Chapter 4
আৰ্য আৰু আৰ্যভিন্ন ভাষাৰ পাৰস্পৰিক প্ৰভাৱ
অতি চমু প্রশ্নোত্তৰ
১। অস্ট্রিক ভাষাগোষ্ঠীক কেনেকৈ চিনাক্ত কৰা হয়?
উত্তৰ: অষ্ট্ৰিক ভাষাগোষ্ঠী মুলতঃ খাচী আৰু কোল-মুণ্ডা উপশাখা থকা ভাৰতৰ প্রাচীন
ভাষাগোষ্ঠী হিচাপে চিনাক্ত হয়।
২। অসমীয়াৰ "ককাই" আৰু "বাই” শব্দৰ উৎস কোন ভাষা?
উত্তৰঃ এই দুইটা শব্দ অস্ট্রিক ভাষাৰ পৰা আহিছে।
৩। চীন-তিব্বতীয় ভাষাৰ 'চি' মূলধ্বনিটো কি বুজায়?
উত্তৰঃ 'চি' মানে পানী/নদী।
৪। অসমীয়াত বুজোৱা 'উৰা' প্রত্যয়ৰ দ্বাৰা কি অর্থ প্রকাশ পায়?
উত্তৰঃ 'উৰা' প্রত্যয়ৰে দীঘল সময় ধৰি কাম চলি থকা বুজায়।
৫। 'কামৰূপ' নামটোৰ উৎস কোন ভাষা?
উত্তৰঃ ই সম্ভৱতঃ অষ্ট্ৰিক ভাষাৰ পৰা অহা বুলি কোৱা হয়।
৬। অষ্ট্ৰিকৰ কোল-মুণ্ডা ভাষাৰ পৰা অহা অসমীয়াৰ শব্দ 'ভঙ্গুৱা'ৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ভঙ্গুৱা মানে ভাঙি যোৱা/অসামঞ্জস্য।
৭। অসমীয়াত 'খুদ' শব্দটো অহা ভাষা কোনটো?
উত্তৰঃ ই আহোম ভাষাৰ পৰা অসমীয়ালৈ আহিছে।
৮। আই, আমি, চিনা, তেউব, হোপ প্রকৃতি শব্দবোৰ কোন ভাষাগোষ্ঠীৰ পৰা আহি অসমীয়া ভাষাত প্রবেশ কৰিছে।
উত্তৰঃ দ্রাবিড়।
৯। দ্রাবিড় শব্দ 'নৰে' অসমীয়াত কোন শব্দ সৃষ্টি কৰিছে?
উত্তৰঃ ই সংস্কৃতত হয় অসমীয়াত নৰ/মানৱ শব্দটো প্রচলিত কৰিছে।
১০। অসমীয়াৰ 'জাবৰ' শব্দটো কোন ভাষাৰ সৈতে মিল পোৱা যায়?
উত্তৰঃ ই গাৰো ভাষাৰ শব্দৰ সৈতে মিল পোৱা যায়।
১১। খাচী উৎসৰ 'কাবৌ' শব্দটোৱে অসমীয়াত কি অর্থ বহন কৰে?
উত্তৰঃ কাবৌ মানে এবিধ সৰু সঁজুলি/বাঁহজাতীয় বস্তু।
চমু প্রশ্নোত্তৰ
১। অসমীয়াত অষ্ট্ৰিক ভাষাৰ উপাদান কেনেকৈ সঞ্চিত হ'ল?
উত্তৰ: অসমীয়াত অস্ট্রিক ভাষাৰ উপাদান সঞ্চয় হোৱাৰ ইতিহাস অত্যন্ত প্রাচীন।
অষ্ট্ৰিকসকল অসমৰ আদিম অধিবাসী হিচাপে অসমৰ ভূমি, পাহাৰ, বনাঞ্চল আৰু নদ-নদীৰ
উপত্যকাত বহু সহস্র বছৰ আগতেই বসতি স্থাপন কৰিছিল। এইসকলৰ সামাজিক-আর্থিক জীবন,
কৃষিকেন্দ্রিক
সংস্কৃতি, বন-সংস্কৃতি, লোকাচাৰ, ধৰ্মীয় বিশ্বাস, সংগীত, নৃত্য, সমষ্টিগত আচৰণ আদিয়ে পৰৱৰ্তীকালত আৰ্যসকলৰ সৈতে সংস্পর্শ ঘটিল। এই সংস্পর্শই
ভাষাত আন্তঃমিশ্রণ সৃষ্টি কৰিলে। ফলত অষ্ট্ৰিক ভাষাৰ বহু ধ্বনি, শব্দ, বাক্যৰীতি, সৰ্গবাচক-প্রত্যয়ৰ
পদ্ধতি, প্রকৃতি-সম্পর্কীয় পদ, পশু-পক্ষীৰ নাম, পর্বত-টিলা, ঠাইৰ নাম আদিৰ সৈতে
যুক্ত বহু শব্দ অসমীয়াত অন্তর্ভুক্ত হ'ল। বিশেষকৈ খাচী, কোল, মুণ্ডা, চাওতালী আদি
জনগোষ্ঠীৰ শব্দসমূহ অসমীয়াৰ শব্দভাণ্ডাৰ সমৃদ্ধ কৰিলে। উদাহৰণস্বৰূপে-কাবৌ,
কিংখাপ, খামোচ, জপা, জঞ্জাল, কমা, জহা, শালমন, জাবৰ, টিলা, ঢিপ, ককাই, বাই আদি শব্দ
অস্ট্রিক উৎসৰ বুলি পৰিগণিত। বহু স্থাননাম-যেনে- কামাখ্যা, কামরূপ, হাৰূপেশ্বৰ, হাৰুপ আদি অষ্ট্ৰিক
উৎসৰ সন্দেহ বহন কৰে। লগতে অসম চাহ জনজাতিৰ ভাষাৰ সৈতে অস্ট্রিক ভাষাৰ ঘনিষ্ঠ
সম্পর্ক থাকিও বহু শব্দ মান্য অসমীয়ালৈ স্থানান্তৰ হৈছে। এতেকে অসমীয়াত অষ্ট্ৰিক
ভাষাৰ উপাদান সঞ্চয় হৈছে বহুদিনৰ ভাষা-সংস্পর্শ, সাংস্কৃতিক বিনিময় আৰু আদিম
অধিবাসীসকলৰ অবিৰত উপস্থিতিৰ ফলস্বৰূপ।
২। চাহ জনজাতিৰ ভাষা আৰু মান্য অসমীয়াৰ শব্দ-সাদৃশ্য কেনেকৈ গঢ় লৈছে?
উত্তৰ: অসমৰ চাহ বাগিচাত কৰ্মৰ সন্ধানত আহি ৰোৱা কোল-মুণ্ডা, চাওতালী, চাঁওতাল আদি
জনজাতিসকলৰ ভাষাই বহুদিন ধৰি অসমীয়াৰ লগত ভাষিক সংস্পর্শ সৃষ্টি কৰিছে। এই
সংস্পর্শমূলক ভাষা-আদান-প্রদানৰ ফলত চাহ জনজাতিৰ শব্দৰ বহু সাদৃশ্য অসমীয়াত
সঞ্চিত। বিশেষকৈ বস্তুকেন্দ্রিক শব্দ, জীবন-যাপনসম্পর্কীয় শব্দ, কৃষিকার্য, পশু-পক্ষীৰ নাম,
ঘৰুৱা ব্যৱহাৰৰ শব্দ
আদি ধৰণৰ পদসমূহ দ্রুতগতিত ধাৰ হয়। যেনে-চাহ জনজাতিৰ 'চক্ৰা', 'চানা', 'কাচা', 'ধানগিলা', 'ইন্দুৰ' আদি শব্দ মান্য
অসমীয়াত যথাক্রমে 'ল'ৰা', 'পোৱালি', 'কেঁচা', 'ধানবোৰ', 'এন্দুৰ' ৰূপে ব্যৱহৃত। এই সাদৃশ্যৰ অন্যতম কাৰণ হৈছে চাহ বাগিচাৰ বনুৱাসকলৰ বহুসময় ধৰি
অসমীয়াৰ লগত মিশ্র সংস্কৃতি গঠন। তেওঁলোকৰ লোকসাহিত্য, কর্ম-সংগীত, ঝুমুৰ, টোকাৰী-গীত আদি অসমৰ
সামাজিক-সাংস্কৃতিক আচাৰ-আচৰণৰ সৈতে একাত্ম হৈছে। ফলত শব্দৰ আদান-প্রদান
স্বাভাৱিক। লগতে মান্য অসমীয়া শব্দ সৃষ্টিতো এই ধ্বনি-সাদৃশ্যৰ ভূমিকা আছে। বহু
শব্দ বর্তমানো অসমীয়াৰ সাধাৰণ কথোপকথনত ব্যৱহৃত। এই ভাষা-সংমিশ্রণে অসমীয়াক অধিক
সজীব, মাটিৰ গন্ধযুক্ত, উপভাষাগত বৈচিত্র্যময় কৰি তোলে।
৩। দ্রাবিড় ভাষাৰ উপাদান অসমীয়াত কেনেকৈ অন্তর্ভুক্ত হ'ল?
উত্তৰঃ দ্রাবিড় ভাষাৰ উপাদান অসমীয়াত প্ৰৱেশ কৰিছে মূলতঃ সংস্কৃত ভাষাৰ মাজেদি।
দ্রাবিড়সকল ভাৰতলৈ আৰ্যসকলৰ আগতেই আহিছিল, আৰু বহু শব্দ, বস্তু-সংস্কৃতি, গছ-গছনিৰ নাম,
নানান দার্শনিক শব্দ
সংস্কৃত ভাষাৰ পৰা উত্তৰাধিকাৰী ভাৰতীয় ভাষাসমূহত গতি কৰে। সেই ধাৰাত অসমীয়াতো বহু
দ্রাবিড় উৎসৰ শব্দ স্থিতিশীল হয়। উদাহৰণ-অগৰু, কাণ্ডু, কুঁজো, কোটোৰা, কুণ্ড, কাণ্ডল, তুলা, ময়ুৰ, পণ্ডিত, পণ, মালা, কেতেক, কটু, কঠিন, কুম্ভ, কোলাহল আদি। কালিৰাম
মেধি, ড০ বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱাৰ মতে অসমীয়াৰ বিশেষণ-বিশেষ্যৰ লিঙ্গ-অপৰিবৰ্তনশীলতা,
পতনহীনতা, স্থানবাচক-প্রত্যয়-যেনে-
'জুলি', 'ওৰ', 'পুৰ', 'কুঁৰ' আদি সম্ভবতঃ দ্রাবিড় উৎসৰ। অৱশ্যে দ্রাবিড় প্রভাব অষ্ট্ৰিক আৰু তিব্বতবর্মীয়
প্রভাৱতকৈ কম। তথাপি শব্দভাণ্ডাৰ সমৃদ্ধি, ধর্মীয় শব্দ-সংস্কৃতি, সংগীত-সংস্কৃতি ইত্যাদিত
দ্রাবিড় উপাদান গুৰুত্বপূর্ণ।
৪। মিছিং ভাষাৰ শব্দসমূহ কেনেকৈ অসমীয়াত অন্তর্ভুক্ত হ'ব পাৰিলে?
উত্তৰঃ মিছিং জাতি বহু আগতে অসমলৈ অভিবাসিত হোৱা চীন-তিব্বতীয় জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকৰ
ভাষা নদী-তট, বনাঞ্চল, কৃষিজীৱন আৰু প্রাকৃতিক পৰিৱেশনিৰ্ভৰ। ফলত বহু মিছিং শব্দ অসমীয়াত ব্যৱহৃত হ'ল আৰু তাৰেই লগত
মান্য অসমীয়াতো সঞ্চিত হ'বলৈ ধৰিলে। যেনে-বোকা-বুকাদ, কালি-কালি (সাদৃশ্য),
তিয়হ-তিয়ং, তুকাৰি-তিয়কাৰি,
ছালি-চালি, পেঁপা-পেম্পা আদি।
লগতে 'চি' মানে পানী-তাতকৈ চিয়াং, চিমেন, চিলুক, চিয়ম আদি নদীৰ নামো অসমীয়াত মিছিং উৎসৰ বুলি
ধাৰণা কৰা হয়। কৃষি, মাছধৰা, ঘৰ-সংসাৰ, উৎসৱ, বিহু, নৃত্য, গীত আদি ধাৰণাতো মিছিং শব্দ সঞ্চালিত। ভাষা-সংস্পর্শ আৰু ভৌগোলিক সংহতিৰ কাৰণে
মিছিং শব্দসমূহ সহজেই অসমীয়াৰ অংশ হৈ পৰে।
ৰচনাধৰ্মী প্রশ্নোত্তৰ
১। মুণ্ডা-চাওতালী ভাষাৰ উপাদান আৰু অসমীয়াৰ শব্দভাণ্ডাৰ সমৃদ্ধিৰ প্ৰক্ৰিয়া ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: অসমীয়াৰ শব্দভাণ্ডাৰ গঠন-প্রক্রিয়া বিভিন্ন
পর্যায়, উৎস আৰু জনজাতীয় ভাষাৰ সংমিশ্ৰণৰ ফল। এই বিশাল শব্দপুঞ্জৰ ভিত্ৰত
মুণ্ডা-চাওতালী ভাষাৰ অৱদান বিশেষভাবে লক্ষ্যযোগ্য। মুণ্ডা জনগোষ্ঠীৰ প্ৰাচীন
বিস্তৃতি উত্তৰ-পূৰ্ব ভাৰত, বিহাব, ঝাৰখণ্ড, পশ্চিমবঙ্গ আৰু অসমত
বিস্তৃত আছিল আৰু তেওঁলোকৰ ভাষাই অষ্ট্ৰিক ভাষাগোষ্ঠীৰ উল্লেখযোগ্য শাখা হিচাপে
খ্যাতি লাভ কৰিছিল। এই ভাষাগোটৰ চাওতালী আৰু মুণ্ডাৰী উপজাতীয় ভাষাসমূহ অসমত বৃহৎ
পৰিসৰত প্ৰচলিত আছিল। বিশেষকৈ মুণ্ডা বা কোল জাতি, হো, খৰিয়া, ভূমিজ, চাওতালী আদি
সম্প্রদায়ে বিভিন্ন সময়ত অসমলৈ প্রবেশ কৰিছিল আৰু কৃষিকাজ, বস্ত্রশিল্প, বন-সংস্কৃতি,
পুজা-আচাৰ, সামগ্রী-ব্যৱস্থাপনা
আৰু বন-উদ্ভিদৰ সৈতে গভীৰ সংযোগ স্থাপন কৰিছিল। এই সামাজিক-সাংস্কৃতিক বিনিময়েই এক
গুৰুত্বপূর্ণ ভাষাগত সংমিশ্ৰণৰ পথ খুলি দিয়ে য'ত অসমীয়াৰ শব্দভাণ্ডাৰ
মুণ্ডা-চাওতালী ভাষাৰ উপাদানেৰে সমৃদ্ধ হয়।
মুণ্ডা ভাষাৰ শব্দসমূহ সাধাৰণতে ছিলেব্ল-গঠনত সৰল, ধ্বনি-উচ্চাৰণত হালুকা,
অর্থবোধে স্পষ্ট আৰু
দৈনন্দিন জীৱনৰ সঁজুলি, উৎসৱ, খাবাৰ, বন-জঙ্গল, হাতিয়াৰ আৰু কাজিয়া-বিবাদ আদি বিষয়ৰ সৈতে জড়িত। ফলত অসমীয়াত এই শব্দসমূহ সহজেই
লীন হৈ পৰে। চাওতালী ভাষাৰ আলাবাদু, আঁকোৰ, আঠকুৰিয়া, ভূত-কোৰা, ধুমা, গাঙ্গোৰা, ঢিপ, জঞ্জাল আদি শব্দবোৰে
অসমীয়াত এক বৈচিত্র্যময়তা সৃষ্টি কৰে। আলাবাদু মানে অকামিলা, গাঙ্গোৰা মানে খঙাল
মানুহ, ঢিপ মানে ঢিগিল, আঁকোৰ মানে গছত ধৰা, জঞ্জাল মানে লেঠা-গোট, ভূত-কোৰা মানে বাওনা-বাঢ়নি।
এইবোৰ শব্দ ইয়াত গ্রাম্য সংস্কৃতিৰ বাচনিক ভাষাত বিশেষভাবে জীয়াই থাকে।
মুণ্ডা ভাষাৰ মূলতঃ rustic শব্দসমূহ অসমীয়াৰ লোকভাষাৰ মাজত অধিক প্রচলিত।
উদাহৰণস্বৰূপে, আটোম, লাটুম, ভঙ্গুৱা, চিকাৰ, ঢাপ, গাহৰি, মাইকী, জুতি, জুনা, কাষলতি আদি শব্দসমূহ অতি প্রচলিত। আটোম শব্দই মূলতঃ নদীৰ সোঁতত উৰি যোৱা কাঠৰ
টুকুৰা বুজায়। লাটুম শব্দই পৰ্বত-কাঞ্চনীয়া পথৰ ঢোল বা গৰ দাঙি কোৱা হৈ থাকে।
চিকাৰ শব্দই শিকাৰ অৰ্থত প্রয়োগ হয় যদিও শব্দৰ উৎস মুণ্ডা। ঢাপ কাষত কোনো কাঠৰ ডাঠ
দৰা মানে অসমীয়াত ব্যৱহাৰ হয়। জুতি, জুনা শব্দৰ উৎসও মুণ্ডা বুলি প্রমাণিত হৈছে।
চাওতালী জনগোষ্ঠীৰ ভাষাসমূহ অসমত চাহ-বাগিচাৰ স্থাপনৰ পিছতে অধিক প্রচলিত হ'ল যদিও বহু গৱেষকৰ
মতে চাওতালীৰ এটা অংশ আগতে অসমত উপস্থিত আছিল। তেওঁলোকৰ লোক-গীত, নাচ-গান, কৰমপূজাৰ সংগীতত ধৰা
পৰা শব্দ-ব্যবস্থা অসমীয়াৰ শব্দভাণ্ডাৰ সমৃদ্ধিৰ অন্যতম প্রধান উৎস। মজাৰ বিষয় হ'ল, চাওতালী শব্দসমূহ
মূলতে ভাৰতীয়-আৰ্য শব্দৰ পৰা ভিন্ন আৰু সৰল প্রাকৃতিক পৰিবেশ, কৃষিজীৱন আৰু
শৰীৰ-সম্পর্কীয় শব্দ আচৰিত। সেয়েহে নিজৰ অৰ্থ-ধ্বনিতেই অসমীয়াৰ মৌখিক ভাষা বেছি
প্রভাবিত হয়।
কেতবোৰ স্থান-নামো মুণ্ডা-চাওতালী উৎসৰ বুলি ধাৰণা কৰা হয়। অসম-মেঘালয়ৰ
সীমান্ত, গোৱালপাৰা অঞ্চলৰ বহু ঠাই-যেনে- টিলা, টিং, ঢিপ-ধৰণৰ ধ্বনি-নামৰ শেষাংশ মুণ্ডা ভাষাৰ পৰা
আহিব পাৰে। ৬০ বাণীকান্ত কাকতিয়ে উল্লেখ কৰিছে যে কামৰূপ, কামাখ্যা, হাৰূপেশ্বৰ এই
নামসমূহত অস্ট্রিক ভিত্তি সস্পষ্ট।
অসমীয়াৰ ৰূপতত্ত্বৰ ক্ষেত্ৰতো মুণ্ডা-চাওতালীৰ পৰোক্ষ প্রভাৱ গম পায়। অসমীয়াৰ
সম্বন্ধবাচক শব্দৰ পাছত পুৰুষ অনুযায়ী প্রত্যয়যোগ- মোৰ বোপাই, তোমাৰ বাপেৰ,
তেওঁৰ দেউতাকে-এই
গঠনমূলক বৈশিষ্ট্য বহু গৱেষকৰ মতে মুণ্ডা ভাষাৰ প্রত্যয়-ব্যৱস্থাৰ সৈতে
সাদৃশ্যপূর্ণ। তদুপৰি অসমীয়াৰ অনেক প্রতিধ্বনাত্মক শব্দ-যেনে- ভাত-চাত, চেনি-তেনি, খানা-চানা
আদি-মুণ্ডা ভাষাৰ মৌখিক ছন্দৰ প্ৰভাৱত হৈছে বুলি অনুমান কৰা হয়।
চাওতালী ভাষাৰ পার্থিব সংস্কৃতি, কৃষিকার্য, বন-ভূগোল, দিহা-নাচ-গান,
লোকবিশ্বাস অসমীয়াৰ
সংগঠন, শব্দভাণ্ডাৰ আৰু বাচনিক ৰীতিক আলোকিত কৰি তুলিছে। চাওতালীৰ ছাতা-ছাতি, বোকোচা-বোকা,
কেঁচা-কাচা, এন্দুৰ-ইন্দুৰ
ৰূপান্তৰসমূহ অসমীয়াৰ ধ্বনি-চৰিত্ৰৰ স্বকীয়তা বুজাই দিয়ে।
মুঠতে, মুণ্ডা-চাওতালী উপাদান নাথাকিলে অসমীয়া ভাষা এই পৰিমাণে লোক, প্রাকৃতিক আৰু
কৃষিজ-সাংস্কৃতিক বর্ণময়তা লাভ কৰিব নোৱাৰে। অসমীয়াৰ শব্দভাণ্ডাৰক মাটিৰ গন্ধ,
লোকধ্বনি, জঙ্গল-মাটিৰ শব্দ
সঘনতা প্রদান কৰিবলৈ এই ভাষাসমূহেই পৰম ভূমিকা পালন কৰিছে। অসমীয়াৰ স্বকীয়
জাতিচেতনা, লোকসংস্কৃতি আৰু ইতিহাসৰ ভিতৰত মুণ্ডা-চাওতালী উপাদান এক অবিচ্ছেদ্য
উত্তৰাধিকাৰ স্বৰূপে আজিও দীপ্যমান।
২। অসমীয়াত বড়ো ভাষাৰ উপাদান আৰু ইয়াৰ ভাষাতাত্ত্বিক গুৰুত্ব ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: অসমীয়া ভাষা বহু জাতি-জনজাতিৰ ভাষা-সংমিশ্ৰণৰ
ফলত গঠিত। এই সংমিশ্ৰণৰ ভিতৰত তিব্বত-বর্মীয় উপশাখাৰ বড়ো ভাষাৰ অবদান অত্যন্ত
গভীৰ। বড়ো ভাষা অসমৰ আটাইতকৈ প্রাচীন জনজাতীয় ভাষাসমূহৰ অন্যতম, আৰু বড়ো জনগোষ্ঠী
অসমীয়া সমাজ-সংস্কৃতিৰ সৈতে যিমান সমীপৱান, সিমানে অসমীয়াৰ শব্দ-গঠন,
বাক্যৰীতি, ধ্বনি-চলন আৰু
বাচনিক বৈশিষ্ট্যক প্রভাৱিত কৰিছে। বড়ো ভাষাকে বাদ দি অসমীয়া ভাষাৰ পৰম্পৰা,
বিকাশ আৰু
শব্দ-বৈচিত্র্য বুজা সম্ভৱ নহয়। বড়ো ভাষাৰ উপাদানবোৰ অসমীয়াৰ প্ৰায় সকলো স্তৰত
সন্ধান কৰা যায়- লোকভাষা, আঞ্চলিক ভাষা, লিখিত সাহিত্য, স্থাননাম, নদীনাম, কৃষিবাচক শব্দ,
হাতিয়াৰ, প্ৰাণীবাচক শব্দ আৰু
বিশেষ ধ্বনিগত বৈশিষ্ট্যত।
অসমীয়া ভাষাৰ ধ্বনিগত পৰিৱৰ্তনবোৰৰ কিছুমান বড়ো ভাষাৰ প্ৰভাৱৰ ফল বুলি বহু
ভাষাতাত্ত্বিক মত প্রকাশ কৰিছে। অসমীয়াত মূর্ধন্য 'ট', 'ড', 'ণ' ধ্বনি সৰহ ক্ষেত্ৰত দন্তমূল
ধ্বনিলৈ পৰিৱৰ্তিত হৈছে, আৰু এই ধাৰাৰ পিছত বড়ো ভাষাৰ ধ্বনি-ধাৰাত দেখা
হোৱা dental-alveolar articulation প্রধান কাৰণ বুলি ধাৰণা কৰা হয়। তদুপৰি অসমীয়াত
মহাপ্রাণ-অল্পপ্রাণ ধ্বনি পৰিৱৰ্তনৰ ধাৰা অৰ্থাৎ অনুচ্ছেদিক তীব্র high
aspiration tendency, বড়ো ভাষাৰ প্ৰভাৱৰ সৈতে মিল খায়। উদাহৰণ হিচাপে 'থালু' শব্দটো অসমীয়াত 'তালু' হ'ব পাৰে, কিন্তু বড়ো ভাষাৰ
খাম-লুই (একেলগ কৰা) জাতীয় উচ্চাৰণ-ব্যৱস্থা অসমীয়াৰ ধ্বনি-চিন্তালৈ সঞ্চাৰিত হৈছে।
অসমীয়া ভাষাত বহুল ব্যবহৃত কিছুমান ধাতুৰ মূলত বড়ো ভাষাৰ ধাতু আছে। জিৰা,
ৰেপ, গচক, চাকুৰ, ভঁকুৰ আদি শব্দবোৰ
বড়ো-মূলত ধাতুৰ অসমীয়া প্রয়োগ। গচক শব্দৰ অৰ্থ হ'ল আচম্বিতে সৰি যোৱা,
আৰু এই ধাৰাৰ
শব্দগঠন বড়ো ভাষাৰ monosyllabic ধাতু-ব্যৱস্থাৰ পৰা আহে। লোমুৰা, লোদোমা, সুতিমা, লালচা আদি শব্দত -মা,
-চা প্রত্যয়ৰ ব্যৱহাৰ
বড়ো ভাষাৰ সুৰক হয়। 'মা' মানে ডাঙৰ আৰু 'চা' মানে সৰু, আৰু বড়ো ভাষাৰ এই দ্বৈত-ধ্বনি অসমীয়াত গঠনমূলক প্রত্যয়ৰূপে উদ্ভূত হয়। কাৰণে 'কংমা' (ডাঙৰ নাও) শব্দৰ
সমান্তৰালে 'কংচা' (সকনাও) শব্দ অসমীয়াত গৃহীত হয়।
বড়ো ভাষাৰ শব্দসমূহ অসমীয়াৰ শব্দভাণ্ডাৰ সমৃদ্ধিময় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত অপৰিসীম
মূল্যবান। বহুতো শব্দ আজিও তাৰ উৎস এখন অসমীয়া অভিধান উল্লিখিত। উদাহৰণস্বৰূপে
হাফলু (টিলা), হাবাং (অজলা), হেঙ্গাৰ (জোঁৱৰা), ডাউক (এবিধ চৰাই), খামলা (লদা-বন্ধা), হোজা (সহজ), হেংদাই, দাউক-চৰাই আদি শব্দবোৰ বড়ো উৎসৰ। বড়ো ভাষাৰ টার্মসমূহ কৃষিকার্য, গৃহ-ব্যৱস্থা,
পানী-ব্যৱস্থা,
আঞ্চলিক ভৌগোলিক
বৈশিষ্ট্যৰ সৈতে যুক্ত। বিশেষকৈ 'হাজো', 'হাকামা', 'বিহামপুৰ', 'দিচপুৰ' শব্দসমূহৰ ধ্বনি-গঠন
বড়ো ভাষাৰ ধ্বনি-ধাৰাই নির্দেশ কৰে।
অসমীয়াৰ নদীৰ নামবোৰৰ ভিতৰতো বড়ো ভাষাৰ প্ৰভাৱ লুকাই থকা নাই। 'ডাউক', 'চিলুক', 'চিয়াং', 'চিংমেন' নামবোৰ
তিব্বত-বর্মীয় ভাষাৰ শব্দ-ধ্বনিৰ ৰূট। মিছিং ভাষাৰ 'চি' মানে পানী। সেইদৰে চিয়াং
নদীৰ নামো 'পানীৰ নদী'। বড়ো ভাষাতো 'দাও' মানে চৰাই, আৰু ডাউক শব্দ অসমীয়াত চৰাই নামৰূপে লীন।
অসমীয়াৰ লোক-সংস্কৃতি, বচনিক ভাষা, পুৰণি গীত, ধেমালি, দিহা-নামত বড়ো ভাষাৰ
টান স্পষ্ট। জাঙুব-টাঙুৰ, টঙ-টাঙআ, থাপ, ফাং, ঝাং, জাপ, পম আদি প্রতিধ্বনাত্মক
শব্দসমূহ বড়ো ভাষাৰ উচ্চাৰণ ছন্দৰ স্মৃতি বহন কৰে। বড়ো ভাষাৰ শব্দগঠন Assamese
musical phonetics-ত নিৰৱধি প্রবাহ সৃষ্টি কৰে।
বড়ো ভাষাৰ ৰূপতাত্ত্বিক প্রভাৱ অসমীয়াৰ বহুবচন-প্রক্রিয়া, লিঙ্গ-নির্দেশ,
সংখ্যা-অর্থ আদি
ক্ষেত্রতো দেখা যায়। বহুবচনৰ 'বিলাক', 'বিলাকেই', 'হাকাল', 'সমূহ' ধৰণৰ শব্দ Assamese-ত ক্রমশঃ বিকশিত
হলেও বড়ো পদ্ধতিৰ মৌখিক শব্দ-বিতৰণ আৰু অর্থবোধ এই গঠন-প্রক্রিয়া বুজাই দিয়ে।
মুঠতে বড়ো ভাষাৰ অৱদান অসমীয়াৰ ভাষাগত সমৃদ্ধিৰ অন্যতম স্তম্ভ। ধ্বনি-চলন,
শব্দগঠন, অঞ্চল-নাম, প্রকৃতি-বর্ণনা,
কৃষিজীবন, সংগীত, লোকবিশ্বাস আৰু
দৈনন্দিন সংস্কৃতি-সকলোতে বড়ো ভাষাই বৌদ্ধিক-সাংস্কৃতিক পৰিধি সৃষ্টি কৰিছে। এই
ধাৰা নাথাকিলে Assamese ভাষা আজিৰ দৰে প্ৰাকৃতিক, সৰল, বৰ্ণময় আৰু শ্রাব্য-সংগীতময় ভাষা হৈ উঠিব
নোৱাৰিলেহেঁতেন।
৩। অসমীয়াত কাৰ্বি ভাষাৰ উপাদান আৰু সমাজ-সংস্কৃতিক সম্পৰ্কৰ ইতিহাস আলোচনা
কৰা।
উত্তৰ: অসমীয়াৰ সামাজিক-ভাষাগত ইতিহাসকাৰবী জনগোষ্ঠীৰ
ওপৰত অসীম নিৰ্ভৰশীল। কাৰ্বি ভাষা তিব্বত-বর্মীয় শাখাৰ উল্লেখযোগ্য ভাষা আৰু
কাৰ্বি জনগোষ্ঠী অসমৰ কাৰ্বি আংলং, নগাঁও, শোণিতপুৰত বহু শতাব্দী ধৰি বসবাস কৰি আহিছে। এই
দীর্ঘ আবাদ Assam Karbi-Assamese ভাষা-সাংস্কৃতিক সম্পর্কক সুসংহত কৰে। কাৰ্বি
ভাষাৰ প্ৰভাৱ অসমীয়া ভাষাত শব্দ, লোকসংস্কৃতি, খেলা, খাদ্য, ভূগোল, নৃত্য-সংগীত,
প্রকৃতি-নামৰ
বৰ্ণনাৰ ভিতৰত দেখা যায়।
কার্বি সংস্কৃতি মূলতঃ প্রকৃতি-কেন্দ্রিক। হাতিয়াৰ, গছনি, পাহাৰ, খাদ্য, উৎসৱ-অনুষ্ঠান,
কৃষিকাজ, নদী-জলাশয় আদিৰ
নামকাৰণে তেওঁলোকৰ শব্দসমূহ অসমীয়াত অত্যধিক লীন। যদিও সুনির্দিষ্ট শব্দ-সামগ্রী
সীমিত সংখ্যা অসমীয়া অভিধানত পোৱা যায়, তথাপিও ধ্বনি-ধাৰা, শব্দশৈলী, প্রতিধ্বনি-নির্মাণ,
আংশিক ধ্বনি-বিকৃতিৰ
পৰিসৰ কাৰ্বি-অসমীয়া যোগাযোগৰ ফল।
কাৰ্বি ভাষাৰ monosyllabic শব্দৰীতি অনেকাংশ অসমীয়াত দেখা যায়। যিমান
সঙ্কুচিত শব্দৰ গঠন যেনে- থু, খে, সিম, হিম, লাম, চিম, চাং-এই শব্দপ্রবণতা কার্বি ভাষাৰ phonotactic
inclination Assameseৰ কামৰূপী উপভাষাত দেখা যায়। বর্তমানো অসমৰ বহু আঞ্চলিক উপভাষাত monosyllable
নিৰ্ভৰ শব্দ-চলন
কার্বি influence বহন কৰি আছে।
কাৰ্বি ভাষাৰ পৰ্বত-ভূগোলৰ শব্দ অসমীয়াত লীন-টিং, টিলা, লং, দিপু, চোং, খেপা। কাৰ্বি
পাহাৰসমূহৰ নামই অসমীয়া ভূগোলত পৰিণত হয়। কার্বি ভাষাত 'চোং' মানে গুহা, 'লং' মানে শিলা, আৰু 'টিং' মানে টিলা-এই
শব্দসমূহ অসমীয়া ভূগোলত দৃঢ় ভিত্তি লাভকবে, যেনে- টিংখাং, টিংকং, টিংকল।
কৃষিকেন্দ্রিক শব্দ-কা, ৰঙ, সিম, লংই-অসমীয়াৰ মৌখিক খেতিবাতি সম্পর্কীয় শব্দত অংশগ্রহণ কৰে।
অসমীয়াৰ লোকসংস্কৃতি, উৎসৱ, খাদ্য-সংস্কৃতিত কাৰ্বি উপাদানো ধৰা পৰে। বিহু
উৎসৱৰ বহু নৃত্য-ধ্বনি, গণ-সংগীত, গীতধ্বনি কার্বি উৎসৱ Rongker, Chomangkan ধ্বনি-সংগীতৰ সাথে তুলনীয়। Jaluk,
Borhom, Harbang, শুনাম, Lokhmi-এই শব্দগঠন অসমীয়া-কাৰ্বি ভাষাৰ contact zone প্রতিফলিত।
কাৰ্বি খাদ্যসংস্কৃতি-উদাহৰণত Pork-কেন্দ্রিক খাবাব, bamboo shoot (নাবিকেল-গজ),
hanhor-খবৰ-অসমীয়াৰ খাদ্য অভিধাত স্বাভাবিক অংশ। Assamese-Karbi ধ্বনি-সম্পর্ক 'খ' ধ্বনিৰ dominance-ত অধিক লক্ষ্যণীয়।
কাৰ্বি ভাষাৰ শব্দ অসমীয়া সাহিত্যবোৰত বহুলভাবে সংগৃহীত-যেনে- থেন (ধেন),
চোং (চোং), লাম (লহৰ), তিৰিং (টেঙা),
সিম (কঁকিয়া),
চাঙ (জলাশয়) আদি।
আৰু কাৰ্বি ভাষাৰ mä-suffix Naature Assamese- suffixation tendency কিছু নির্ধাৰণ কৰে।
মুঠতে কাৰ্বি ভাষাৰ উপাদান অসমীয়া ভাষাক স্থানীয়, পর্বত-সংস্কৃতিক, প্রকৃতি-সংলগ্ন,
মানবীয় অনুভৱেৰে
জড়িত এক indigenous character দান কৰে। সমাজ-সংস্কৃতিৰ অতীতৰ পৰা বৰ্তমান
পর্যন্ত এই যোগাযোগ-অসমীয়াৰ ভাষা-সত্তা সমৃদ্ধি-বহুমুখীকৰণৰ মূল্যবান উৎস।
৪। অসমীয়া ভাষাৰ ৰূপতাত্ত্বিক গঠনত অস্ট্রিক ভাষাৰ প্ৰভাৱ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: অসমীয়া ভাষাৰ ৰূপতাত্ত্বিক গঠন ভাৰতীয়
আর্যভাষাসমূহৰ ভিতৰত অতি বৈশিষ্ট্যপূর্ণ। এই গঠনৰ ক্ষেত্ৰত অষ্ট্ৰিক ভাষাৰ প্ৰভাৱৰ
কথা ডজ্ব বাণীকান্ত কাকতিয়ে বিশেষভাবে উল্লেখ কৰিছে। সংস্কৃত ভাষাৰ সংশ্লেষণাত্মক
গঠনৰ বিপৰীতে অসমীয়া ভাষাই বিশ্লেষণাত্মক আৰু যোগাত্মক ৰূপ গ্রহণ কৰিছে, যি অষ্ট্ৰিক
ভাষাসমূহৰ এক মৌলিক বৈশিষ্ট্য।
বয়স অনুসৰি সম্বন্ধবাচক শব্দৰ ব্যৱহাৰ অসমীয়া ভাষাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ
ৰূপতাত্ত্বিক বৈশিষ্ট্য। আতা-আবু, আই, বৌ, আমৈ-তাবৈ আদি শব্দ সংস্কৃতমূলীয় নহয় যদিও অসমীয়া
ভাষাত বহুল ব্যবহৃত। এই শব্দসমূহৰ লগত অস্ট্রিকমূলীয় ভাষাৰ শব্দৰ সাদৃশ্য লক্ষ্য
কৰা যায়। তদুপৰি সম্বন্ধবাচক বিশেষ্য শব্দৰ লগত পুৰুষ নির্দেশক প্রত্যয় যোগ কৰাৰ
ৰীতি অসমীয়া ভাষাৰ নিজস্ব বৈশিষ্ট্য যদিও ইয়াতো অষ্ট্রিক ভাষাৰ প্ৰভাৱৰ কথা কোৱা
হৈছে। চাওতালী আদি অস্ট্রিক ভাষাত সম্বন্ধ বুজাবলৈ পুৰুষভেদে প্রত্যয় যোগ কৰা হয়,
যাৰ লগত অসমীয়া
ভাষাৰ গঠনগত সাদৃশ্য দেখা যায়। এইদৰে অষ্ট্ৰিক ভাষাৰ প্ৰভাৱে অসমীয়া ভাষাৰ
ৰূপতত্ত্বক নিজস্ব আৰু স্বতন্ত্র ৰূপ দিছে।
