ ‘শিশুলীলা’ পাঠত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে শিশু কৃষ্ণৰ বিভিন্ন মনোমোহা লীলাৰ বৰ্ণনা দিছে।
এদিন মাতৃ যশোদাই কৃষ্ণৰ গুণ গাই গাই দধি মথি আছিল। তেতিয়া শিশু কৃষ্ণ আহি মাকক সাৱটি ধৰি মথনিত ধৰে আৰু দধি মথাত বাধা দিয়ে। যশোদাই পুত্ৰক কোলাত লৈ স্তনপান কৰাবলৈ ধৰে।
সেই সময়তে চৌকাত থোৱা গাখীৰ উতলি উঠা দেখি যশোদাই কৃষ্ণক কোলাৰ পৰা নমাই গাখীৰ নমাবলৈ যায়। আধাতে স্তনপান বন্ধ হোৱাত কৃষ্ণৰ খং উঠে। তেওঁ কোঠাত সোমাই দধিভাণ্ড ভাঙে, লৱণু সিঁচৰিত কৰি নিজেও খায় আৰু উডুখলৰ ওপৰত উঠি বান্দৰকো লৱণু খুৱায়।
যশোদাই এই দৃশ্য দেখি হাতত মাৰি লৈ কৃষ্ণক খেদিবলৈ ধৰে। কৃষ্ণ মাকৰ ভয়ত পলাই ফুৰে। মাকে খেদি খেদি ক্লান্ত হোৱা দেখি কৃষ্ণ অৱশেষত নিজে ধৰা দিয়ে।
তাৰ পিছত যশোদাই কৃষ্ণক উডুখলত বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু যিমান জৰী জোৰে, সিমানেই দুই আঙুল পৰিমাণে কম হয়। অৱশেষত মাতৃৰ কষ্ট দেখি কৃষ্ণই নিজেই বান্ধ খায়।
এই ঘটনাবোৰৰ মাজেৰে শ্ৰীকৃষ্ণৰ দুষ্টামি, অভিমান, ভয়, চতুৰালি, মাতৃপ্ৰেম আৰু ঐশ্বৰিক মহিমা একেলগে প্ৰকাশ পাইছে।
৯। ‘মহাকোপে কোঠা পশিলন্ত। সিঞ্চিৰাই লৱণু ভুঞ্জন্ত।।’ — কোনে অতি খঙেৰে
কোঠাত সোমাইছিল? তেওঁ কিয় লৱণুবোৰ ছটিয়াই খাইছিল?
উত্তৰঃ শিশু শ্ৰীকৃষ্ণই অতি খঙেৰে কোঠাত সোমাইছিল।
মাতৃ যশোদাই কৃষ্ণক কোলাত লৈ স্তনপান কৰাই আছিল। সেই সময়তে চৌকাত থোৱা গাখীৰ উতলি অহা দেখি যশোদাই কৃষ্ণক কোলাৰ পৰা নমাই থৈ গাখীৰ নমাবলৈ যায়।
হেঁপাহ পলুৱাই মাতৃদুগ্ধ পান কৰিব নোপোৱাত কৃষ্ণৰ খং আৰু অভিমান হয়। সেই খঙতে তেওঁ কোঠাত সোমাই দধিভাণ্ড ভাঙে আৰু লৱণু চাৰিওফালে সিঁচৰিত কৰি নিজেও খায়। পাছত বান্দৰকো লৱণু খাবলৈ দিয়ে।
এই ঘটনাই শিশু কৃষ্ণৰ স্বাভাৱিক অভিমান, খং আৰু দুষ্টামিৰ ৰূপ প্ৰকাশ কৰে।
১০। কৃষ্ণক ধৰিবলৈ গৈ যশোদাৰ কেনে অৱস্থা হৈছিল বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ কৃষ্ণৰ দুষ্টামি দেখি মাতৃ যশোদাই হাতত মাৰি লৈ তেওঁক ধৰিবলৈ খেদি যায়। মাকৰ খং দেখি কৃষ্ণ ভয় পাই পলাই ফুৰে আৰু সহজে ধৰা নিদিয়ে।
কৃষ্ণৰ পিছে পিছে দৌৰি যশোদা অত্যন্ত ক্লান্ত হৈ পৰে। দৌৰাৰ ফলত তেওঁৰ খোপা ঢিলা হৈ যায়, খোপাত পিন্ধা মালতী ফুল সৰি পৰে আৰু তেওঁ ফেঁপাই ভাগৰি পৰে।
মাতৃ যশোদাৰ এনে অৱস্থা দেখি কৃষ্ণৰ দয়া হয়। তেতিয়া তেওঁ পলোৱা বন্ধ কৰি নিজেই মাতৃৰ হাতত ধৰা দিয়ে।
এই ঘটনাই একফালে যশোদাৰ পুত্ৰস্নেহ আৰু আনফালে ভক্তৰ প্ৰতি ভগৱানৰ কৰুণা সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰে।
‘খ’ — ভাষা বিষয়ক
১১। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ এটা বা দুটাকৈ সমাৰ্থক শব্দ লিখা।
কৰ্ণ
উত্তৰঃ কাণ, শ্ৰৱণেন্দ্ৰিয়।
অৰুণ
উত্তৰঃ ৰঙা, ৰক্তিম।
দধি
উত্তৰঃ দৈ।
বস্ত্ৰ
উত্তৰঃ বসন, কাপোৰ।
বদন
উত্তৰঃ মুখ, আনন।
লৱণু
উত্তৰঃ মাখন।
কোপ
উত্তৰঃ খং, ৰাগ।
দশন
উত্তৰঃ দাঁত।
দুগ্ধ
উত্তৰঃ গাখীৰ, ক্ষীৰ।
ঈশ্বৰ
উত্তৰঃ ভগৱান, পৰমেশ্বৰ।
১২। তলৰ পুৰণি অসমীয়া শব্দবোৰৰ আধুনিক ৰূপ লিখা।
উত্তৰঃ
| পুৰণি ৰূপ | আধুনিক ৰূপ |
|---|
| তাহাঙ্ক | তেওঁক / তাক |
| নোজোৰে | নাটে / নোজোৰে |
| খসি | খহি |
| ৰহিল | ৰ’ল |
| আসি | আহি |
| ভৈলা | হ’ল |
| আসন্ত | আহে / আহিছে |
| শিলায়ে | শিলেৰে |
| কাম্পে | কঁপে |
| মাৱক | মাকক |
| বসি | বহি |
| প্ৰয়াসি | চেষ্টা কৰি |
| খেদন্ত | খেদে / খেদি যায় |
১৩। তলৰ শব্দকেইটাত কি কাৰণত মূৰ্ধন্য ‘ণ’ বা ‘ষ’ হৈছে বুজাই লিখা— অৰুণ,
কঙ্কণ, কৰ্ণ, শ্ৰোণী, ভাণ্ড, নিষেধি।
উত্তৰঃ
অৰুণ
‘ৰ’ৰ প্ৰভাৱত পিছৰ দন্ত্য ‘ন’ মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
কঙ্কণ
এই শব্দত ‘ণ’ স্বাভাৱিকভাৱে মূৰ্ধন্য ৰূপত ব্যৱহৃত হৈছে।
কৰ্ণ
‘ৰ’ৰ পিছত থকা ‘ন’ মূৰ্ধন্য হৈ ‘ণ’ হৈছে।
শ্ৰোণী
‘ৰ’ৰ প্ৰভাৱত পিছৰ ‘ন’ মূৰ্ধন্য হৈ ‘ণ’ হৈছে।
ভাণ্ড
মূৰ্ধন্য বৰ্গৰ ‘ড’ৰ সৈতে যুক্ত হোৱা বাবে ‘ন’ মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
নিষেধি
উপসৰ্গৰ প্ৰভাৱত দন্ত্য ‘স’ মূৰ্ধন্য ‘ষ’ হৈ ‘নিষেধি’ ৰূপ হৈছে।
১৪। পাঠটোত থকা অসমাপিকা ক্ৰিয়া শব্দ পাঁচোটা বাছি উলিয়াই লিখা।
উত্তৰঃ পাঠটোত থকা অসমাপিকা ক্ৰিয়া শব্দৰ পাঁচোটা উদাহৰণ হ’ল—
১. গৈয়া
২. পিন্ধি
৩. বান্ধি
৪. ধৰিয়া
৫. এৰি।
Teacher Generate Question Answer
শব্দাৰ্থ আৰু টোকাঃ
আউৰ আৰু।
আখি চকু।
আজোড়ন্তে আজুৰি থাকোঁতে।
কঙ্কণ খাৰু।
কোপে খঙত।
খসি খহি।
চাণ্ড জোৰকৈ ।
ছায়া চাই।
ডৰে ভয়তে ।
দশন দাঁত।
দিব্য় স্বৰ্গীয়।
দোলে দুলি থাকে; লৰে।
নন্দজায়া নন্দৰজাৰ পত্নী।
নিষেধি বাধা দি।
পশিলন্ত সোমালহি।
প্ৰয়াসি যত্ন কৰি ।
বদন মুখ।
বসি বহি।
ভঞ্জন্ত খালে।
মথনি গাখীৰ ঘুঁটিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ সঁজুলি।
মহাত্ৰাস খুব বেছি ভয় খোৱা।
মেলান মেল খোৱা বা মুকলি হোৱা।
শিকিয়া কোনো বস্তু ওপৰত আঁৰি থ'বৰ বাবে ৰচিৰে প্ৰস্তুত কৰা এবিধ সঁজুলি।
শ্ৰোণী ভৰে নিতম্ব বা তপিনাৰ ভৰত।
সিঞ্চিৰাই ছটিয়াই দি, সিঁচি দি .
স্ৰৱৈ বৈ থকা।
ক্ষৌম বস্ত্ৰ পাটৰ কাপোৰ।
প্ৰশ্নাৱলীঃ
১। অতি চমু প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখা।
(ক) 'কৃষ্ণগীত গাৱন্ত সুন্দৰী'।।
----কৃষ্ণগীত গোৱা সুন্দৰীগৰাকী কোন?
উত্তৰঃ 'কৃষ্ণগীত গাৱন্ত সুন্দৰী' --- কৃষ্ণগীত গোৱা সুন্দৰী গৰাকী হ'ল যশোদা।
বা
কৃষ্ণগীতগোৱা সুন্দৰী গৰাকী হল যশোদা।
(খ) 'কৰ্ণত কুণ্ডল দোলে আতি।'
---কাৰ কাণৰ কুণ্ডলৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ 'কণত কুণ্ডল দোলে আতি' ইয়াত যশোদাৰ কাণৰ কুণ্ডলৰ কথা কোৱা হৈছে।
বা
ইয়াত যশোদাৰ কৰ্ণত কুণ্ডলৰ কথা কোৱা হৈছে।
(গ) 'কাম্পে কোপে অৰুণ অধৰ।'
----ইয়াত কাৰ অৰুণ অধৰৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ কাম্পে কোপে অৰুণ অধৰ' ইয়াত শ্ৰীকৃষ্ণৰ অৰুণ অধৰৰ কথা কোৱা হৈছে।
বা
ইয়াত শ্ৰীকৃষ্ণৰ অৰুণ অধৰৰ কথা কোৱা হৈছে।
(ঘ) 'মথনিত ধৰিয়া নিষেধি'।
----'মথনি' শব্দৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ 'মথনি' শব্দৰ অৰ্থ হ'লঃ গাখীৰ ঘুঁটিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ সঁজুলি।
বা
গাখীৰ ঘুঁটিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
(ঙ) 'নোজোড়ে আঙ্গুল দুই জৰী'----ইয়াত কাৰ জৰীৰ নাটনি হৈছে?
উত্তৰঃ 'নোজোড়ে আঙ্গুল দুই জৰী' --- ইয়াত শ্ৰীকৃষ্ণক বান্ধিবলৈ মাক যশোদাৰ জৰীৰ নাটনি হৈছে।
বা
ইয়াত শ্ৰীকৃষ্ণক বান্ধিবলৈ মাক যশোদাৰ জৰীৰ নাটনি হৈছে।
(চ) 'ৰুণ ঝুণ কেয়ূৰ কঙ্কণ' ।
----কাৰ কেয়ূৰ কঙ্কণৰ 'ৰুণঝুণ' শব্দৰ কথা ইয়াত কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ 'ৰুণ ঝুণ কেয়ূৰ কঙ্কণ' -- ইয়াত যশোদাৰ কেয়ূৰ কঙ্কণৰ 'ৰুণ-ঝুণ' শব্দৰ কথা কোৱা হৈছে।
বা
ইয়াত যশোদাৰ কেয়ুৰ কঙ্গণৰ 'ৰুণ-ঝুণ' শব্দৰ কথা কোৱা হৈছে।
২। 'শিশুলীলা' পাঠটিত ফুটি উঠা শ্ৰীকৃষ্ণৰ মানৱীয় ৰূপৰ বিষয়ে নিজৰ ভাষাৰে লিখা।
উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ বিৰচিত 'কীৰ্ত্তন-ঘোষা'ৰ অন্তৰ্গত 'শিশুলীলা' পাঠটিত পৰম পুৰুষ শ্ৰীকৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক ৰূপৰ উপৰিও সাধাৰণ মানৱ শিশুৰ ৰূপটো অতি সুন্দৰ ভাৱে পৰিস্ফুত হোৱা দেখিবলৈ পোৱা যায়। সাধাৰণ মানৱ শিশুৱে যেনেকৈ মাকক আমনি কৰে, মাকৰ লগত ঠেহ-পেচ কৰে থিক তেনেদৰে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণয়ো মাক যশোদাৰ লগত ঠেহ পাতিছে, অভিমান কৰিছে। মাকৰ মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰাৰ বাবে ঘৰৰ বয়-বস্তু ভাঙি, দলিয়াই লণ্ড-ভণ্ড কৰিছে। মাকৰ খং উঠাত ভয়তে পলাইছে আৰু মাকৰ ভাগৰ লগা দেখি আপুনিয়ে মাকৰ হাতত ধৰাও দিছে। শিশুলীলাৰ আ্যখ্যানভাগ কৃষ্ণ হৈ পৰিছে চিৰন্তন শিশুৰ এক মোহনীয় ৰূপ। এয়া যেন আমাৰ চিনাকি এক শিশুৰহে দুষ্টালি।
৩। শংকৰদেৱৰ মহত্ত্বম সৃষ্টি 'কীৰ্ত্তন-ঘোষা'ৰ বিষয়ে এটি চমুটোকা লিখা।
উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ কীৰ্তিস্তম্ভ হ'লঃ 'কীৰ্ত্তন ঘোষা' । নাম প্ৰসঙ্গৰ উপযোগী হিচাপে ৰচনা কৰা এই কাব্যগ্ৰন্থ মহাপুৰুষৰ দ্বাৰা প্ৰৱত্তিত একশৰন নাম ধৰ্মৰ মূলপুঠি। বিভিন্ন ছন্দৰ প্ৰয়োগ, ৰসৰ প্ৰাধান্য তথা ভক্তিধৰ্মৰ গুনানুকীৰ্ত্তনেৰে ভৰপুৰ কীৰ্ত্তন-ঘোষাত ৯ টা অধ্যায় আছে। সাহিত্যিক গুনেৰে সমৃদ্ধ কীৰ্ত্তন-ঘোষাই ভক্তি ৰসৰ ফল্গুধাৰা নিঃসৰন কৰাৰ উপৰিও আমাৰ সমাজৰ জনসাধৰণৰ মনটো এক বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰি আহিছে।
৪। 'শিশুলীলা' পাঠটিৰ অন্তৰ্নিহিত তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ 'শিশুলীলা' পাঠটি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱেৰ দ্বাৰা বিৰচিত 'কীৰ্তন-ঘোষা'ৰ অন্তৰ্গত। ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণ ত্ৰিজগতৰ প্ৰতি পূৰ্ণব্ৰহ্ম অৱতাৰ । সেইজন ভগৱানেই ভকতৰ মনোকামনা পূৰণৰ হেতুকে সাধাৰণ মানৱশিশুৰূপে যশোদাৰ পুত্ৰহৈ জন্ম লৈছে আৰু নানান লীলা খেলা দেখুৱাইছে। 'শিশুলীলা' মহাপুৰুষ শংকৰদেৱৰ ভগৱাত প্ৰেমৰ সুন্দৰ নিদৰ্শন।
মাতৃ যশোদা আৰু শিশুপুত্ৰ শ্ৰীকৃষ্ণৰ লীলা খেলাৰে পৰিপূৰ্ণ 'শিশুলীলা' পাঠটিৰ জৰিয়তে দেখিবলৈ পোৱা যায় যে ভগৱান সদায় ভক্তৰ অধীন। ভক্তৰ অধীন ভগৱানে ভকতৰ মনোকামনা পূৰণ কৰিবলৈ সদাই যত্ন কৰে। যশোদা পৰম কৃষ্ণ ভক্ত । যি জনা পৰম ঈশ্বৰক মহা যোগী সধিক সকলে তপ-যপ কৰিও দৰ্শন লাভ কৰিব নোৱাৰে; সেইজনা পৰম পুৰুষ ঈশ্বৰক একমাত্ৰ ভক্তিৰ জৰিয়তেই যশোদাই নিজপুত্ৰ ৰূপে লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। কিন্তু সাধাৰণ মানৱী যশোদা ভগৱানক লাভ কৰিও অহংকাৰ মুক্ত হ'ব পৰা নাছিল। সেয়েহে কৃষ্ণই তেওঁক নচুৱাই ৰং চাইছে। পৰমবহ্ম কৃষ্ণক নিজ পুত্ৰৰূপে ভ্ৰম কৰি যশোদাই তেওঁক উড়লত বান্ধিবলৈ প্ৰয়োগ কৰিছে আৰু বিফল হৈছে।
ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণ অনাদি অনন্ত। সাংসাৰিক মায়া মোহৰ স্ত্ৰষ্টা, কালৰ অধিকাৰী। সেইজন ভগৱান সর্বব্যাপ্তী, সৰ্বশক্তিমান। কেৱল ভকতিৰ জৰিয়তেহে তেওঁক লাভ কৰা সম্ভৱ। এয়ে 'শিশুলীলা' পাঠটিৰ তাৎপৰ্য।
৫। 'তাহাঙ্ক তনয় মানি বলে।
যশোদা বান্ধন্ত উডুখলে।' ----কথাষাৰৰ অন্তৰ্নিহিত তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ 'তাহাঙ্ক তনয় মানি বলে।
যশোদা বান্ধন্ত উডুখলে'। - উক্ত পদফাঁকিৰে মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে 'শিশুলীলা' নামৰ পাঠটিত পৰম পুৰুষ ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণক মাক যশোদাই উডুলত বান্ধি যোৱাৰ প্ৰয়াস কৰাৰ কৰা প্ৰকাশ কৰিছে।
যশোদা আছিল শ্ৰীকৃষ্ণৰ পৰম ভক্ত। ভকতিৰ বলতেই যশোদাই ত্ৰিজগতৰ পতি পৰম পুৰুষ শ্ৰীকৃষ্ণক পুত্ৰ ৰূপে লাভ কৰিছিল। মহা মহা যোগী, মাধৱ সকলে বছৰ বছৰ ধৰি তপ-যপ কৰিও যিজনা ভগৱানক দৰ্শন পাবলৈও সক্ষম হোৱা নাছিল; সেই পৰম ঈশ্বৰক যশোদাই কেৱল ভকতিৰ জৰিয়তেই পুত্ৰ ৰূপে লাভ কৰিছিল। নিজ পুত্ৰ মানি শ্ৰীকৃষ্ণৰ লগত খং অভিমান কৰিছিল, আনকি বান্ধি থ'বলৈও প্ৰয়াস কৰিছিল। ইয়াৰ দ্বাৰা ইয়াকে বুজাব বিচাৰিছে যে- ভগৱান সদায় ভকতৰ অধিন। ভকতে যি ৰূপতেই তেওঁক বিচাৰে তেওঁ সেই ৰূপতেই ভকতক ধৰা দিয়ে।
৬। 'নাহি আদি অন্ত পূৰ্বাপৰ।
পূৰ্ণব্ৰহ্মা জগত ঈশ্বৰ ।।' ---- ইয়াত কবিয়ে শিশু কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক গুণৰ প্ৰকাশ কেনেদৰে কৰিছে বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ 'নাহি আদি অন্ত পূৰ্বাপৰ।
পূৰ্ণব্ৰহ্মা জগত ইশ্বৰ'! - এই কবিতা ফাঁকিৰ জৰিয়তে কবি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে পূৰ্ণব্ৰহ্মা অৱতাৰ ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ মহিমাৰ বিষয়ে প্ৰকাশ কৰিছে।
ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণই পুত্ৰ ৰূপে যশোদাৰ ঘৰত ওপজি নানান লীলা খেলা কৰিছিল। শিশু পুত্ৰৰূপে তেওঁ যশোদাৰ কোলাত উঠিবলৈ আমনি কৰিছিল, মাকক কাম কৰিবলৈ আমনি কৰিছিল, স্তনপান কৰিবলৈ নাপাই দধিভাণ্ড ভাঙিছিল, লৱনু চুৰ কৰি নিজেও খাইছিল আৰু বান্দৰকো দিছিল। শিশুকৃষ্ণৰ উতপাতত মাক যশোদা অতিষ্ঠ হৈছিল আৰু শান্তি ৰূপে ৰছীৰে উড়লত বান্ধি থবলৈ প্ৰয়াস কৰিছিল। কিন্তু শ্ৰীকৃষ্ণ হল পৰম ভগৱান। তেওঁক একোৰেই আৱদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। সেয়েহে যশোদাই তেওঁক বান্ধিব বিছাৰোতে প্ৰতিবাৰতেই দুই আঙুল ৰছীৰ নাটনি হ'ল। অৱশেষত মাকৰ পৰিশ্ৰম দেখি শ্ৰীকৃষ্ণই নিজেই যশোদাৰ হাতত বন্ধন স্বীকাৰ কৰিলে। সেয়েহে কবিয়ে কৈছে যে শ্ৰীকৃষ্ণৰ আদি অন্ত নাই, তেঁৱেই এই সচৰাচৰ জগতৰ পৰম পুৰুষ। ত্ৰি জগতৰ সৃষ্টিকৰ্তা পূৰ্ণ ব্ৰহ্মা অৱতাৰ।
৭। ব্যাখ্য়া কৰাঃ
(ক) যাক যোগী নপাৱে ধ্যানত।
হেন হৰি পলান্ত ভয়ত।।
উত্তৰঃ "যাক যোগী নপাৱে ধ্যানত।
হেন হৰি পলান্ত ভয়ত।"
------উক্ত পদফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুঠিৰ অন্তৰ্গত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ বিৰচিত 'শিশুলীলা' নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
পদফাঁকিৰ জৰিয়তে কবিয়ে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ অনন্ত মহিমাৰ বিষয়ে অৱগত কৰাইছে।
শ্ৰীকৃষ্ণ হ'ল পৰম পুৰুষ ভগৱান। ত্ৰি জগতৰ সৃষ্টিকৰ্তা। তেওঁক মহা মহা যোগী সকলেও অনেক সাধনা তপস্যা কৰিও লাভ কৰিব নোৱাৰে। কিন্তু সেইজনা পৰম ঈশ্বৰকে যশোদাই পুত্ৰৰূপে লাভ কৰিছিল একমাত্ৰ ভক্তিৰ জৰিয়তে। কেৱল পুত্ৰৰূপে লাভ কৰাই নহয়, যশোদাৰ ভয়তে শিশুকৃষ্ণই পলাই ফুৰিব লগিয়াও হৈছিল। ই সম্ভৱ হৈছে কেৱল ভক্তিৰ বলত। ভগৱান ভক্তৰ অধীন। সেয়েহে শংকৰদেৱে শ্ৰীকৃষ্ণৰ মহিমা আৰু ভক্তিৰ মহিমা প্ৰকাশ উক্তপদফাঁকিৰ জৰিয়তে প্ৰকাশ কৰিছে।
(খ) ভাণ্ড ভাঙ্গি আবে যাইবি কোথা।
খাইবো আজি কৃষ্ণ তোৰ মাথা।।
উত্তৰঃ "ভাণ্ড ভাঙ্গি আবে যাইবি কোথা।
খাইবো আজি কৃষ্ণ তোৰ মাথা"।
উক্ত পদফাঁকি আমাৰ পাঠৰ অন্তৰ্গত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে বিৰচিত 'শিশুলীলা' নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
কবিতা ফাঁকিত যশোদাই শ্ৰীকৃষ্ণক দৈ লৱনুৰ টেকেলি ভঙাৰ বাবে খং কৰি গালি পৰাৰ কথা কোৱা হৈছে।
শ্ৰীকৃষ্ণক যশোদাই কোলাৰ পৰা নমাই স্তন পান কৰাৰ পৰা বিৰত কৰি জুইত বহাই থোৱা গাখীৰ নমাবলৈ যোৱা বাবে শ্ৰীকৃষ্ণই খঙতে দৈ, লৱনুৰ টেকেলিবোৰ মজিয়াত চতিয়াই নিজেও খাইছে আৰু বান্দৰকো দিছে। যশোদাই জুইৰ পৰা গাখীৰ নমাই থৈ আহি কৃষ্ণৰ কাণ্ড দেখি খং উঠিছে আৰু কৃষ্ণক এইবোৰ দুষ্টালি কৰাৰ বাবে গালি পাৰিছে। পদফাঁকিৰ জৰিয়তে মাতৃ আৰু পুত্ৰৰ চিৰন্তন স্নেহৰ প্ৰকাশ ঘটিছে।
(গ) পাচে পাচে যশোদা খেদন্ত।
ভয়ে লাগ মাৱক নেদন্ত।।
উত্তৰঃ “পাচে পাচে যশোদা খেদন্ত।
ভয়ে লাগ মাৱক নেদন্ত”
উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠৰ অন্তৰ্গত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে বিৰচিত ‘শিশুলীলা’ ৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
পৰম ভক্ত যশোদাই নিজা ভকতিৰ বলত ত্ৰিজগতৰ পতি হৰিক পুত্ৰৰূপে লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। শ্ৰীকৃষ্ণয়ো শিশুৰূপে মাতৃ যশোদাৰ লগত নানান লীলা খেলা কৰিছিল। মাকৰ স্তনপান কৰিব নাপায় শিশু কৃষ্ণই দৈ লৱনুৰ টেকেলি শিলগুটি মাৰি ভাঙিছিল। লৱনুবোৰ মজিয়াত চটিয়াইছিল নিজেও খাইছিল আৰু বান্দৰকো দিছিল। যশোদাই কৃষ্ণৰ এই কাণ্ডদেখি খং কৰিছিল আৰু মাৰিবলৈ হাতত বাৰী তুলি লৈছিল মাকৰ খং উঠা দেখি কৃষ্ণই ভয়তে পলাইছিল। এনেদৰে মাতৃ পুত্ৰৰ মাজত হোৱা খং অভিমানৰ চিত্ৰ কবিয়ে কবিতাফাঁকিৰ জৰিয়তে খুব সুন্দৰকৈ বৰ্ণনা কৰিছে।
৮। শিশুলীলা পাঠৰ আধাৰত শ্ৰীকৃষ্ণৰ নানা ধৰণৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে নিজৰ ভাষাৰে বিৱৰি লিখা।
উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ 'কীৰ্তন ঘোষাৰ' অন্তৰ্গত শিশুলীলা পাঠটি পৰম তত্ত্ব প্ৰকাশক। পাঠটিৰ জৰিয়তে শ্ৰীকৃষ্ণৰ দুমুখীয়া ব্যক্তিত্ব অতি সুন্দৰ ভাৱে কবিজনাই দাঙি ধৰিছে। এফালে শিশুকৃষ্ণৰ দুষ্টামিৰ মাজেৰে সাধাৰণ মানৱ শিশুৰ ৰূপটি দাঙি-ধৰাৰ উপৰিও তেওঁৰ লীলা মহিমাৰ মাজেৰে ভগৱানৰ ৰূপটোও আমাক সোৱঁৰাই থাকিবলৈ পাহৰা নাই।
কামত ব্যস্ত মাকক শিশু কৃষ্ণই আমনি কৰিছে। স্তন পিৰিবলৈ মাকৰ কোলাত উঠিবলৈ ইচ্ছা কৰাত মাক যশোদাই মৰমেৰে কোলাত লৈ কৃষ্ণক স্তন পান কৰাইছে। তেনেতে জুইত বহাই থৈ অহা গাখীৰ উতলি পৰিবলৈ ধৰাত কৃষ্ণক কোলাৰ পৰা নমাই থৈ গাখীৰ নমাবলৈ যশোদা যোৱা দেখি কৃষ্ণই খং অভিমান কৰিছে। দধি দুগ্ধৰ কলহ শিলগুটিৰে ভাঙিছে, মজিয়াত সিঁচৰিত কৰিছে, বান্দৰকো দিছে। কৃষ্ণৰ এইবোৰ কাণ্ড দেখি যশোদাৰ খং উঠিছে। মাকৰ খং উঠা দেখি কৃষ্ণ মাকৰ ভয়তে পলাইছে। এনেদৰে শ্ৰীকৃষ্ণৰ সাধাৰণ মানৱ শিশুৰ ৰূপটি অতি সুন্দৰ ভাৱে দাঙি ধৰিছে।
আনহাতে, শ্ৰীকৃষ্ণৰ পৰম পুৰুষ ভগৱান। তেওঁ অনাদি অনন্ত, যি জগতৰ সৃষ্টিকৰ্তা পৰম ব্ৰহ্মা। ভগৱান ভক্তৰ অধীন। ভকতবৎসল ভগৱানে যশোদাৰ ওচৰত ধৰা দিছে। কিন্তু যশোদাৰ আচৰণত অহংকাৰৰ চিন দেখি তেওঁ নিজৰ ঐশ্বৰিক মহিমা দেখাইছে। মাক যশোদাই কৃষ্ণক বান্ধিবলৈ খুজিছে তেতিয়া বাৰে বাৰে দুই আঙুল জৰি কম হৈছে। এনেদৰে শ্ৰীকৃষ্ণৰ মহিমাৰ জৰিয়তে তেওঁ যে পৰম পুৰুষ ভগৱান এই কথাও কবিজনাই সোৱঁৰাই দিৱলৈ পাহৰা নাই।
৯। মহাকোপে কোঠা পশিলন্ত
সিঞ্চিৰাই লৱনু ভুজন্ত।।- কোনে অতি খঙেৰে কোঠাত সোমাইছিল? তেওঁ কিয় লৱণুবোৰ চাৰিওফালে ছটিয়াই খাইছিল বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ শিশু কৃষ্ণই অতি খঙেৰে কোঠাত সোমাইছিল।
মাক যশোদাই দধি মথি থাকোতে শিশুকৃষ্ণৰ মাকৰ স্তন পাণ কৰিবলৈ মাকক আমনি কৰিছিল আৰু পুত্ৰস্নেহত আপ্লুত হৈ যশোদায়ো কৃষ্ণক কোলাত লৈ মাতৃদুগ্ধ পান কৰাইছিল। তেনেকুৱা সময়তে যশোদাই আখাত বহাই থোৱা গাখীৰ উতলি পৰিবলৈ ধৰাত কৃষ্ণক কোলাৰ পৰা নমাই দৌৰি গ'ল। মাকে এনেদৰে কোলাৰ পৰা নমাই যোৱা বাবে কৃষ্ণৰ মাকৰ ওপৰত খং উঠিছিল আৰু দধি ভাণ্ড শিলগুটি মাৰি ভাঙি লৱণু বোৰ চাৰিওফালে সিঁচৰিত কৰিছিল।
১০। কৃষ্ণক ধৰিবলৈ গৈ যশোদাৰ কেনে অৱস্থা হৈছিল বুজাই লিখা।
উওৰ : কৃষ্ণক ধৰিবলৈ গৈ যশোদা ভাগৰি পৰিছিল। ভাগৰত যশোদাৰ খোপা ঢিলা হৈ পৰিছিল, খোপাত পিন্ধা মালতী ফুল সৰি পৰিছিল। মাকৰ ভাগৰত এনে অৱস্থা হোৱা দেখি কৃষ্ণই যশোদাৰ ওচৰত নিজে ধৰা দিছিল।
ভাষা বিষয় ঃ
১১। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ এটা বা দুটাকৈ সমাৰ্থক শব্দ লিখাঃ
কৰ্ণঃ কাণ
অৰুণঃ সূৰ্য্য়
দধিঃ দৈ
বস্ত্ৰঃ কাপোৰ
বদনঃ মুখ
লৱণুঃ মাখন
কোপঃ খং, ৰাগ
দশনঃ দাঁত
দুগ্ধঃ গাখীৰ
ঈশ্বৰঃ ভগৱান
১২। তলৰ পুৰণি অসমীয়া শব্দবোৰৰ আধুনিক ৰূপ লিখাঃ
তাহাঙ্কঃ তেওঁক
নোজোৰেঃ নাটে
খসিঃ খহি
ৰহিলঃ ৰল
আসিঃ আহি
ভৈলাঃ হ'ল
আসান্তঃ আহিছে
শিলায়েঃ শিলেৰে
কাম্পেঃ কঁপে
মাৱকঃ মাকক
বসিঃ বহি
প্ৰয়াসিঃ চেষ্টাকৰা
খেদন্তঃ খেদিলে
১৩। তলৰ শব্দকেইটাত কি কি কাৰণত মূদ্ধন্য ণ আৰু মূদ্ধন্য ষ হৈছে বুজাই লিখাঃ
অৰুণ, কঙ্কণ, কৰ্ণ, শ্ৰোণী, ভাণ্ড, নিষেধি
উত্তৰঃ
অৰুণঃ ঋ, ৰ, ষ আৰু 'নʼ ৰ মাজত স্বৰবৰ্ণ থকাৰ বাবে `নʼ ৰ ঠাইত `ণʼ হৈছে।
কঙ্কণঃ স্বাভাৱিকতে `ণʼ হৈছে।
কৰ্ণঃ ঋ, ৰ, ষ `নʼ মাজত থাকিলে শেষৰ `নʼ `ণʼ হয়। ইয়াত ৰ কাষৰ পিছত স্বৰবৰ্ণ থকাৰ বাবে শেষৰ `নʼ `ণ ʼ হৈছে।
শ্ৰোণীঃ
ভাণ্ডঃ `টʼ বৰ্গৰ আখৰেৰে যুক্ত হোৱা বাবে `নʼ `ণʼ হৈছে।
নিষেধি: ই কাৰান্ত উপসৰ্গৰ পিছত স্থা, সিধ্, সিচ, লস্ প্ৰভৃতি ধাতুৰ `সʼ `ষʼ হয়।
১৪। পাঠটোত থকা অসমাপিকা ক্ৰিয়া শব্দ পাঁচোটা বাছি উলিয়াই লিখা।
উত্তৰঃ পিন্ধি, গৈয়া, বান্ধি, ধৰিয়া, পিবে।
Cheek By: Himashree Bora.
By Apurba Kakati (Assam)
Post Id: DABP000842
