MSBSHSE Class 7 History Chapter 12 Answer | Maharashtra MSBSHSE Class 7 History Lesson 12 Answer 2025-2026 |

 Chapter- 12                     साम्राज्याची वाटचाल

प्र.1: शिंदे छत्री कोठे आहे व तिचे महत्त्व काय आहे?

उ: शिंदे छत्री वानवडी, पुणे येथे आहे. तेथे महादजी शिंदे यांचा मृत्यू झाला असून त्यांच्या स्मरणार्थ ही छत्री उभारण्यात आली आहे.

प्र.2: शिंदे छत्री कोणाच्या स्मरणार्थ बांधली आहे?

उ: महादजी शिंदे यांच्या स्मरणार्थ शिंदे छत्री बांधली आहे.

प्र.3: मराठा सत्तेला सेवा करणारे प्रमुख सरदार कोण होते?

उ: शिंदे, होळकर, भोसले, गायकवाड तसेच इतर अनेक सरदारांनी मराठा सत्तेला उल्लेखनीय सेवा केली.

प्र.4: शिवाजी महाराजांनी उभारलेले आरमार कोणी प्रबळ केले?

उ: कान्होजी आंग्रे व तुळाजी आंग्रे या पितापुत्रांनी ते आरमार प्रबळ केले.

प्र.5: आंग्रे घराण्याच्या आरमारामुळे कोणत्या सत्तांना धाक बसला?

उ: पोर्तुगीज, इंग्रज व सिद्दी या आरमारी सत्तांना धाक बसला.

प्र.6: आंग्रे यांच्या आरमारामुळे मराठ्यांना कोणता फायदा झाला?

उ: मराठ्यांच्या राज्याच्या किनारपट्टीचे प्रभावी रक्षण झाले.

प्र.7: दक्षिण भारतातील मराठा सत्तेला कोणत्या सरदारांनी पाठबळ दिले?

उ: पटवर्धन, हरिपंत फडके, रास्ते इत्यादी सरदारांनी पाठबळ दिले.

प्र.8: या सरदारांच्या मदतीमुळे कोणते वर्चस्व निर्माण झाले?

उ: दक्षिण भारतात मराठ्यांच्या सत्तेचे वर्चस्व निर्माण झाले.

प्र.9: इंदौरचे कोणते सरदार प्रसिद्ध होते?

उ: इंदौरचे होळकर प्रसिद्ध सरदार होते.

प्र.10: नागपूरच्या मराठा सत्तेचे नेतृत्व कोण करत होते?

उ: नागपूरच्या मराठा सत्तेचे नेतृत्व भोसले घराण्याकडे होते.

प्र.11: ग्वालियरचे प्रसिद्ध मराठा सरदार कोण होते?

उ: ग्वालियरचे शिंदे प्रसिद्ध मराठा सरदार होते.

प्र.12: वडोदऱ्याचे मराठा सरदार कोण होते?

उ: वडोदऱ्याचे गायकवाड मराठा सरदार होते.

प्र.13: या सरदारांनी कोणत्या गुणांमुळे मराठा सत्तेला वैभव दिले?

उ: पराक्रम, नेतृत्व, कर्तबगारी या गुणांमुळे मराठा सत्तेला वैभव दिले.

प्र.14: मराठा सत्तेच्या अखेरच्या टप्प्यात आधारस्तंभ कोण होते?

उ: होळकर, भोसले, शिंदे व गायकवाड हे आधारस्तंभ होते.

प्र.15: उत्तर व दक्षिण भारतात मराठा सत्ता कशी प्रस्थापित झाली?

उ: मराठा सरदारांच्या यशस्वी मोहिमा व नेतृत्वामुळे सत्ता प्रस्थापित झाली.

प्र.16: मराठा सत्तेच्या अधःपतनाला सुरुवात केव्हा झाली?

उ: महादजी शिंदे व नाना फडणवीस यांच्या मृत्यूनंतर अधःपतनाला सुरुवात झाली.

प्र.17: नाना फडणवीस कोण होते?

उ: नाना फडणवीस हे कुशल मुत्सद्दी व मराठा प्रशासनाचे आधारस्तंभ होते.

प्र.18: नाना फडणवीस यांच्या मृत्यूनंतर मराठा सत्तेवर काय परिणाम झाला?

उ: मराठा सत्तेला उतरती कळा लागली.

प्र.19: त्या काळातील पेशवा कोण होता?

उ: रघुनाथरावाचा पुत्र बाजीराव दुसरा पेशवा होता.

प्र.20: बाजीराव दुसऱ्याकडे कोणते गुण नव्हते?

उ: बाजीराव दुसऱ्याकडे नेतृत्वाचे गुण नव्हते.

प्र.21: बाजीराव दुसऱ्यात कोणते दोष होते?

उ: त्याच्यात निर्णयक्षमता व संघटनकौशल्याचा अभाव होता.

प्र.22: बाजीराव दुसरा मराठा सरदारांमध्ये काय करू शकला नाही?

उ: मराठा सरदारांमध्ये ऐक्य निर्माण करू शकला नाही.

प्र.23: मराठा सरदारांतील ऐक्याचा अभाव कशास कारणीभूत ठरला?

उ: मराठा सत्तेच्या दुर्बलतेस कारणीभूत ठरला.

प्र.24: महादजी शिंदेंचे मराठा इतिहासातील महत्त्व काय आहे?

उ: त्यांनी उत्तर भारतात मराठा सत्तेचे प्रभुत्व प्रस्थापित केले.

प्र.25: मराठा सत्तेचे वैभव वाढविण्यात सरदारांची भूमिका काय होती?

उ: त्यांनी लष्करी, राजकीय व प्रशासकीय क्षेत्रात मोठे योगदान दिले.

प्र.26: मराठा आरमाराचे महत्त्व स्पष्ट करा.

उ: आरमारामुळे किनारपट्टी सुरक्षित राहिली व परकीय सत्तांवर नियंत्रण ठेवता आले.

प्र.27: मराठा सत्तेची ताकद कोणत्या घटकांवर अवलंबून होती?

उ: सक्षम सरदार, मजबूत आरमार व कुशल नेतृत्वावर अवलंबून होती.

प्र.28: मराठा सत्तेच्या उतरत्या काळाचे प्रमुख कारण काय होते?

उ: सक्षम नेतृत्वाचा अभाव व सरदारांतील फूट हे प्रमुख कारण होते.

प्र.29: मराठा सरदारांचे एकूण योगदान कसे होते?

उ: त्यांनी अखिल भारतीय स्तरावर मराठा सत्तेला प्रतिष्ठा मिळवून दिली.

प्र.30: दिलेल्या उताऱ्याचा मुख्य आशय काय आहे?

उ: मराठा सरदारांचे

Answer by Dimpee Bora