Chapter- 12    ā¤ĩिā¤ļ्ā¤ĩ ⤕ी ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤ā¤ĩं ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍


1. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤕ि⤏ी ⤏्ā¤Ĩा⤍ ⤕े ā¤Ļी⤰्ā¤˜ā¤•ा⤞ी⤍ ⤔⤏⤤ ā¤Žौā¤¸ā¤Ž ⤕ो ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤•ā¤šā¤¤े ā¤šैं।

2. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Žौā¤¸ā¤Ž ⤔⤰ ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Žें ⤕्⤝ा ⤅ं⤤⤰ ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Žौā¤¸ā¤Ž ⤅⤞्ā¤Ē⤕ा⤞ी⤍ ā¤Ļā¤ļा ā¤šै, ⤜ā¤Ŧ⤕ि ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ļी⤰्ā¤˜ā¤•ा⤞ी⤍ ⤔⤏⤤ ⤏्ā¤Ĩि⤤ि ā¤šै।

3. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩिā¤ļ्ā¤ĩ ⤕ी ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ⤕ो ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩि⤤ ⤕⤰⤍े ā¤ĩा⤞ा ā¤Žु⤖्⤝ ⤕ा⤰⤕ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤅⤕्⤎ांā¤ļ।

4. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ⤕े ā¤Ē्ā¤°ā¤Žु⤖ ⤤⤤्ā¤ĩ ⤕ौ⤍-⤕ौ⤍ ⤏े ā¤šैं?
⤉⤤्⤤⤰:
⤤ाā¤Ēā¤Žा⤍, ā¤ĩ⤰्⤎ा, ⤆⤰्ā¤Ļ्⤰⤤ा, ā¤ĩा⤝ु ⤔⤰ ā¤Ļाā¤Ŧ।

5. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤭ूā¤Žā¤§्⤝⤰े⤖ी⤝ ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ⤕ी ā¤Žु⤖्⤝ ā¤ĩिā¤ļे⤎⤤ा ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤ĩ⤰्⤎ ⤭⤰ ⤅⤧ि⤕ ⤤ाā¤Ēā¤Žा⤍ ⤔⤰ ⤭ा⤰ी ā¤ĩ⤰्⤎ा।

6. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤉⤎्ā¤Ŗā¤•ā¤Ÿिā¤Ŧं⤧ी⤝ ā¤Žā¤°ु⤏्ā¤Ĩ⤞ी⤝ ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤•ā¤šाँ ā¤Ēा⤈ ⤜ा⤤ी ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤¸ā¤šा⤰ा ⤔⤰ ⤅⤰ā¤Ŧ ⤕्⤎े⤤्⤰ ā¤Žें।

7. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤¸ā¤Žā¤ļी⤤ो⤎्⤪ ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ⤕ी ā¤ĩिā¤ļे⤎⤤ा ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Žā¤§्ā¤¯ā¤Ž ⤤ाā¤Ēā¤Žा⤍ ⤔⤰ ⤍िā¤¯ā¤Žि⤤ ā¤ĩ⤰्⤎ा।

8. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤧्⤰ुā¤ĩी⤝ ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ⤕ै⤏ी ā¤šो⤤ी ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤅⤤्⤝ं⤤ ⤠ंā¤Ąी ⤔⤰ ā¤ļु⤎्⤕।

9. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Žा⤍⤏ू⤍ी ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ⤕ि⤏ ā¤Žā¤šाā¤Ļ्ā¤ĩीā¤Ē ā¤Žें ā¤Ē्ā¤°ā¤Žु⤖ ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤ā¤ļि⤝ा ā¤Žें।

10. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ļी⤰्ā¤˜ā¤•ा⤞ी⤍ ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ēै⤟⤰्⤍ ā¤Žें ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍।

11. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩ⤰्ā¤¤ā¤Žा⤍ ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍ ⤕ा ā¤Žु⤖्⤝ ⤕ा⤰⤪ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Žा⤍ā¤ĩ ⤗⤤िā¤ĩि⤧ि⤝ाँ।

12. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤗्⤰ीā¤¨ā¤šा⤉⤏ ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤗ै⤏ों ā¤Ļ्ā¤ĩा⤰ा ā¤Ēृā¤Ĩ्ā¤ĩी ⤕ी ⤊⤎्ā¤Žा ⤕ो ⤰ो⤕⤕⤰ ⤤ाā¤Ēā¤Žा⤍ ā¤Ŧā¤ĸ़ा⤍ा।

13. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ē्ā¤°ā¤Žु⤖ ⤗्⤰ीā¤¨ā¤šा⤉⤏ ⤗ै⤏ें ⤕ौ⤍-⤏ी ā¤šैं?
⤉⤤्⤤⤰:
⤕ा⤰्ā¤Ŧ⤍ ā¤Ąा⤇⤑⤕्⤏ाā¤‡ā¤Ą, ā¤Žीā¤Ĩे⤍, ⤍ाā¤‡ā¤Ÿ्⤰⤏ ⤑⤕्⤏ाā¤‡ā¤Ą।

14. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩैā¤ļ्ā¤ĩि⤕ ⤊⤎्ā¤Žी⤕⤰⤪ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ēृā¤Ĩ्ā¤ĩी ⤕े ⤔⤏⤤ ⤤ाā¤Ēā¤Žा⤍ ā¤Žें ā¤ĩृā¤Ļ्⤧ि।

15. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍ ⤕ा ā¤ā¤• ā¤Ē्ā¤°ā¤Žु⤖ ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤šिā¤Žā¤¨ā¤Ļों ⤕ा ā¤Ēि⤘⤞⤍ा।

16. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤¸ā¤Žुā¤Ļ्⤰ ⤏्⤤⤰ ⤕्⤝ों ā¤Ŧā¤ĸ़ ā¤°ā¤šा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤šिā¤Žā¤¨ā¤Ļों ⤕े ā¤Ēि⤘⤞⤍े ⤔⤰ ⤤ाā¤Ēी⤝ ā¤Ē्⤰⤏ा⤰ ⤕े ⤕ा⤰⤪।

17. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ā¤˛-⤍ी⤍ो ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ē्⤰ā¤ļां⤤ ā¤Žā¤šा⤏ा⤗⤰ ⤕े ⤤ाā¤Ēā¤Žा⤍ ā¤Žें ⤅⤏ाā¤Žा⤍्⤝ ā¤ĩृā¤Ļ्⤧ि ⤕ी ⤘⤟⤍ा।

18. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤞ा-⤍ी⤍ा ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ē्⤰ā¤ļां⤤ ā¤Žā¤šा⤏ा⤗⤰ ⤕े ⤤ाā¤Ēā¤Žा⤍ ā¤Žें ⤅⤏ाā¤Žा⤍्⤝ ā¤•ā¤Žी ⤕ी ⤘⤟⤍ा।

19. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍ ⤕ा ⤕ृ⤎ि ā¤Ē⤰ ⤕्⤝ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤Ēā¤Ą़⤤ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ģ⤏⤞ों ⤕ी ⤉⤤्ā¤Ēाā¤Ļ⤕⤤ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩि⤤ ā¤šो⤤ी ā¤šै।

20. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤ĩ⤍ों ⤕ी ā¤•ā¤Ÿा⤈ ⤏े ⤕्⤝ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤Ēā¤Ą़⤤ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤕ा⤰्ā¤Ŧ⤍ ā¤Ąा⤇⤑⤕्⤏ाā¤‡ā¤Ą ⤕ी ā¤Žा⤤्⤰ा ā¤Ŧā¤ĸ़⤤ी ā¤šै।

21. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤“ā¤œो⤍ ā¤Ē⤰⤤ ⤕ा ⤕्⤎⤰⤪ ⤕ि⤏⤏े ā¤šो⤤ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤕्⤞ो⤰ोā¤Ģ्⤞ो⤰ो⤕ा⤰्ā¤Ŧ⤍ (CFC) ⤗ै⤏ों ⤏े।

22. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤕ा⤰्ā¤Ŧ⤍ ā¤šā¤•्⤰ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤕ा⤰्ā¤Ŧ⤍ ⤕ा ā¤ĩा⤝ुā¤Žंā¤Ąā¤˛, ⤜ीā¤ĩā¤Žंā¤Ąā¤˛ ⤔⤰ ā¤Žā¤šा⤏ा⤗⤰ों ā¤Žें ā¤šā¤•्⤰।

23. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍ ⤏े ā¤Ē्⤰ा⤕ृ⤤ि⤕ ⤆ā¤Ēā¤Ļा⤓ं ā¤Ē⤰ ⤕्⤝ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤Ēā¤Ą़⤤ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ŧाā¤ĸ़, ⤏ू⤖ा ⤔⤰ ā¤šā¤•्⤰ā¤ĩा⤤ ⤕ी ⤆ā¤ĩृ⤤्⤤ि ā¤Ŧā¤ĸ़⤤ी ā¤šै।

24. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤕ा⤰्ā¤Ŧ⤍ ā¤Ēā¤Ļ⤚िā¤š्⤍ (Carbon Footprint) ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤕ि⤏ी ā¤ĩ्⤝⤕्⤤ि ⤝ा ⤗⤤िā¤ĩि⤧ि ā¤Ļ्ā¤ĩा⤰ा ⤉⤤्ā¤Ē⤍्⤍ ⤕ा⤰्ā¤Ŧ⤍ ⤉⤤्⤏⤰्⤜⤍ ⤕ी ā¤Žा⤤्⤰ा।

25. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤏⤤⤤ ā¤ĩि⤕ा⤏ ⤕्⤝ा ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤ĩ⤰्ā¤¤ā¤Žा⤍ ⤆ā¤ĩā¤ļ्⤝⤕⤤ा⤓ं ⤕ो ā¤Ēू⤰ा ⤕⤰⤤े ā¤šुā¤ ⤭ā¤ĩि⤎्⤝ ⤕ी ⤜⤰ू⤰⤤ों ⤕ो ⤏ु⤰⤕्⤎ि⤤ ⤰⤖⤍ा।

26. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤍ā¤ĩी⤕⤰⤪ी⤝ ⤊⤰्⤜ा ⤕े ⤉ā¤Ļाā¤šā¤°ā¤Ŗ ā¤Ļें।
⤉⤤्⤤⤰:
⤏ौ⤰ ⤊⤰्⤜ा, ā¤Ēā¤ĩ⤍ ⤊⤰्⤜ा, ⤜⤞ ā¤ĩिā¤Ļ्⤝ु⤤।

27. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ā¤Ēे⤰ि⤏ ā¤¸ā¤Žā¤ौ⤤ा ⤕ि⤏⤏े ⤏ंā¤Ŧं⤧ि⤤ ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍ ⤍ि⤝ं⤤्⤰⤪ ⤏े।

28. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍ ⤰ो⤕⤍े ⤕ा ā¤ā¤• ⤉ā¤Ēा⤝ ā¤Ŧ⤤ाā¤‡ā¤।
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤ĩृ⤕्⤎ा⤰ोā¤Ē⤪।

29. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤗्⤞ेā¤ļि⤝⤰ ⤕्⤝ा ā¤šैं?
⤉⤤्⤤⤰:
ā¤Ŧā¤Ą़े ā¤Ŧ⤰्ā¤Ģ ⤕े ā¤Ēिंā¤Ą ⤜ो ā¤Ē⤰्ā¤ĩ⤤ी⤝ ⤕्⤎े⤤्⤰ों ā¤Žें ā¤Ēाā¤ ⤜ा⤤े ā¤šैं।

30. ā¤Ē्⤰ā¤ļ्⤍: ⤜⤞ā¤ĩा⤝ु ā¤Ē⤰िā¤ĩ⤰्⤤⤍ ⤕ा ā¤Žा⤍ā¤ĩ ⤏्ā¤ĩा⤏्ā¤Ĩ्⤝ ā¤Ē⤰ ⤕्⤝ा ā¤Ē्⤰⤭ाā¤ĩ ā¤šै?
⤉⤤्⤤⤰:
⤗⤰्ā¤Žी ⤕ी ā¤˛ā¤šā¤°ें ⤔⤰ ā¤Ŧीā¤Žा⤰ि⤝ों ā¤Žें ā¤ĩृā¤Ļ्⤧ि।

Answer by Dimpee Bora