Light-Reflection and Refracton | Chapter 10 | Class 10 English Science Book Question Answer | Class 10 NCERT School English Medium Science Book Light-Reflection and Refracton Chapter10 Question Answer Solution For Assam |

 Chapter 10

অধ্য়ায় ১০

Light-Reflection and Refracton

পোহৰ-প্ৰতিফলন আৰু বিবৰ্তন

EXERCISES

ব্যায়ামৃ

 1. Which one of the following materials cannot be used to make a lens?

১/ তলৰ কোনটো সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰি লেন্স বনাব নোৱাৰি?

 (a) Water  ( পানী)

 (b) Glass  ( কাঁচ)

 (c) Plastic (প্লাষ্টিক)

 (d) Clay   (মাটি)

 Ans-

2. The image formed by a concave mirror is observed to be virtual, erect and larger than the object. Where should be the position of the object?

২) অৱতল দাপোনৰ দ্বাৰা গঠিত ছবিখন ভাৰ্চুৱেল, থিয় আৰু বস্তুটোতকৈ ডাঙৰ হোৱা দেখা যায়। বস্তুটোৰ অৱস্থান ক’ত হ’ব লাগে?

 (a) Between the principal focus and the centre of curvature

(ক) প্ৰধান কেন্দ্ৰ আৰু বক্ৰতাৰ কেন্দ্ৰৰ মাজত

 (b) At the centre of curvature

(খ) বক্ৰতাৰ কেন্দ্ৰত

 (c) Beyond the centre of curvature

(গ) বক্ৰতাৰ কেন্দ্ৰৰ বাহিৰত

 (d) Between the pole of the mirror and its principal focus.

(ঘ) আইনাখনৰ মেৰু আৰু ইয়াৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দুৰ মাজত।

 Ans-

3. Where should an object be placed in front of a convex lens to get a real image of the size of the object?

৩) বস্তুটোৰ আকাৰৰ প্ৰকৃত ছবি পাবলৈ উত্তল লেন্সৰ সন্মুখত বস্তু এটা ক’ত ৰাখিব লাগে?

 (a) At the principal focus of the lens

(ক) লেন্সৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দুত

 (b) At twice the focal length

(খ) ফ’কেল লেংথৰ দুগুণত

 (c) At infinity

(গ) অসীমত

 (d) Between the optical centre of the lens and its principal focus.

(ঘ) লেন্সৰ আলোকীয় কেন্দ্ৰ আৰু ইয়াৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দুৰ মাজত।

 Ans-

4. A spherical mirror and a thin spherical lens have each a focal length of -15 cm. The mirror and the lens are likely to be

৪) এটা গোলাকাৰ দাপোন আৰু এটা পাতল গোলাকাৰ লেন্সৰ প্ৰত্যেকৰে ফ’কেল লেংথ -১৫ চে.মি. আইনা আৰু লেন্স হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে

 (a) both concave.

(ক) দুয়োটা অৱতল।

 (b) both convex.

(খ) দুয়োটা উত্তল।

 (c) the mirror is concave and the lens is convex.

(গ) আইনাখন অৱতল আৰু লেন্সখন উত্তল।

 (d) the mirror is convex, but the lens is concave.

(ঘ) আইনাখন উত্তল, কিন্তু লেন্সখন অৱতল।

 Ans-

5. No matter how far you stand from a mirror, your image appears erect. The mirror is likely to be

৫/ আইনা এখনৰ পৰা যিমানেই দূৰত থিয় নহওক কিয়, আপোনাৰ ছবিখন থিয় হৈ থকা যেন লাগে। আইনাখন হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে

 (a) only plane.

(ক) কেৱল সমতল।

 (b) only concave.

(খ) কেৱল অৱতল।

 (c) only convex.

(গ) কেৱল উত্তল।

 (d) either plane or convex.

(ঘ) হয় সমতল বা উত্তল।

 Ans-

6. Which of the following lenses would you prefer to use while reading small letters found in a dictionary?

৬/ অভিধানত পোৱা সৰু সৰু আখৰবোৰ পঢ়ি থাকোঁতে তলৰ কোনটো লেন্স ব্যৱহাৰ কৰাটো পছন্দ কৰিব?

 (a) A convex lens of focal length 50 cm. 

(ক) ফ’কেল লেংথ ৫০ চে.মি.ৰ এটা উত্তল লেন্স।

(b) A concave lens of focal length 50 cm.

(খ) ফ’কেল দৈৰ্ঘ্য ৫০ চে.মি.ৰ এটা অৱতল লেন্স।

 (c) A convex lens of focal length 5 cm.

(গ) ৫ চে.মি. ফ’কেল দৈৰ্ঘ্যৰ এটা উত্তল লেন্স।

 (d) A concave lens of focal length 5 cm.

(ঘ) ৫ চে.মি. ফ’কেল দৈৰ্ঘ্যৰ এটা অৱতল লেন্স।

 Ans-

7. We wish to obtain an erect image of an object, using a concave mirror of focal length 15 cm. What should be the range of distance of the object from the mirror? What is the nature of the image? Is the image larger or smaller than the object? Draw a ray diagram to show the image formation in this case.

৭) আমি ১৫ চে.মি. ফ’কেল দৈৰ্ঘ্যৰ অৱতল দাপোন ব্যৱহাৰ কৰি কোনো বস্তুৰ থিয় ছবি এখন লাভ কৰিব বিচাৰো। আইনাখনৰ পৰা বস্তুটোৰ দূৰত্বৰ পৰিসৰ কিমান হ’ব লাগে? প্ৰতিচ্ছবিৰ প্ৰকৃতি কি? বস্তুটোতকৈ ছবিখন ডাঙৰ নে সৰু? এই ক্ষেত্ৰত ছবি গঠন দেখুৱাবলৈ এটা ৰশ্মি ডায়েগ্ৰাম আঁকিব।

 Ans-

8. Name the type of mirror used in the following situations. 

৮) তলত দিয়া পৰিস্থিতিত ব্যৱহাৰ কৰা দাপোনৰ প্ৰকাৰৰ নাম লিখা।

(a) Headlights of a car.

(ক) গাড়ীৰ হেডলাইট।

 Ans-

(b) Side/rear-view mirror of a vehicle.

(খ) বাহনৰ কাষ/পিছফালৰ দাপোন।

 Ans-

(c) Solar furnace Support your answer with reason.

(গ) সৌৰ চুলা আপোনাৰ উত্তৰটো যুক্তিৰে সমৰ্থন কৰক।

 Ans-

 9. One-half of a convex lens is covered with a black paper. Will this lens produce a complete image of the object? Verify your answer experimentally. Explain your observations.

৯) উত্তল লেন্সৰ আধা অংশ ক’লা কাগজেৰে ঢাকি থোৱা থাকে। এই লেন্সে বস্তুটোৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰতিচ্ছবি উৎপন্ন কৰিবনে? পৰীক্ষামূলকভাৱে আপোনাৰ উত্তৰটো পৰীক্ষা কৰক। আপোনাৰ পৰ্যবেক্ষণসমূহ বুজাই দিয়ক।

 Ans-

10. An object 5 cm in length is held 25 cm away from a converging lens of focal length 10 cm. Draw the ray diagram and find the position, size and the nature of the image formed.

১০) ৫ চে.মি. দৈৰ্ঘ্যৰ এটা বস্তু ১০ চে.মি.ৰ ফ’কেল দৈৰ্ঘ্যৰ অভিসৰণকাৰী লেন্সৰ পৰা ২৫ চে.মি. ৰশ্মিৰ ডায়েগ্ৰামটো আঁকি গঠিত ছবিখনৰ অৱস্থান, আকাৰ আৰু প্ৰকৃতি বিচাৰি উলিয়াওক।

 Ans-

11. A concave lens of focal length 15 cm forms an image 10 cm from the lens. How far is the object placed from the lens? Draw the ray diagram.

১১) ১৫ চেন্টিমিটাৰ ফ’কেল লেংথৰ এটা অৱতল লেন্সে লেন্সৰ পৰা ১০ চেন্টিমিটাৰ দূৰত এখন ছবি গঠন কৰে। বস্তুটো লেন্সৰ পৰা কিমান দূৰত ৰখা হৈছে? ৰশ্মিৰ ডায়েগ্ৰামটো আঁকিব।

 Ans-

12. An object is placed at a distance of 10 cm from a convex mirror of focal length 15 cm. Find the position and nature of the image. 13. The magnification produced by a plane mirror is +1. What does this mean?

১২) ১৫ চেন্টিমিটাৰ ফ’কেল লেংথৰ উত্তল দাপোনৰ পৰা ১০ চেন্টিমিটাৰ দূৰত্বত এটা বস্তু স্থাপন কৰা হয়। ছবিখনৰ অৱস্থান আৰু প্ৰকৃতি বিচাৰক। ১৩) সমতল দাপোনৰ দ্বাৰা উৎপন্ন হোৱা বৃদ্ধি হ’ল +১। ইয়াৰ অৰ্থ কি?

 Ans-

14. An object 5.0 cm in length is placed at a distance of 20 cm in front of a convex mirror of radius of curvature 30 cm. Find the position of the image, its nature and size.

১৪) ৫.০ চেন্টিমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ এটা বস্তু ৩০ চেন্টিমিটাৰ বক্ৰতা ব্যাসাৰ্ধৰ উত্তল দাপোনৰ সন্মুখত ২০ চেন্টিমিটাৰ দূৰত্বত ৰখা হয়। ছবিখনৰ অৱস্থান, ইয়াৰ প্ৰকৃতি আৰু আকাৰ বিচাৰক।

 Ans-

15. An object of size 7.0 cm is placed at 27 cm in front of a concave mirror of focal length 18 cm. At what distance from the mirror should a screen be placed, so that a sharp focussed image can be obtained? Find the size and the nature of the image.

১৫) ৭.০ চে.মি. আকাৰৰ বস্তু এটা ১৮ চে.মি. ফ’কেল লেংথৰ অৱতল দাপোনৰ সন্মুখত ২৭ চে.মি. আইনাখনৰ পৰা কিমান দূৰত্বত পৰ্দা এখন স্থাপন কৰিব লাগে, যাতে চোকা ফ’কাচ কৰা ছবি এখন লাভ কৰিব পৰা যায়? ছবিখনৰ আকাৰ আৰু প্ৰকৃতি বিচাৰক।

 Ans-

16. Find the focal length of a lens of power-2.0 D. What type of lens is this? 

16. শক্তি-2.0 ৰ এটা লেন্সৰ ফ’কেল লেংথ বিচাৰক D. এইটো কি ধৰণৰ লেন্স?

Ans-

17. A doctor has prescribed a corrective lens of power +1.5 D. Find the focal length of the lens. Is the prescribed lens diverging or converging?

১৭) এজন চিকিৎসকে শক্তি +১.৫ D ৰ সংশোধনী লেন্স নিৰ্ধাৰণ কৰিছে।লেন্সৰ ফ’কেল লেংথ বিচাৰক। নিৰ্ধাৰিত লেন্সখন বিচ্ছিন্ন হৈ আছে নে অভিসৰণ হৈছে?

 Ans-