GU BA 6th Sem History Chapter 2 Solution 2026 | Paper Code: -HIS - 0600104 | GU BA 6th Sem History Chapter 2 Answer

Chapter 2

উজনি অসমত আহোম ৰাজতন্ত্ৰ (১৮৩৩-৩৮).....ৰ পৰা অসমত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ আৰু ইয়াৰ পৰিনাম

১। অসমত ইংৰাজ বিৰোধী আন্দোলনৰ বাটকটীয়া কোন?

উত্তৰ: গোমধৰ কোঁৱৰ।

২। গোমধৰ কোঁৱৰৰ নেতৃত্বত কেতিয়া প্রথম বৃটিছ বিৰোধী অভ্যুত্থান সংঘটি হৈছিল?

উত্তৰঃ ১৮২৮ চনত।

৩। গোমধৰ কোঁৱৰৰ প্ৰধান সহযোগীজন কোন আছিল?

উত্তৰঃ ধনঞ্জয় পিয়লি বুঢ়াগোহাঁই।

৪। কোনে গমধৰ কোঁৱৰক মৃত্যুদণ্ডৰ পৰা ৰেহাই দিছিল?

উত্তৰ: কেপ্তেইন নিউবিলে।

৫। অসমত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ নেতৃত্ব কোনে দিছিল?

উত্তৰ: মণিৰাম দেৱানে।

৬। মণিৰাম দেৱানৰ প্ৰকৃত নাম কি?

উত্তৰ: মণিৰাম দত্ত বৰভাণ্ডাৰ বৰুৱা।

৭। মণিৰাম কাৰ অধীনত দেৱান আছিল?

উত্তৰ: পুৰন্দৰ সিংহৰ অধীনত।

৮। কোনটো বছৰত মণিৰামে মফট মিলছৰ হাতত আৱেদন দিছিল?

উত্তৰঃ ১৮৫৩ চনত।

৯। মণিৰাম দেৱানক কোন বাঙালী মুক্তিয়াৰে সহায় কৰিছিল?

উত্তৰ: মধুমল্লিক নামৰ এজন মুক্তিয়াৰে মণিৰাম দেৱানক সহায় কৰিছিল।

১০। মণিৰাম দেৱানৰ লগত আৰু কোন ফাঁচীকাঠত ওলমিব লগা হৈছিল?

উত্তৰঃ পিয়লি বৰুৱা।

চমু প্রশ্নোত্তৰ

১। বৃটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে খাচীসকলৰ বিদ্ৰোহ সম্পৰ্কে লিখা।

উত্তৰঃ বৃটিছ সকলৰ বিৰুদ্ধে খাচীসকলে অতি সু-সংগঠিত আৰু দৃঢ় প্ৰতিৰোধ আগবঢ়াইছিল। বাৰ্মা যুদ্ধৰ সময়ত কিছুমান খাচী মুখিয়াল নেতাই দুৱাৰ অঞ্চলৰ ওপৰত অধিকাৰ হেৰুৱাইছিল। ১৮২৫ চনত ডেভিদ স্কটে তেওঁলোকৰ লগত নিৰ্ধাৰিত নগদ ধনৰ দাবীৰে এক বুজাপৰা কৰিছিল যিটো পৰিশোধ কৰাটো তেওঁলোকৰ পক্ষে সম্ভৱ নাছিল। তিৰুৎ সিঙে খাচী জনগণক বৃটিছৰ বিৰুদ্ধে নেতৃত্ব দিছিল। ১৮২৮ চনৰ এপ্ৰিলত প্রায় ৫০০ মানুহৰ এদল লোকে তিৰুৎ সিঙৰ নেতৃত্বত আক্ৰমণ চলায় দুজন ইংৰাজ বিষয়া লেঃ বার্লটন (Burlton) আৰু বেডিংচফিল্ডৰ (Beddingsfield) উপৰিও নংখালুত ৬০ জন ভাৰতীয় চিপাহীক হত্যা কৰে। যাহওঁক, ১৮৩২ চনত তিৰুৎ সিঙে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰে আৰু বৃটিছসকলে ৰজাক বশ্যতামূলক মিত্ৰতা নীতিৰ অধীনলৈ আনি খাচীসকলক শান্ত কৰিছিল।

২। অসমত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ গুৰুত্ব সম্পর্কে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ যদিও ব্ৰিটিছ চৰকাৰে কঠোৰ হাতেৰে দমন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল, অসমৰ ইতিহাসত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এক সৰ্বভাৰতীয় ঐতিহাসিক ঘটনাৰ লগত অসম জড়িত হৈছিল। ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰেদ্রাহে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ অর্থনৈতিক অৱস্থা শোচনীয় কৰি তুলিছিল। বিদ্রোহ দমনৰ নামত যিহেতু যথেষ্ট ব্যয় বহন কৰিবলগীয়া হৈছিল, ১৮৫৭-৫৮ চনত ঘাটি বাজেট ১৪ মিলিয়ন পাউণ্ডলৈ বৃদ্ধি পাইছিল।

দ্বিতীয়তে, ১৮৬১ চনৰ পৰা অসমত আৰম্ভ হোৱা কৃষক বিদ্রোহসমূহ ১৮৫৭ চনৰ বিদ্রোহৰে প্ৰতিক্রিয়া।

তৃতীয়তে, অসমতো হিন্দু আৰু মুছলমান এই দুটা প্রধান সম্প্রদায়ে একগোট হৈ বিদ্রোহত অংশগ্ৰহণ কৰি জাতীয়তাবোধৰ বিকাশত ইন্ধন যোগাইছিল।

১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰপৰা ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ অন্যান্য সংগ্ৰামীৰ দৰে অসমীয়া সংগ্রামীসকলেও মণিৰাম দেৱান তথা সহযোগীসকলৰ কৰ্মৰ দ্বাৰা অনুপ্রাণিত হৈছিল।

৩। চমুটোকা লিখাঃ

(ক) গোমধৰ কোঁৱৰৰ বিদ্ৰোহ।

উত্তৰ: অসমখন ব্ৰিটিছে দখল কৰাৰ পিছতেই এচাম লোকে ব্ৰিটিছৰ কাৰ্য-কলাপত অতিষ্ঠ হৈ পৰিছিল আৰু অসমখন সম্পূৰ্ণভাৱে দখল কৰি লোৱাত উজনি অসমত বহুতো ডা-ডাঙৰীয়া অসন্তুষ্ট হৈছিল। সাত সাগৰ তেৰনদী পাৰ হৈ অহা ব্ৰিটিছ কোম্পানিৰ শাসনক স্বাধীনচেতা অসমীয়া প্রজাই সহজে গ্রহণ কৰিব পৰা নাছিল। সেয়ে অসমৰ পৰা

ব্রিটিছ খেদাৰ প্রচেষ্টা হাতত লৈছিল। এই চেষ্টা প্রথমে আৰম্ভ কৰিছিল আহোম ৰাজবংশৰ  গোমধৰ নামৰ কোঁৱৰ এজনে। তেওঁৰ দেউতাক আছিল কেনা কোঁৱৰ এজন ৰাজবংশীয় লোক। 

প্ৰথমতে অসমৰ কমিছনাৰ বা আয়ুক্তই কিছুমান আহোম বিষয়াক দায়িত্বপূৰ্ণ পদবীত ৰাখিছিল, পিছলৈ তেওঁলোকৰ পৰা আশানুৰূপ সেৱা আগবঢ়োৱা নেদেখি বঙালী বিষয় কিছুমানক আমদানি কৰি সেই পদবীবোৰ দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰিলে এনেকুৱা বহু ব্যাবসান প্রথমতে অসমৰ কমিছনাৰ বা আয়ুক্তই কিছুমান আহোম বিষয়াক দায়িত্বপূর্ণ পদবীদ উচ্চ শ্ৰেণীৰ আহোম বিষয়াসকল ব্ৰিটিছৰ প্ৰতি বিতুষ্ট হৈছিল।

যোৰহাটৰ দক্ষিণ পশ্চিমৰ পিনে বচা নামৰ ঠাইত এই বিদ্রোহ আৰম্ভ হয়। গোমধড় নিজকে স্বর্গদের বলি ঘোষণা কৰিছিল আৰু উজনি অসমৰ ৰাজহ বিষয়াসকলক বিদ্রোহ। যোগদান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। তেওঁৰ বিদ্ৰোহত ধনঞ্জয় পিয়লি বৰগোহাঁই, তেওঁ পুত্ৰ হৰনাথ কান্দুৰা যোগদান কৰে। ডেকাফুকন উপাধিৰ লোক এজনেও তাত সহযোগ কৰে। তেওঁ নিজকে ৰজা বুলি চিনাকি দিয়ে লগতে কেঁকোৰা দোলা, আৰোঁৱান অটি ৰাজকীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লগে লগে গোমধৰে অসমীয়া ডা-ডাঙৰীয়াসকলর ব্রিটিছৰ বিৰুদ্ধে উঠি অসমক স্বাধীন কৰিবলৈ গোহাৰি জনাইছিল আৰু ব্ৰিটিছৰ হয়ে খাজানা আদায় তোেলা লোকসকলক হকা বধা কৰিছিল। তেতিয়া বহু-লোকে গোমধন অনুৰোধত সঁহাৰি জনালে।

ইতিমধ্যে উজনি অসমৰ সামৰিক আইন ব্রিটিছে উঠাই লৈছিল আৰু তাত ৰখা বহুতে ব্ৰিটিছ সৈন্যক অপসাৰিত কৰিছিল। গোমধৰ কোঁৱৰে এয়ে সুবর্ণ সুযোগ বুলি গণ্য করি বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰিলে। ব্ৰিটিছে কেনেবাকৈ এই বিদ্ৰোহৰ গম পালে। ১৮২৮ চলন অক্টোবৰ মাহত ব্ৰিটিছ লেফটেনেন্ট ৰুথাৰফোর্ডে ইয়াক সহজে পৰাস্ত কৰে। গোমধন কোঁৱৰে এয়ে সুবর্ণ সুযোগ বুলি ভাবি লৈ ডাঙৰ ভুল কৰিছিল। গোমধৰে বাধ্যত পরি নগা পাহাৰলৈ পলাই যায়। পিছলৈ তেওঁ নিজে ধৰা দিয়ে। তেতিয়া তেওঁৰ বিচাৰ হয়। অসমৰ আয়ুক্ত ডেভিদ স্কটে তেওঁক ৭ বছৰ কাৰাদণ্ড বিহে। তেওঁক বংগদেশৰ ৰংপুৰৰ জেল হাজোতত ৰখা হৈছিল। তেওঁৰ সহযোগীসকলক হয় নির্বাসন বা ফাটেকত আবদ্ধ কৰি ৰখাৰ দণ্ড বিহা হৈছিল।

ইয়াৰ পিছত গোমধৰৰ বিষয়ে একো জনা নাযায়। এই বিদ্ৰোহৰ কৰুণ সমাপ্তি ঘটিল যদিও ইয়ে পিছৰ কালত সংঘটিত হোৱা বিদ্রোহবোৰক যথেষ্ট অনুপ্ৰেৰণা যোগাইছিল।

(খ) মণিৰাম দেৱান।

উত্তৰঃ ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ ভাৰতৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ দৰে অসমতো পৰিছিল। অসমত এই বিদ্ৰোহৰ যি প্রস্তুতি চলিছিল তাৰ প্ৰধান নায়ক আছিল মণিৰাম দেৱান। প্ৰথমাৱস্থাত মণিৰাম আছিল বৃটিছৰ ভক্ত। ফলত তেওঁ তহছিলদাৰ আৰু চিৰস্তাদার পদবী লাভ কৰিছিল। তদুপৰি অসমত ৰাজহ সংগ্ৰহৰ ক্ষেত্ৰত মণিৰামে বহু দিহা-পৰামৰ্শ দিছিল, যিয়ে বৃটিছক লাভাম্বিত কৰি তুলিছিল। কাম-কাজ আৰু বুদ্ধিত পাৰ্গত মণিৰামক কোম্পানীৰ বিষয়াসকলে ভাল পোৱা নাছিল। ফ্রেন্সিছ জেনকিন্সে অসমৰ কমিছনাৰ হৈ অহাৰ পিছত প্রধান সহায়ক ব্রোডীয়ে মণিৰামৰ পৰা মৌজাকেইখনমান কাঢ়ি লয়। তাৰ পাছত তেওঁক অসম টি কোম্পানীৰ দেৱান হিচাপে নিযুক্তি দিছিল। মণিৰাম দেৱানে এসময়ত নিজাকৈ চিনামৰা আৰু চেংলুং নামৰ দুখন বাগিচা খোলে। কিন্তু বৃটিছৰ ৰোষত পৰি মণিৰাম দেৱানৰ অৱস্থা বেয়া হৈ পৰিছিল। সেয়েহে তেওঁ আবেদন জনাবলৈ কলিকতালৈ গৈছিল।

কলিকতালৈ যোৱাৰ সময়ত গোটেই ভাৰততে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ অগনি জ্বলি উঠিছিল। চিপাহী বিদ্রোহৰ ভু পাই মণিৰাম দেৱানে বিদ্ৰোহৰ জৰিয়তে অসম স্বাধীন কৰাৰ কথা ভাবিলে। তেওঁ গোপনে কন্দপেশ্বৰ সিংহক লগতে আনসকলক পত্ৰৰ জৰিয়তে বিদ্ৰোহৰ কথা জনালে আৰু অসমতো প্রস্তুতি চলাবলৈ আহ্বান জনালে। কলিকতাৰ পৰা মধুৰাম কোচ, চিত্ৰসেন বৰবৰা, কমলা চাৰিঙীয়া বৰুৱা, দেউৰাম দিহিঙীয়া ফুকন, পিয়লি বৰুৱা আদি লোকে দেৱানক সমর্থন জনালে। মণিৰাম দেৱানে হিন্দুস্থানী চিপাহী আৰু অস্ত্র-শস্ত্র লৈ অসমলৈ আহি বিদ্ৰোহৰ ঘোষণা কৰা কথাও জনালে। অসমত বিদ্ৰোহৰ কথা গোপন হৈ নাথাকিল। মণিৰাম দেৱানে কন্দপেশ্বৰ সিংহলৈ পঠোৱা এখন চিঠি বৃটিছে উদ্ধাৰ কৰি তৎক্ষণাত কেপ্টেইন হলৰইড, লথাৰে তালাচী চলাই চাৰিং ৰজাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ লগতে বিদ্ৰোহৰ লগত জড়িত পিয়লি বৰুৱা, বাহাদুৰ গাঁওবুঢ়া, দুতিৰাম বৰুৱা আদিক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে। মণিৰাম দেৱানক কলিকতাত বন্দী কৰিলে। বৃটিছে বিদ্রোহত জড়িত থকাসকলৰ বিৰুদ্ধে বিচাৰ আৰম্ভ কৰে। হলৰইডে মণিৰাম দেৱান আৰু পিয়লি বৰুৱাক মৃত্যুদণ্ডৰে দণ্ডিত কৰে। ১৮৫৭ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে দুয়োকে যোৰহাট জে'লত ফাঁচি দিয়ে। বাকীসকলক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড আৰু নিৰ্বাসন দিয়া হয়। মণিৰাম দেৱান, পিয়লি বৰুৱা '৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ অসমৰ প্ৰথম ছহিদ।

(গ) সম্বোধন কছাৰীৰ বিদ্ৰোহ।

উত্তৰঃ উনবিংশ শতিকাৰ ফালে অসমৰ বিভিন্ন পাহাৰীয়া জনজাতিসমূহে ইংৰাজৰ ৰাজহ আৰু শোষণ ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বিদ্রোহ ঘোষণা কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহসমূহৰ ভিতৰত উত্তৰ কাছাৰত সম্বোধন কছাৰীৰ নেতৃত্বত হোৱা বিদ্রোহো আছিল উল্লেখযোগ্য। ১৮৮১-৮২ ৰ সমছোৱাত প্রায় এবছৰতকৈ অধিক কাল ধৰি চলা এই বিদ্ৰোহৰ কেন্দ্ৰস্থল আছিল উত্তৰ কাছাৰ পাৰ্বত্য জিলাৰ মাইবং। জনজাতীয় সকলক বশ কৰাৰ কাৰণে ইংৰাজে এজন ইংৰাজ বিষয়া নিয়োগ কৰা কাৰ্যক সম্বোধন কছাৰীয়ে গ্ৰহণ কৰিব পৰা নাছিল। সেয়ে তেওঁ বিদ্রোহ গঢ়ি তুলিছিল। বিদ্রোহীসকলে চৰকাৰে বিভিন্ন ঠাইত নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ-দুৱাৰসমূহ ধ্বংস কৰে। এনে অৱস্থাত ১৮৮২ চনৰ ১৫ জানুৱাৰী তাৰিখে উত্তৰ কাছাৰ পাৰ্বত্য জিলাৰ ডেপুটি কমিছনাৰ মেজৰ ফয়দে এজন ইউৰোপীয়া বিষয়া আৰু ২৫ জনমান পুলিচ লগত লৈ বিদ্রোহ দমন কৰিবলৈ নতুন জিলা সদৰ গুণজুঙৰ পৰা মাইবঙলৈ যাত্ৰা কৰে। কিন্তু তাত বিদ্রোহীসকল সকলো গোপন স্থানত অৱস্থান কৰি ইংৰাজক আক্ৰমণ কৰাৰ কাৰণে প্রস্তুত হৈ থাকে। এনেতে দুয়োপক্ষৰ মাজত তয়াময়া সংঘর্ষ হয়। এই সংঘৰ্ষত বহুতো বিদ্রোহী হতাহত হোৱাৰ লগতে মেজৰ বয়দো ভীষণভাৱে আঘাতপ্রাপ্ত হয়। পিছত তেওঁৰ তেনে আঘাততে মৃত্যু হয়। ১৮৮২ চনলৈ এই বিদ্ৰোহৰ নেতা সম্বোধন কছাৰী চৰকাৰৰ হাতত ধৰা পৰা নাছিল যদিও পিছত তেওঁৰ কি হ'ল সেই বিষয়ে একো জনা নাযায়।

(ঘ) খামতি বিদ্রোহ।

উত্তৰঃ উজনি অসমৰ একেবাৰে পূব দিশত অৱস্থিত শদিয়া সংমণ্ডল বা ৰাজ্যখণ্ডৰ মুঠ এলেকা আছিল ৭,০৭৩ বর্গমাইল। ইয়াৰ আশে-পাশে ভালেমান জাতীয় লোকৰ বাসস্থান আছিল আৰু ইয়াৰ ভিতৰত খামতিসকল আছিল অন্যতম। বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী এই খামতিসকল মংগোলীয় প্রজাতিৰ লোক আছিল আৰু ১৭৯৪ চনত তেওঁলোকে পূৰ্বৰ ব্ৰহ্মদেশৰ বাসস্থানৰ পৰা শদিয়া অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত আহোম শাসনৰ দুৰ্বলতাৰ সুযোগ গ্রহণ কৰি শদিয়া অঞ্চল দখল কৰাৰ লগতে তেওঁলোকৰ প্ৰধানজনে শদিয়াখোৱা গোহাঁইৰ পদবী ধাৰণ কৰি লৈছিল। এই নতুন খামতি শদিয়াখোৱা গোহাঁইৰ ৰাজ্যৰ পৰিসীমা নোৱাদিহিং নদীৰ দক্ষিণৰ পৰা উজনি ব্ৰহ্মদেশৰ হুকং উপত্যকালৈ বিস্তৃত আছিল।

শদিয়া অঞ্চলত ৰাজনৈতিক সার্বভৌমত্ব স্থাপন কৰাৰ মানসেৰে ডেভিদ স্কটে ১৮২৬ চনৰ ১৫ মে'ত খামতিসকলৰ লগত এক চুক্তিত আবদ্ধ হৈ ব্ৰিটিছৰ বশ্যতা স্বীকাৰ কৰোৱাইছিল যদিও কোনোধৰণৰ কৰ-কাটল আৰোপ কৰা নাছিল। তদুপৰি খামতি শদিয়াখোৱা গোহাঁইক তাত বসবাস কৰা অসমীয়া প্ৰজাৰ পৰা জনমূৰি খাজনা আদায় কৰিবলৈ অনুমতি দিয়াৰ উপৰিও এক ২০০ জনীয়া কোম্পানীৰ ফৌজ তেওঁৰ ৰাজ্যত ৰাখিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ১৮৩০ চনৰ চিংফৌ বিদ্রোহ দমনৰ সহায়ত খামতিসকলে ব্ৰিটিছক কৰা সাহায্যৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি চৰকাৰে শদিয়া অঞ্চলটো উজনি অসমৰ পৰা নিলগাই ৰাখিছিল।

১৮৩৫ চনত ছৈখোৱা অঞ্চলক লৈ মটক নেতা মতিবৰ বৰসেনাপতি আৰু খামতি নেতা শদিয়াখোৱা গোহাঁইৰ মাজত বিবাদ আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে ইংগ-খামতি সম্পর্কতো পৰিৱৰ্তন আহে। কেপ্টেইন হোৱাইটৰ নিৰ্দেশ অমান্য কৰি শদিয়াখোৱা গোহাঁইক পদচ্যুত কৰিলে তেওঁৰ সমগ্ৰ এলেকাতো ব্রিটিছ নিয়ন্ত্রণলৈ আনিলে। তদুপৰি খামতি এলেকাত বসবাস কৰা অসমীয়াসকলক খামতি দাসত্বৰ পৰা মুক্ত কৰি তেওঁলোকৰ ওপৰত গা-খাটনিৰ পৰিৱৰ্তে বাৰ্ষিক ১ টকা কৰ লগোৱা হ'ল।

ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ এনে পদক্ষেপত খামতি নেতাসকল ভীষণভাৱে অসন্তুষ্ট হৈ পৰিছিল।

তদুপৰি 'আছাম লাইট ইনফেন্টি'ৰ কাৰ্যকাল শদিয়াত স্থাপন কৰাৰ পিছত খামতিসকল ব্ৰিটিছৰ উদ্দেশ্য সম্পর্কেআৰু সন্দিহান হৈ পৰিছিল। কিন্তু তাৎপর্যপূর্ণভাবে কিছুদিন পিছতেই খামতিসকলে ব্রিটিছৰ একান্ত অনুগত প্ৰজাৰ দৰে আচৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভকৰিলে। তেওঁলোকে আনকি শদিয়াত ইংৰাজী শিক্ষাৰ প্ৰসাৰ কৰিবলৈয়ো প্রচেষ্টা হাতত ল'লে। তেওঁলোকৰ এনে আচৰণত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সন্তুষ্ট হৈ মূল্যৱান উপহাৰেৰে কৃতজ্ঞতা জনোৱাৰ উপৰিও শদিয়াৰ পৰা আঁতৰাই ৰখা প্রাক্তন শদিয়াখোৱা গোহাঁইকো প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ অনুমতি প্রদান কৰিলে।

পৰিস্থিতি এনেদৰে স্বাভাৱিক হোৱাৰ দুবছৰমান পিছতেই ১৮৩৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্রায় ৬০০ মান খামতি লোকে অতর্কিতে শদিয়াত থকা ব্ৰিটিছ শিবিৰ আক্ৰমণ কৰি সকলোকে কচু কটা দিলে আৰু মেজৰ হোৱাইটকো নির্দয়ভাবে হত্যা কৰিলে। আৱাস গৃহ, খাৰঘৰ আৰু দৰব-পাতিৰ গুদামসহ গোটেই সামৰিক শিবিৰটো জুই লগাই ধ্বংস কৰা হ'ল। প্রায় ৮১ জন লোক নিহত হোৱা এই খামতি বিদ্রোহ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে এক ভয়ংকৰ উত্থান আছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰে তৎকালীনভাবে কেপ্টেইনহানে আৰু পিছলৈ কেপ্টেইন ভেক খামতিসকলৰ বিৰুদ্ধে প্ৰেৰণ কৰিলে। ব্রিটিছ সৈন্যই জনশূন্য গাঁওবোৰ জ্বলাই দিলে আৰু বিদ্রোহীসকলৰ বিপক্ষে অভিযান তীব্ৰতৰ কৰিলে। তথাপিও এই বিদ্রোহ দমন কৰিবলৈ কোম্পানী চৰকাৰক ৫ বছৰ সময় লাগিছিল। অৱশেষত এদল এদলকৈ খামতিসকলে কোম্পানী কৰ্তৃপক্ষৰ ওচৰত আত্মসমর্পণ কৰিবলৈ বাধ্য হ'ল। পিছত খামতসকলক ভাগ ভাগ কৰি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ ধেমাজি, নাৰায়ণপুৰ, মাইজান, ডিব্রুগড় আদি বিভিন্ন ঠাইত সংস্থাপন কৰা হয়।

খামতি বিদ্রোহ দমন কৰাত চিংফৌ আৰু মটকসকলে ব্রিটিছক যথেষ্টসহায় কৰিছিল। সেই সময়ত খামতিসকলে চিংফৌ বা মটকসকলৰ লগত মিত্ৰতালৈ অহা হ'লে ব্রিটিছ ভয়ানক দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হ'লহেঁতেন।

(ঙ) চিংফৌ বিদ্রোহ।

উত্তৰ: মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ ধামখুমীয়াতে স্বৰ্গদেউ গৌৰীনাথ সিংহৰ ৰাজত্ব কালত চিংফৌসকলে ব্ৰহ্মদেশৰ পৰা অসমলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। অসমৰ চিংফৌসকল ৫টা প্রধান ফৈদত বিভক্ত আছিল আৰু প্ৰতিটো ফৈদৰে মুৰব্বীজনক গান, নুং লা, থু, টুং নামেৰে জনা গৈছিল। উজনিৰ নামৰূপ অঞ্চলত বসতি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা চিংফৌসকলে সেই সময়ৰ আহোম ৰাজ্যৰ অস্থিৰতাৰ সুবিধা লৈ কেইবাবাৰো আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰাৰ উপৰিও হাজাৰ হাজাৰ আহোম লোকক ধৰিনি দাস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

মানসকলক অসমৰ পৰা বিতাড়নৰ ১৮২৫ চনৰ মার্চ-এপ্রিল মাহত প্রায় ৭,৫০০ চিংফৌ লোকে খামতি আৰু মটক ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল। কেপ্টেইন নিউভিলে তৎকালে অভিযান চলাই এই আক্রমণ প্রতিহত কৰি কেইবাহাজাৰো অসমীয়া দাসক মুক্ত কৰি দিছিল। এনে পৰিস্থিতিত বিচা গামসহ অন্যান্য প্রধানসকলে ব্রিটিছৰ ওচৰত আত্মসমর্পণ কৰে। বিচা গামক তেওঁৰ গাঁৱৰ পৰা বিতাড়ন কৰি শাস্তি বিহা হয়। ইয়াৰ পিছৰ বছৰতে ডেভিদ স্কটে ১৬ জন চিংফৌ গামৰ লগত ১৮২৬ চনৰ ৫ মে'ত এক চুক্তিত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁলোকক ব্ৰিটিছৰ বশ্যতা স্বীকাৰ কৰোৱাৰ উপৰিও বাকী থকা দাসসকলক মুক্তি দিবলৈ নির্দেশ দিয়ে। তদুপৰি ভৱিষ্যতৰ মান আক্ৰমণৰ ক্ষেত্ৰত ব্ৰিটিছৰ লগত সহযোগ কৰিবলৈ সকীয়াই দিয়া হ'ল। এই চুক্তিত স্বাক্ষৰৰ দিনাই বিচা গামক ব্রিটিছ চৰকাৰে চিংফৌৰ 'সর্বোচ্চ মুৰব্বী' পাতি তেওঁৰ জৰিয়তে অন্যান্য গামসকলৰ লগত সংযোগ স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰা হ'ল।

গামসকলৰ লগত সন্ধিৰ ব্যৱস্থা হ'লেও ব্রিটিছসকলৰ হস্তক্ষেপত দাসসকলক হেৰুৱাব লগা কথাটোত বেছিভাগ চিংফৌ নেতা ভীষণভাবে অসন্তুষ্ট হৈ আছিল। ১৮৩০ চনত লুটুৰা গোহাঁই প্ৰমুখ্যে কেইবাজনো চিংফৌ নেতাই ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে পাহাৰীয়া চিংফৌসকলক আক্ৰমণ কৰাৰ লগতে ব্ৰহ্মদেশৰ হুকং উপত্যকাৰ ওকুম খুময়ান নামৰ মুৰব্বীজনৰ সহায় বিচাৰিলে। পৰিকল্পনা অনুসৰি ১৮৩০ চনৰ প্ৰথমভাগতে হুকং উপত্যকাৰ প্ৰায় ২,০০০ পাহাবীয়া চিংফৌ অসমত প্ৰৱেশ কৰি লুটুৰা গামৰ লগত মিলিত হ'ল। ৰণুৱা গোহাঁই নামৰ এজন খামতি নেতায়ো সৈন্যসহ তেওঁলোকৰ লগত যোগ দিলেহি। এই ঘটনাৱালীৰ সম্ভেদ পাই কেপ্টেইন নিউভিল সৈন্যসহ শদিয়াত উপস্থিত হ'ল আৰুব্ৰহ্মদেশৰ পৰা অহা ওকুম খুময়ানক নিজ ৰাজ্যলৈ ততালিকে প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰিবলৈ জনাই দিলে। ইয়াৰ পিছতো বিদ্রোহীসকল আগুৱাই অহাত নিউভিলে প্রথমে 'লুটু' আৰু তাৰ পিছত 'লুটুৰা' নামে ঠাইত বিদ্রোহীসকলক ছত্রভংগ দিয়ালে। এনেদৰে সাময়িকভাৱে চিংফৌ বিদ্রোহ দমন কৰা হৈছিল যদিও আন এজন চিংফৌ মুৰব্বী ডুফা গামৰ উপদ্ৰৱ অব্যাহত আছিল। এই ক্ষেত্ৰত তেওঁক মান ৰজাই সহায় কৰিছিল বুলি ব্ৰিটিছ কর্তৃপক্ষ নিশ্চিত আছিল। অৱশ্যে ১৮৩৭ চনত ডুফা গামে ব্ৰিটিছৰ ওচৰত আত্মসমর্পণ কৰে।

১৮৩৪ চনত শদিয়াত স্থায়ীভাৱে ইংৰাজ বিষয়া এজন নিযুক্তি দিয়া হৈছিল যদিও ইয়াৰ তিনি বছৰ পিছত ১৮৩৭ চনৰ প্ৰথম ভাগতে চিংফৌ আৰু খামতিসকল একগোট হৈ বিদ্রোহত চামিল হ'ল। তেওঁলোকক এই ক্ষেত্ৰত নোৱাদিহিং আৰু বুঢ়ী দিহিঙৰ আশে-পাশে থকা সকলো চিংফৌ লোকেও সহযোগ কৰিলে। কিন্তু ব্ৰিটিছ চৰকাৰে অতি সহজেই এই বিদ্রোহ দমন কৰাত সমৰ্থ হ'ল। বিচা গাম বিদ্ৰোহৰ নেতা হিচাপে প্রমাণিত হোৱাত তেওঁক ডিব্ৰুগড়ত আজীৱন কাৰাৱাস দিয়া হৈছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পিছত চিংফৌসকলে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে কোনো সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰা নাছিল। বৰঞ্চ পাটকাই পাহাৰৰ নগাসকলক নিয়ন্ত্ৰণত ৰখাত চিংফৌসকলে ব্ৰিটিছৰ প্ৰতি সহায়ৰ হাতহে আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে লাহে লাহে সীমান্ত অঞ্চলত নিৰাপত্তা ব্যৱস্থা অধিক কঙ্কটীয়া কৰি তোলাত এই অঞ্চলৰ জনজাতিসকলে ব্রিটিছ প্রশাসনৰ লগত একাত্ম হ'বলৈ নিজকে প্রস্তুত কৰি তুলিছিল।

ৰচনাধৰ্মী প্রশ্নোত্তৰ

১। ১৮৩৩-১৮৩৮ চনৰ সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছৰ অধীনৰ আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ গতি-প্রকৃতি সম্বন্ধে লিখা।

উত্তৰঃ গৱৰ্নৰ জেনেৰেল লর্ড উইলিয়াম বেন্টিংকৰ শাসনকালত অৱশেষত ব্রিটিছ-ভাৰত চৰকাৰে ১৮৩২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত উজনি অসমত আহোম ৰাজত্ব পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চৰকাৰী নিৰ্দেশনা জাৰি কৰিলে আৰু পুৰন্দৰ সিংহক ৰাজপদৰ বাবে উপযুক্ত

বুলি বিবেচনা কৰা হ'ল। উক্ত সময়ৰ অসমৰ গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলৰ প্ৰতিনিধি ৰবাৰ্টছনে পুৰন্দৰ সিংহক কেইবাবাৰো সাক্ষাৎ কৰি বুজাবুজিৰ মাধ্যমেৰে বিভিন্ন প্রাথমিকতাসমূহ সম্পন্ন কৰিলে। ইয়াৰ ফলশ্রুতিত ১৮৩৩ চনৰ ২ মাৰ্চৰ দিনা গুৱাহাটীত ৰবাৰ্টছনে পুৰন্দৰ সিংহৰ লগত এক দ্বিপাক্ষিক চুক্তি পত্ৰত স্বাক্ষৰ কৰিলে।

উক্ত সন্ধি পত্ৰৰ চৰ্ত মর্মে ১৮৩৩ চনৰ ২৪ এপ্রিল তাৰিখে পুৰন্দৰ সিংহই 'শ্ৰীশ্ৰীমহাৰজা পুৰন্দৰ সিংহ নৰেন্দ্ৰ' নাম লৈ উজনি অসমৰ ৰজা হয়। সন্ধিপত্ৰখনৰ পৰা এই কথাও স্পষ্ট হয় যে পুৰন্দৰ সিংহ কোম্পানী চৰকাৰৰ আশ্রিত আৰু কৰতলীয়া ৰজাহে আছিল। তদুপৰি ব্ৰিটিছে যিকোনো সময়তে আৰু যিকোনো বিষয়তে তেওংৰ ৰাজ্যত হস্তক্ষেপ কৰাৰ পথো প্রশস্ত কৰি ৰাখিছিল। বিশ্বনাথত থকা উজনি অসমৰ পলিটিকেল এজেন্ট কেপ্টেইন হোৱাইটে পুৰন্দৰ সিংহৰ সমগ্ৰ কাৰ্যকলাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল।

ৰজা হোৱাৰপিছত পুৰন্দৰ সিংহৰ সন্মুখদ দেখা দিয়া সমস্যাসমূহৰ বিষয়ে পুৰন্দৰ সিংহই কোনো পূর্বানুমানেই কৰিব পৰা নাছিল। প্রশাসনক জ্ঞানত অনভিজ্ঞ, জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ কালছোৱা কোম্পানীৰ শাসনাধীন বংগদেশত জীৱন কটোৱা এজন ২৫ বছৰীয়া যুৱকৰ বাবে এই সমস্যাসমূহ বহু জটিল আৰু বহুমুখী আছিল। মানৰ আক্ৰমণত জুৰুলা আৰু ব্ৰিটিছৰ আগমনত আশ্বস্ত হোৱা আহোম অভিজাত শ্ৰেণীটোৰ পূৰ্বৰ দক্ষতা আৰু কর্মক্ষমতা লুপ্তপ্রায় হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও পূৰ্বৰ আহোম প্রশাসন আৰু ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ মেৰুদণ্ডস্বৰূপ খেল প্ৰথাক পুনৰ সংগঠিত কৰা, বৈদেশিক আক্রমণ আৰু গৃহযুদ্ধত বিধ্বস্তপ্রায় পাইকৰ পৰা উচ্চ হাৰত ৰাজহ সংগ্ৰহ কৰা, প্ৰশাসনীয় বিষয়াসকলৰ দুৰ্নীতি ৰোধ কৰা, দেশৰ বিচাৰ ব্যৱস্থা খৰতকীয়া আৰু বিশ্বাসযোগ্য কৰাৰ লগতে পৰম্পৰাগত আহোম প্রশাসনৰ পদবী, অনুষ্ঠান আৰু সা-সুবিধাসমূহ ঘূৰাই অনাৰ সমান্তৰালভাৱে দেশত প্রভাৱশালী সম্ভ্রান্ত শ্ৰেণীটোক সন্তুষ্ট কৰা প্ৰত্যাহ্বানেই সবাতোকৈ কঠিন আছিল। তদুপৰি, কৃষি, শিল্প, বাণিজ্য সকলো পতনৰ দিশে গতি কৰিছিল। মানুহে দেশ এৰি মটক ৰাজ্যকে ধৰি অন্যান্য চুবুৰীয়া ৰাজ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। দুর্ভাগ্যজনক কথা এয়ে যে এই সমস্যাসমূহ পুৰন্দৰে নিজ ইচ্ছানুযায়ী সমাধা কৰিবলৈ পদক্ষেপ লোৱাতো বাধা নিষেধ আছিল। তেওঁ সদায় গৱৰ্নৰ জেনেৰেলৰ প্ৰতিনিধিৰ দিহা-পৰামৰ্শ মতেহে কাম কৰিব লাগিছিল।

পুৰন্দৰ সিংহই যথার্থভাৱেই জনসাধাৰণৰ মংগলৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি পূৰ্বৰ আহোম শাসনতন্ত্ৰ প্ৰৱৰ্তন কৰি দেশ শাসনৰ কামত অগ্ৰসৰ হৈছিল। তেওঁ সম্ভ্রান্ত শ্ৰেণীৰ সমর্থন আৰু সহযোগিতা লাভৰ লক্ষ্যৰে 'পাত্ৰ মন্ত্ৰী পৰিষদ'খন পুনৰ গঠন কৰিছিল। এই মর্মে তেওঁ পূৰ্বৰ আহোম ডা-ডাঙৰীয়া শ্ৰেণীৰ মালভোগ নামৰ এজনক বৰগোহাঁই, মহীধৰক বুঢ়াগোহাঁই, দণ্ডেশ্বৰক বৰপাত্ৰ গোহাঁই আৰু ৰাধানাথ বোলা এজনক বৰবৰুৱা পাতিছিল।

ইয়াৰ উপৰিও পুৰন্দৰ সিংহই একাংশ মৌজাদাৰ নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে ফুঝ? ৰাজখোৱা, হাজৰিকা, বৰা আদি পূৰ্বৰ বিষয়াসকলকো বিধে বিধে কামৰ দিহা-দায়ি ও ভগাই দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ পিছত পুৰন্দবে উজনি অসমৰ পলিটিকেল এজেন্ট কেপ্টেই হোৱাইটৰ পৰামৰ্শ তথা পাত্ৰ-মন্ত্ৰী আৰু ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ লগত আলোচনা কা এলানি প্রশাসনীয় সংস্কাৰ নীতি প্ৰৱৰ্তন কৰিলে। এই সংস্কাৰ নীতিসমূহক 'পুৰন্দৰ নিবন্ধ। নামেৰে জনা গৈছিল।

নতুন সংস্কাৰ ব্যৱস্থা অনুসৰি সমগ্ৰ ৰাজ্যখণ্ড অঞ্চলভিত্তিক খেলত বিভক্ত কা প্রত্যেক খেলত থকা পাইকৰ সংখ্যা নিৰূপণ কৰি প্ৰতিজন পাইককে দুপুৰাকৈ কৃষিভূি দি জনমুৰি তিনি টকাকৈ খাজনা লগোৱা হৈছিল। প্ৰতিজন খেলদাৰৰ অধীনতথকা পাইবদ সংখ্যা নির্দিষ্ট হোৱাৰ পিছত খেলদাৰজনৰ লগত চাৰি বছৰৰ কাৰণে ৰাজহ সংগ্রহন বন্দৱস্তি কৰা হৈছিল। তেওঁ নিজ সেৱাৰ বিনিময়ত মাটি বৃত্তিআৰু পাইক সেৱা লাভকৰাৰ লগদেত সংগৃহীত খাজনাৰ পৰা কিছু পৰিমাণে কমিছনো পাইছিল। এই ব্যৱস্থাটে সুচাৰুৰূপে পৰিচালিত হ'বলৈ খেলদাৰজন নিজ এলেকাত থকা প্রায় বাধ্যতামূলক আছিল।নির্ধাৰিত খজানা নিয়মিতভাবে ভোগ কৰি থাকিব পাৰিছিল। ৰাজহ সংগ্ৰহৰ ক্ষেত্ৰত দুর্নীতি আঁতৰ কৰিবলৈ খেলদাৰজনে পাইসকলক খাজনা প্ৰাপ্তিৰ এখন ৰছিদ দিয়াটো বাধ্যতামূলক আছিল। তদুপৰি পুৰন্দৰ সিংহই উচ্চ-নীচ বিচাৰ নকৰাকৈ লিখা-পঢ়া জনা যিকোনো অর্হতাসম্পন্ন লোককে খেলদাৰ হিচাপে নিযুক্তি দিছিল।

খেলদাৰসকলক কিছু বিচাৰ বিভাগীয় ক্ষমতা প্রদান কৰি বিচাৰ কাৰ্য ক্ষীপ্ৰ আৰু সহজলভ্য কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা হৈছিল। ফৌজাদাৰী দণ্ডবিধিৰ অধীনত খেলদাৰজনে ছমাহৰ বাবে কাৰাদণ্ড, পোন্ধৰটা বেঁতৰ কোব অথবা ২০ টকাৰ জৰিমনা বিহাৰ ক্ষমতা প্ৰদান কৰা হৈছিল। দেৱানী গোচৰৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে আমোলাসকলৰ বিৰুদ্ধে উঠা অনিয়ম বা অভিযোগৰ অনুসন্ধান কৰিব পাৰিছিল। পুৰন্দৰ সিংহই জিলা বিচাৰপতিৰ অধীনত খেলদাৰসমূহে কৰা গোচৰৰ ৰায়দানৰ আপীল মোকদৰ্মাৰ বিচাৰ চলাবলৈ ৰংপুৰ, মাজুলী, উত্তৰপাৰ তথা লক্ষীমপুৰ, বছা আৰু দয়াঙত চাৰিখন আদালতো স্থাপন কৰিছিল। ৰাজধানীত সৰু-সুৰা বিবাদসমূহৰ নিষ্পত্তি কৰিবলৈ বৰবৰুৱাৰ আদালত আৰু সদৰ আদালত নামেৰে দুখন পঞ্চায়ত আছিল। ফৌজাদাৰী গোচৰৰ ক্ষেত্ৰত বৰবৰুৱাৰ আদালতে তিনি বছৰপৰ্যন্ত কাৰাদণ্ড আৰু দেৱানী বিচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এহেজাৰ টকা পৰিমাণৰ বিবাদত ৰায়দান কৰিব পাৰিছিল। আনহাতে ৰজাক প্রধান বিচাৰপতি আৰু তিনিজন বিচাৰপতিক লৈ সদৰ আদালতখন গঠিত হৈছিল। ইয়াত এহেজাৰ টকাৰ ওপৰত দেৱানী বিবাদ আৰু ডকাইতি তথা নৰহত্যা আদি গুৰুতৰ ফৌজদাৰী বিবাদৰ বিচাৰ কৰা হৈছিল।

পুৰন্দৰ সিংহই দাস প্রথাৰ বিৰুদ্ধেও কঠোৰ নিৰ্দেশনা জাৰি কৰিছিল আৰু কোনো ব্যক্তি এই অপৰাধত লিপ্ত হ'লেও ১৪ বছৰ পৰ্যন্ত কাৰাবাসৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল। শিক্ষাৰ

প্ৰসাৰৰ বাবে তেওঁ খেলদাৰসকলক নিজ নিজ অঞ্চলত বিদ্যালয় স্থাপন কৰিবলৈয়ো নির্দেশ দিছিল। কৃষিৰ উন্নয়ন তথা উৎপাদন বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ ৰাজহ বিষয়াসকলক হাবি ভাঙি ন ন অঞ্চলত খেতি কৰিবলৈ উৎসাহী পাইকক দুবছৰ পৰ্যন্ত খাজনা মাফ কৰিবলৈ অনুমতি দিছিল। ইতিমধ্যে নতুনকৈ ঠন ধৰি উঠা চাহ শিল্পৰ বিকাশৰ জৰিয়তে নিজ লাজ্যও লাভৱান হ'ব বুলি ধাৰণা কৰি তেওঁ 'অসম চাহ কোম্পানী'ক গাভৰু পাহাৰৰ নামনিত এক বিশাল এলেকা চাহ খেতি কৰিবলৈ এৰি দিছিল।

এনেদৰে সুদীর্ঘকাল অৰাজকতা আৰু অস্থিৰতা বিৰাজ কৰা উজনি অসমত পুৰন্দৰ সিংহই স্বাভাৱিক অৱস্থা ঘূৰাই আনিবলৈ সততাৰে যত্নপৰ হৈছিল যদিও সিংহাসন প্রাপ্তিৰ দিনৰে পৰাই তেওঁ প্ৰতিটো পদক্ষেপতে সমস্যা আৰু জটিলতাৰ সন্মুখীন হ'বলগা হৈছিল। দীর্ঘদিন ধৰি ব্ৰিটিছৰ আশ্ৰয়ত বংগদেশত আছিল বাবেই আহোম অভিজাত শ্ৰেণী আৰু ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ মাজত তেওঁ জনপ্রিয় নাছিল। তদুপৰি প্ৰশাসনিক ক্ষেত্রত বহু বাঙালী লোক আহি চৰকাৰী কাম-কাজত নিযুক্তি লাভ কৰা কথাটোৱে পুৰন্দৰৰ প্ৰতি আহোম সম্ভ্রান্ত শ্ৰেণীৰ ক্ষোভ অধিক বৃদ্ধি কৰিছিল। আনহাতে সিংহাসনৰ এজন অন্যতম দাবীদাৰ চন্দ্ৰকান্ত সিংহ পুৰন্দৰতকৈ অসমৰ লোক আৰু আহোম ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ মাজত বেছি জনপ্রিয় আছিল। প্ৰথম অৱস্থাত চন্দ্ৰকান্তৰ সমৰ্থকসকলেও পুৰন্দৰ ৰাজ্য পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট আহুকালৰ সৃষ্টি কৰিছিল।

অৱশ্যে, পুৰন্দৰ সিংহই সম্মুখীন হোৱা প্ৰধান সমস্যাৱলীৰ ভিতৰত আৰ্থিক সমস্যাই আছিল সবাতোকৈ মাৰাত্মক আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ। তেওঁ ৰাজ্যৰ পৰা আনুমানিক ১,২০,০০০ টকা ৰাজহ সংগ্ৰহৰ আশা কৰি কোম্পানী চৰকাৰক ৫০,০০০ টকাৰ কৰ দিবলৈ সন্মত হৈছিল। কিন্তু তেওঁ মাত্ৰ ৰাজত্বৰ দ্বিতীয় বছৰতহে সর্বোচ্চ ৭০,১৫০ টকাৰ ৰাজহ আদায় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ৰাজত্বৰ গোটেই বছৰকেইটাত তেওঁৰ ৰাজ্যৰ গড় হিচাপে সংগৃহীত ৰাজহৰ পৰিমাণে কোনোমতেহে ৬০,০০০ টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল। তদুপৰি সমসাময়িক ব্ৰিটিছৰ কৰতলীয়া অন্যান্য ৰাজ্যই শোধাব লগা বার্ষিক কৰৰ তুলনাত পুৰন্দৰ সিংহৰ ৰাজ্যৰ ওপৰত ধাৰ্য কৰা কৰ সবাতোকৈ বেছি আছিল। উজনি অসমৰ পলিটিকেল এজেন্ট কেপ্টেইন হোৱাইটে নিজে উল্লেখ কৰিছিল যে সময়ত ব্ৰিটিছৰ কৰতলীয়া ৰাজ্য ৰাজপুতনাই মুঠ ৰাজহৰ ৩৬ শতাংশ আৰু চহকী ৰাজ্য হিচাপে পৰিগণিত কোঁচবিহাৰৰ ৰজাই মাত্র বার্ষিক ১২ হাজাৰ টকা কৰ আদায় কৰিছিল। আনহাতে পুৰন্দৰে তেওঁৰ মুঠ ৰাজহৰ ৬৬ শতাংশ ব্ৰিটিছক কৰৰূপে দিবলৈ বাধ্য হৈছিল। তদুপৰি ন-দুৱাৰ অঞ্চল নামনি অসমৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ব্ৰিটিছৰ শাসনাধীন কৰাত পুৰন্দৰৰ ৰাজহ সংগ্ৰহৰ পৰিমাণ অধিক হ্রাস পাইছিল। কিয়নো কেৱল ন-দুৱাৰ অঞ্চলৰ পৰাই বাৰ্ষিক প্রায় ১০,০০০ টকা পৰিমাণৰ ৰাজহ আদায় হৈছিল।

পুৰন্দৰ সিংহৰ বিপত্তিৰ মাত্ৰা অধিক বৃদ্ধি পোৱাৰ অন্য এটা কাৰণ আছিল সমীপৱৰ্তী প্রায় ৰাজহমুক্ত মটক ৰাজ্য আৰু পশ্চিমত কোম্পানীৰ খাচ দখলত থকা নগাঁৱৰ অৱস্থিতি এই দুয়ো স্থানলৈ পুৰন্তৰৰ ৰাজ্যৰ পৰা জন প্ৰব্ৰজন হৈ ৰাজহৰ পৰিমাণৰ ব্যাপক সংকোচন ঘটাইছিল। ইয়াৰ কাৰণ আছিল ১৮৩৫ চনলৈকে মতিবৰ বৰসেনাপতিৰ মটক ৰাজ্যত খাজনা নাছিল আৰু নগাঁৱত খাজনাৰ পৰিমাণ আছিল পুৰন্দৰৰ ৰাজ্যৰ তুলনাত যথেই কম। অৱশ্যে মটক ৰাজ্যলৈ প্রব্রজিত লোকসকলে তাত পুৰন্দৰক দিব লগা খাজনাৰ মাত্র এক-তৃতীয়াংশ দিব লাগিছিল। এই প্ৰব্ৰজনৰ ফলস্বৰূপে খজনা সংগ্ৰহৰ পৰিমাণ কমি যোৱাৰ লগতে কৃষিকার্যৰ ব্যাপক অৱনতি ঘটিছিল। এনে পৰিস্থিতিত পুৰন্দনে ১৮৩৫-৩৬ চনত ৩৪,০০০ আৰু ১৮৩৬-৩৭ চনত মাত্র ২৮,০০০ টকাতে বার্ষিক কৰ বাবদ ব্ৰিটিছক আদায় দিব পাৰিছিল। উক্ত সময়তে দেখা দিয়া কলেৰা মহামাৰী আৰু দুর্ভিক্ষও পুৰন্দৰৰ এই ব্যৱস্থাৰ বাবে কিছু পৰিমাণে দায়ী আছিল। ইয়াৰ লগতে ভূতৰ ওপৰত দানহ পৰাদি ১৮৩৬ চনত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে মধ্য আৰু নামনি অসমত পূর্বে প্রচলিত থকা জনমূৰি আৰু চৰুমূৰি খজনা ৰদ কৰাৰ ফলত পুৰন্দৰৰ ৰাজ্যৰ পৰা মাছমৰীয়া, মৰীয়া, সোণোৱাল, কুমাৰ আদি অনেক বৃত্তিৰ লোক কোম্পানীৰ দখলত থকা মধ্য আৰু নামনি অসমলৈ ঢাপলি মেলিছিল। ইয়াৰ ফলত স্বাভাৱিকতেই খাজনা সংগ্রহত বিৰূপ প্ৰভাৱ পৰিছিল আৰু পুৰন্দৰে কোম্পানীৰ ওচৰত ৰাজহ হ্ৰাস কৰিবলৈ কৰা আৱেদন প্রত্যাখ্যান কৰি ওলোটাই চুক্তি পালনত ব্যর্থ হোৱা বুলি দোষাৰোপ কৰি তেওঁৰ ৰাজপাট কাঢ়ি ল'বলৈ ইন্সিত সুযোগটো লাভ কৰিছিল।

পুৰন্দৰ সিংহৰ এই দুৰ্দশাৰ কাৰণে তৎকালীনভাবে দায়ী আছিল সেই সময়ৰ অসমৰ কমিছনাৰ তথা গৱৰ্নৰ জেনেৰেল প্রতিনিধি জেনকিন্সৰ অসহানুভূতিশীল আচৰণ। পুৰন্দৰে বাবে বাৰে উপায়হীন হৈ ৰাজহ হ্ৰাসৰ বাবে কৰা আবেদনৰ প্ৰতি তেওঁ কেনো গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। উজনি অসমৰ পলিটিকেল এজেন্ট কেপ্টেইন হোৱাইটে পুৰন্দৰৰ ৰাজ্যৰ পৰা হোৱা প্ৰব্ৰজন ৰোধ কৰিবৰ বাবে মটক ৰাজ্যৰ ওপৰত ১০,০০০ টকা কৰ লগোৱাৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যাতে বৰ সেনাপতিয়েও নিজ প্ৰজাৰ ওপৰত কৰ-কাটল লগাবলৈ বাধ্য হয়। কিন্তু জেনকিন্সকে ধৰি কোম্পানীৰ ঊর্ধ্বতন কর্তৃপক্ষই ১৮৩৫ চনত মটক ৰাজ্যৰ লগত মাত্র ১৮০০ টকা (পূৰ্বৰ ৩০০ পাইক সেৱাৰ পৰিৱৰ্তে) হে কল লগোৱাত পুৰন্দৰ ৰাজ্যৰ পৰিস্থিতিলৈ কোনো ইতিবাচক পৰিৱৰ্তন নাহিল আৰু প্ৰব্ৰজন অব্যাহত থাকিল।

১৮৩৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত কোম্পানী চৰকাৰৰ নিৰ্দেশ মৰ্মে জেনকিন্সে পুৰন্দৰৰ ৰাজ্যৰ প্ৰকৃত অৱস্থাৰ বুজ ল'বলৈ উজনি অসমৰ বিশ্বনাথ, মাজুলী, ৰংপুৰ, গৌৰীসাগৰ, গড়গাঁও আদি ঠাই ভ্ৰমণ কৰিছিল। বিশে, কৈ পুৰন্দৰৰ ৰাজধানী যোৰহাটত তেওঁ থকা সময়ছোৱাত সম্ভ্রান্ত শ্ৰেণীৰ লোকসকলে পুৰন্দৰৰ বিৰুদ্ধে অসংখ্য আৱেদন-নিবেদন আৰু আৰু বেনামী চিঠি-পত্ৰ দি জেনকিন্সক ৰাজ্যত অপশাসন চলি আছে বুলি পতিয়ন নিয়াবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। অৱশেষত ১৮৩৮ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত জেনকিন্সে এক পত্ৰৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰৰ সচিব হেনৰী প্রিন্সেপক পুৰন্দৰক সিংহাসনচ্যুত কৰি তেওঁৰ ৰাজ্য কোম্পানীৰ দখললৈ অনাৰ পৰামৰ্শ দিলে। পত্ৰখনত জেনকিন্সে পুৰন্দৰৰ প্ৰতি বৱহাৰ কৰা ভাষা এনেধৰণৰ আছিল- "One of the worst characters, a rapacious miser, a Bengair by educationand habits and, therefore, not acceptable to the Assamese." জেনকিন্সে প্ৰেৰণ কৰা প্ৰতিবেদনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তদানীন্তন গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল লর্ড অকলেণ্ডে পুৰন্দৰক গাদীচ্যুত কৰি তেওঁৰ ৰাজ্য কোম্পানীৰ ৰাজ্যৰ লগত চামিল কৰিবলৈ জেনকিন্সলৈ নিৰ্দেশনা জাৰি কৰিলে। এই মর্মে ১৮৩৮ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰত কেপ্টেইন হোৱাইটে উজনি অসমৰ প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব গ্রহণ কৰাৰ লগে লগে পুৰন্দৰ সিংহৰ শাসনৰ অন্ত পৰিল। পুৰন্দৰ সিংহৰ প্ৰতি জেনকিন্সৰ এই নির্দয় আচৰণৰ সমালোচনা কৰি ইতিহাসবিদ ড° হেৰম্ব কুমাৰ বৰপুজাৰীয়ে মন্তব্য কৰিছে যে 'Instead of applying proper remedies Jenkins killed the sickman (Purandar Singha) at hisbed'. পুৰন্দৰক ব্ৰিটিছ কর্তৃপক্ষই মাহিলি ১,০০০ টকা পেঞ্চন দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও তেওঁ ইয়াক প্রত্যাখ্যান কৰিছিল।

উজনি অসমক কোম্পানীৰ ৰাজ্যৰ লগত চামিল কৰাৰ পিছত এই অঞ্চলটোক শিৱসাগৰ (সদৰ যোৰহাট) আৰু লক্ষীমপাৰ (সদৰ লক্ষীমপুৰ) নামেৰে দুখন জিলাত বিভক্ত কৰা হৈছিল। এই জিলা দুখনৰ প্ৰতিখনৰ দায়িত্ব একোজন প্রিন্সিপাল এছিষ্টেন্ট পদবীৰ বিষয়াৰ হাতত অর্পণ কৰা হৈছিল। লেফটেন্ট ব্রজী লেফটেনেন্ট ভেট্রক যথাক্রমে শিৱসাগৰ আৰু লক্ষীমপুৰ জিলাৰ প্রিন্সিপাল এছিষ্টেণ্টৰূপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। পুৰন্দৰ সিংহই ৰাজপদ পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে বহুবাৰ কোম্পানীৰ কৰ্তৃপক্ষৰ ওচৰত প্ৰচেষ্টা চলাই ব্যর্থ হৈ অৱশেষত ১৮৪৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰিছিল।

কোম্পানীৰ লগত হোৱা সন্ধিপত্ৰৰ চৰ্ত উলংঘা আৰু প্ৰজা শোষণৰ অভিযোগত পুৰন্দৰৰ ৰাজ্য কাঢ়ি লোৱা হ'ল বুলি ব্ৰিটিছে উল্লেখ কৰিলেও ইয়াৰ অন্তর্নিহিত উদ্দেশ্য বেলেগ আছিল। প্রকৃততে পুৰন্দৰক আঁতৰাই ব্ৰিটিছে উজনি অসমত ব্যৱসায়িক ভিত্তিত চাহ খেতি কৰাৰ পথ প্রশস্ত কৰিব বিচাৰিছিল আৰু এই উদ্দেশ্যত সফলো হৈছিল। গতিকে অসমত ইংৰাজ চাহ খেতিয়কৰ দ্বাৰা ব্যৱসায়িক ভিত্তিত চাহ শিল্পৰ সম্প্ৰসাৰণৰ স্বাৰ্থ আগত ৰাখিয়েই ব্ৰিটিছ পুৰন্দৰ সিংহক ক্ষমতাচ্যুত কৰি উজনি অসম অধিগ্রহণ কৰিছিল।

২। অসমত বৃটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰাৰম্ভিক বিদ্রোহ আৰু বিদ্রোহসমূহৰ ফলাফল আৰু গুৰুত্বৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: অসমত বৃটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰাৰম্ভিক বিদ্ৰোহ আৰু বিদ্রোহসমূহৰ ফলাফল।

আৰু গুৰুত্বৰ বিষয়ে তলত আলোচনা কৰা হ'ল-

(ক) গোমধৰ কোঁৱৰৰ বিদ্ৰোহ (১৮২৮): ইষ্ট ইন্ডিয়া কোম্পানীৰ মনোভাৱ আৰু কাম কাজৰ পৰা তেওঁলোকে অসমত খোপনি পোতাটো স্পষ্ট হৈ পৰিছিল। তেওঁলোকৰ কাম-কাজ আৰু নীতিত উচ্চ শ্ৰেণীটো অসন্তুষ্ট হৈ পৰিছিল। অভিজাত লোকসকলে পেন্সন আৰু নিম্ন পদবীত বিশেষ অধিকাৰসমূহ আঁতৰাই নিয়াটো বুজি উঠিছিল। তেওঁলোকে সেয়েহে আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু ৰংপুৰত থকা বৃটিছৰ ঘাটি দখল কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল।

১৮২৮ চনত গোমধৰ কোঁৱৰ আৰু ধনজয় পিয়লী বুঢ়াগোহাঁইৰ নেতৃত্বত প্রথম প্রচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। অভিজাত সকলে সমর্থন আগবঢ়োৱাৰ লগতে আক্রমণ চলোৱাৰ সময়োপযোগী ক্ষণ বুলি ভাবিছিল। গোমধৰ কোঁৱৰক আহোম ৰীতিমতে আনুষ্ঠানিকভাবে সিংহাসনত বহুওৱা হৈছিল আৰু ওচৰৰ অঞ্চলসমূহৰপৰা মানুহ আৰু অস্ত্র শস্ত্র সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। ১৮২৮ চনৰ নৱেম্বৰত গোমধৰ যোৰহাটৰ পৰা বাৰ মাইল আঁতৰৰ মৰিয়নী অভিমুখে ৰাওনা হয়। মৰিয়নীলৈ যোৱাৰ পথত বিদ্রোহী সকলক বৃটিছসকলে ৰাদাৰফৰ্ডৰ নেতৃত্বত আগচি ধৰে। এক দুৰ্বল বাধা প্ৰদানৰ পাছত গোমধৰ নগা পাহাৰলৈ পলাই যায় আৰু কেইদিনমান পাছত তেওঁ নিজে আত্মসমর্পণ কৰে। গোমধৰ কোঁৱৰক যোৰহাটৰ পঞ্চায়তত বিচাৰ কৰা হৈছিল আৰু ৰাজদ্রোহ আৰু বিদ্রোহত জড়িত থকাৰ বাবে দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। ধনঞ্জয় পিয়লী বুঢ়াগোহাঁই, যাক অর্থদণ্ড বিহা হৈছিল, তেওঁ নগা পাহাৰলৈ পলাই যাবলৈ সক্ষম হৈছিল।

(খ) দ্বিতীয় বিদ্রোহ (১৮২৯): গোম্বৰ কোঁৱৰৰ বিদ্ৰোহ বিফল হোৱাৰ পাছত ১৮২৯ খৃষ্টাব্দত আহোম ৰজা যোগেশ্বৰ সিংহৰ বংশৰ গদাধৰ সিংহ নামৰ এজন আহোম ৰাজকোঁৱৰে ৰাজতন্ত্ৰ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে এই বিদ্রোহ সংঘটিত কৰিছিল। তেওঁ অসমত আহোম ৰাজতন্ত্ৰ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে শদিয়াত বাহৰ পাতি থকা চিপাহীসকলৰ সহায় বিচাৰিছিল। কিন্তু সহায়ৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকে গদাধৰক বন্দী কৰি গুৱাহাটীলৈ পঠিয়াই দিছিল। তদুপৰি, তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ব্ৰহ্মদেশৰ ৰজাৰ সমৰ্থন লাভ কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে নিজৰ ভনীয়েকক ব্রহ্মদেশৰ ৰজা ব্যাগীদাওলৈ (Ba-gyi-daw) বিয়া দিছিল। কিন্তু ব্যাগীদাওৱাই সক্রিয় সমর্থন আগবঢ়োৱাত গদাধৰ সিংহৰ এই বিদ্রোহ কলিতেই নির্মূল কৰা হৈছিল।

(গ) তৃতীয় বিদ্রোহ (১৮৩০): ১৮৩০ চনৰপৰৱৰ্তী সময়ত আহোম ৰাজতন্ত্র পুনব স্থাপনৰ বাবে আন এক বিদ্ৰোহৰ সূত্রপাত হৈছিল। এই বিদ্ৰোহৰ নেতৃত্ব বহন কৰিছিল ধনঞ্জয় বৰগোঁহাইয়ে। তেওঁক এই বিদ্রোহত সহায় আগবঢ়াইছিল পুত্ৰ হৰনাথ, হৰকাৰ্ত্ত আৰু হেমনাথ, জোৱাঁই জিউৰাম দিহিঙ্গীয়া বৰুৱা, পিয়লী ফুকন আৰু আন বিদ্রোহ নেতাসকলে। তেওঁলোকে যুৱৰাজ ৰূপচান্দক ৰজা পাতিবলৈ বিচাৰিছিল আৰু বৃটিছ বিৰুদ্ধে এই বিদ্রোহত মোৱামৰীয়া, খামতি, চিংফৌ, খাচি, গাৰো আৰু নগা সকলৰ সহায় বিচাৰিছিল।

ধর্মীয় বিশ্বাস অনুসৰি দেওপূজা অনুষ্ঠিত কৰাৰ পাছত বিদ্রোহীসকলে এজন জমাদাৰৰ অধীনত ত্রিশজন সৈন্য লৈ ৰংপুৰ অভিমুখে বাওনা হয়। কিন্তু তেওঁলোকক পৰাস্ত কৰি ওভতাই পঠোৱা হৈছিল। ব্ৰিটিছসকলে ১৮৩০ চনৰ মাজ ভাগত বিদ্রোহ দমন কৰি ধর্মীয় বিশ্বাস অনুসৰি দেওপূজা অনুষ্ঠিত কৰাৰ পাছত বিদ্রোহীসকলে এজন জমাদাৰৰ অধীনত ত্রিশজন সৈন্য লৈ ৰংপুৰ অভিমুখে ৰাওনা হয়। কিন্তু তেওঁলোকক পৰাস্ত কৰি ওভতাই পঠোৱা হৈছিল। ব্রিটিছ সকলে ১৮৩০ চনৰ মাজ ভাগত বিদ্রোহ দমন কৰি বিদ্ৰোহৰ মূল নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল। যোৰহাটত অনুষ্ঠিত হোৱা পঞ্চায়তে ৰাজদ্ৰোহৰ অপৰাধত ৰূপচান্দ, হৰনাথ, জিউৰাম, পিয়লী আৰু বম চিংফৌক মৃত্যুদণ্ড বিহিছিল। কিন্তু ডেভিদ স্কটে পঞ্চায়তৰ বিচাৰ কিছু লাঘৱ কৰিছিল।

আগষ্ট মাহত যোৰহাটত পিয়লী বৰফুকন আৰু জীউৰামক ফাঁচি দিয়া হৈছিল। অন্যান্য বিদ্রোহীসকলৰ সা-সম্পত্তি বাজেয়াপ্ত কৰাৰ লগতে ঢাকা জেললৈ নিক্ষেপ কৰা হৈছিল। এইদৰেই ১৮৩০ চনৰ বিদ্ৰোহৰ পৰিসমাপ্তি ঘটিছিল।

এনেদৰে, অসমত বৃটিছৰ বিৰুদ্ধে সৃষ্টি হোৱা প্ৰাৰম্ভিক বিদ্ৰোহসমূহ শক্তিশালী আৰু সূসংগঠিত বৃটিছ সকলে কঠোৰ হাতেৰে দমন কৰিছিল।

বৃটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰাৰম্ভিক বিদ্ৰোহসমূহৰ ফলাফল আৰু গুৰুত্বঃ

১৮২৮ চনত গোমধৰ কোঁৱৰে বৃটিছৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে প্রথম প্রয়াস চলাইছিল। তেওঁৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য আছিল আহোম ৰাজতন্ত্ৰ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আৰু বৃটিছসকলক খেদোৱা। যদিও তেওঁ বিফল হৈছিল, ই বিদেশী শক্তিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াত জনগণক অনুপ্রাণিত কৰিছিল। বৃটিছ চৰকাৰে সাধাৰণ কৃষকৰ ওপৰত যথেষ্ট কৰৰ বোজা আৰোপ কৰিছিল। ঔপনিবেশিক চৰকাৰ অসমৰ উন্নতিৰ প্ৰতি সম্পূৰ্ণৰূপে উদাসীন আছিল আৰু ইয়াৰ বিপৰীতে ৰাজহৰ নতুন উৎস ধৰি ৰখাৰ উদ্দেশ্যে যথেষ্ট উদ্যোগ লৈছিল যিয়ে অৱশেষত অসমৰ মাটিত বিদ্ৰোহৰ অগ্নি জ্বলাইছিল।

সম্পদৰ শোষণ, জনসাধাৰণক শোচনীয় দৰিদ্ৰতালৈ সংকুচিত কৰা, জনজাতীয় এলেকাৰ আভ্যন্তৰীণ বিষয়ত হস্তক্ষেপ কৰা কাৰ্যই তেওঁলোকৰ মনত বৃটিছ চৰকাৰৰ প্রতি ঘৃণা আৰু অপমানৰ জন্ম দিছিল। যদিও বিদ্রোহ সমূহ বৃহৎ পৰিসৰত ইয়াৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য লাভ কৰাত বিফল হৈছিল তথাপি ই অন্য ঠাইৰ জনগণক বৃটিছৰ বিৰুদ্ধে বিদ্রোহ কৰাত উৎসাহিত কৰিছিল।

৩। গোমধৰ কোঁৱৰৰ বিদ্ৰোহৰ বিষয়ে কি জানা লিখা।

উত্তৰ: অসমৰ পৰা মানসকলক খেদি পঠিওৱাৰ পিছত ইংৰাজসকলে অসমখন অধিকাৰ কৰাৰ কাৰণে প্রচেষ্টা হাতত লয়। ইয়াৰ ফলত অসমীয়াসকল অসন্তুষ্ট হয়।

প্ৰৱল প্রতাপী মোগলসকলেও যি অসমীয়াক হাৰ মনাব পৰা নাছিল সেই অসমীয়াৰ বংশধৰসকলেও ইংৰাজৰ অধীন হৈ থাকিবলৈ ইচ্ছা কৰা নাছিল। ইংৰাজসকলৰ বিশ্বাসহীনতা আৰু তোষামোদকাৰী স্বভাৱৰ বাবে অসমীয়া জনসাধৰণে ইংৰাজৰ ওপৰত বাৰুকৈয়ে ক্ষুব্ধ হৈ পৰিছিল। পূর্ব প্রতিশ্রুতি অনুসৰি ইংৰাজসকলে অসম ত্যাগ কৰাৰ কোনো সম্ভাৱনা নাছিল। তদুপৰি বিভিন্ন ধৰণৰ নতুনকৈ আৰোপিত কৰৰ বোজাত জনসাধাৰণৰ আৰ্থিক অৱস্থা অতি শোচনীয় হৈ পৰিছিল। আনহাতে, ৰাজভক্ত লোকসকলে পুনৰ আহোম ৰাজবংশ প্ৰতিষ্ঠাৰ কাৰণে চেষ্টা চলাই আছিল। সেয়ে হেৰোৱা মান-সন্মানৰ লগতে সকলো সা-সুবিধা পোৱাৰ আশাৰে অনেক লোকে ইংৰাজক অসমৰ পৰা খেদি পুনৰ ৰাজতন্ত্ৰ ঘূৰাই পোৱাৰ কাৰণে ইংৰাজ বিৰোধী কার্যকলাপত লিপ্ত হয়। এই লোকসকলৰ ভিতৰত গোমধৰ কোঁৱৰ বিদ্ৰোহ আছিল অন্যতম।

গোমধৰ কোঁৱৰ আছিল আহোম ৰাজবংশৰ এজন কোঁৱৰ আৰু বৃটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে বিদ্রোহ কৰা প্ৰথম অসমীয়া। মানক খেদিবলৈ আহি বৃটিছে অসমত বৰপীৰা পাৰি বহাত স্বাধীনচিতীয়া অসমীয়া মানুহ অসন্তুষ্ট হ'ল। তাৰোপৰি আহোম ৰাজপৰিয়ালে আৰু অন্যান্য ডা-ডাঙৰীয়া সকলে আগৰে পৰা ভোগ কৰি অহা সা-সুবিধাৰ পৰা বঞ্চিত হোৱাত তেওঁলোক বৃটিছৰ বিৰুদ্ধে জাগি উঠিল। ইংৰাজৰ শাসন ওফোৰাই পেলাবলৈ তেওঁলোকে গোপনে ষড়যন্ত্ৰ কৰিব ধৰিলে আৰু এই ষড়যন্ত্ৰৰ নেতা হ'ল গোমধৰ কোঁৱৰ।

বিদ্রোহীসকলে গোমধৰ কোঁৱৰক আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰজা বুলি ঘোষণা কৰিছিল। গোমধৰ কোঁৱৰে বুজাই-বঢ়াই আৰু দৰকাৰ হ'লে বল প্রয়োগ কৰি হ'লেও এচৰ চুবুৰীয়া প্ৰজাসকলৰ দলবদ্ধ কৰি লৈছিল। বিদ্রোহীসকলে ইতিমধ্যে উজনি অসমৰ ৰাজধানী ৰংপুৰ নগৰৰ কিছুমান লোকোকো তেওঁলোকৰ ফলীয়া কৰি লৈছিল। ১৮২৬ খ্রীঃ২ নৱেম্বৰ মাহৰ শেষৰ ফালে বিদ্রোহীসকলে সকলো আয়োজন প্রস্তুত কৰি মৰিয়নীত উপস্থিত হৈছিল। বিদ্রোহীসকলৰ বিৰুদ্ধে নিউৱিল চাহাবে এটা সৈন্যদল পঠালে সামান্য যুজঁৰ পাছতে গোমধৰ নগাপাহাৰলৈ পলাই গ'ল আৰু তেওঁৰ সতীৰ্থসকলৰ সৰহ ভাগেই বন্দী হ'ল। কেইদিনমান নগা পাহাৰত অনাই বনাই ঘূৰি ফুৰি অৱশেষত তেওঁ বৃটিছ সৈন্যদলৰ নায়ক লেফটেনেন্ট ৰথফোৰ্ডৰ ওচৰত আত্মসম্পণ কৰিলে। পাছত বিচাৰত গোমধৰ কোঁৱৰক প্ৰাণদণ্ডৰ আদেশ দিয়ে, কিন্তু বয়স কম হোৱাত তেওঁক সাতবছৰ শ্রমহীন কাৰাদণ্ড দিয়ে। গোমধৰ কোঁৱৰৰ বিদ্ৰোহ ব্যৰ্থ হ'লেও তেওঁ ভবিষ্যতে অসমত বিদ্রোহ হোৱাত যথেষ্ট অনুৰূপ যোগালে।

৪। ১৮৫৭-৫৮ চনৰ বিদ্ৰোহৰ কাৰণ সম্পর্কে চমুকৈ আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ ১৮২৬ চনৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ চৰ্ত অনুসৰি অসম দেশ ইংৰাজৰ অধীন হয় আৰু অসমত ইংৰাজৰ শাসন প্রতিষ্ঠা হয়। কিন্তু ইংৰাজসকলৰ নতুন শাসন ব্যৱস্থাই অতি কম সময়ৰ ভিতৰত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ লগতে অসমৰ জনসাধাৰণকো অসন্তুষ্ট কৰি তোলে। মোৱামৰীয়া বিদ্রোহ আৰু মানৰ আক্ৰমণৰ দ্বাৰা পীড়িত অসমীয়া জনসাধাৰণে ইংৰাজসকলৰ পৰা ভাল শাসন আশা কৰিছিল। কিন্তু ইয়াৰ বিপৰীতে ইংৰাজসকলে অসমীয়া জনসাধাৰণৰ ওপৰত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, অর্থনৈতিক আদি সকলো দিশৰ ফালৰ পৰা নতুন শোষণ নীতি আৰম্ভ কৰি অসমীয়া জনসাধাৰণক দুগুণে অতিষ্ঠ কৰে। ইয়াৰ ফলত ইংৰাজৰ প্ৰতি অসমীয়া মানুহৰ মন বিদ্রোহী হৈ উঠে। সেয়ে ভাৰতৰ আন আন ঠাইত সংঘটিত হোৱা ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্রোহত অসমৰ জনসাধাৰণে অংশগ্রহণ কৰিছিল। অৱশ্যে অসমত সংঘটিত হোৱা চিপাহী বিদ্ৰোহৰ কাৰণসমূহ ভাৰতীয় পটভূমিতকৈ অলপ বেলেগ ধৰণে আলোচনা কৰিব পাৰি। তলত কাৰণসমূহ আলোচনা কৰা হ'ল।

(ক) সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ ক্ষোভ: ইংৰাজসকলৰ নতুন অর্থনৈতিক শোষণে অসমৰ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ লোকক অতি ক্ষোভিত কৰি তুলিছিল। ইংৰাজসকলৰ ছত্ৰছায়াত শাসনভার চলোৱা পুৰন্দৰ সিংহ এজন দুৰ্বল ৰজা আছিল। পুৰন্দৰ সিংহই যাতে স্বেচ্ছাই শাসনভাৰ ত্যাগ কৰে তাৰ কাৰণে তেওঁ বহন কৰিব নোৱাৰা পৰিমাণৰ কৰৰ বোজা জাপি দিছিল আনহাতে এই কৰৰ বোজা সাধাৰণ শ্ৰেণী বা খেতিয়ক শ্ৰেণীৰ ওপৰত পৰিছিল। নতুন নতুন কৰৰ বোজা সহিব নোৱাৰি আনকি বহুতো কৃষকে ৰাজ্য ত্যাগ কৰি পলায়ন কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। সেয়ে পিছলৈ এই বিক্ষুব্ধ লোকসকলে অসমৰ পৰা ইংৰাজসকলক খেদি পঠোৱাৰ উদ্দেশ্যে চিপাহী বিদ্রোহত অংশগ্রহণ কৰিছিল।

(খ) মধ্যবিত্ত আৰু অভিজাত শ্ৰেণীৰ ক্ষোভ: অসমৰ মধ্যবিত্ত আৰু অভিজাত শ্ৰেণীও নতুন ইংৰাজ শাসনৰ ওপৰত অসন্তুষ্ট হয়। আহোমৰ শাসন কালত এইসকল লোকে সকলো কৰৰ পৰা মুক্ত হৈ জীৱন-যাপন কৰাৰ সুবিধা লাভ কৰিছিল। কিন্তু নতুন শাসনে সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ লগতে তেওঁলোকেও চৰকাৰক বিভিন্ন কৰ দিব লগা হৈছিল ইয়াৰ উপৰি ইংৰাজ চৰকাৰে জাতি, বৰ্ণ নির্বিশেষে সকলো শ্ৰেণীৰ লোককে এক কৰি বুলি এই দুই শ্রেণীয়ে ভয় কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ সামাজিক মর্যাদাও বিনাট হ'ব বুলি ভাবিছিল। ইয়াৰ উপৰি যুগ যুগ ধৰি চাকৰ-নাকৰ, লগুৱা লিক্‌চৌৰ ওপৰ নিৰ্ভৰ কৰি বিনা কষ্টে জীৱন-নিৰ্বাহ কৰি থকাসকলে যেতিয়া দেখিলে ইংৰাজ চৰকাৰে সিবোৰৰ বিৰোধিতা কৰি দাস প্রথা, সতীদাহ প্রথা উঠাই দিছে, স্বাভাৱিকতে ইংৰাজ অধীনত তেওঁলোকৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অৱস্থাৰ অনতি পলমে অৱনতি ঘটি বুলি তেওঁলোক দৃঢ় হৈছিল। সেয়ে মধ্যবিত্ত আৰু অভিজাত শ্রেণীয়েও ইংৰাজ বিদ্বে মনোভাব পোষণ কৰিছিল।

(গ) ধর্মীয় নীতিঃ আহোম স্বৰ্গদেউসকলে পৃষ্ঠপোষকতা কৰাৰ দৰে কামাখ্যা মন্দির আৰু তেনে ধর্মীয় অনুষ্ঠানলৈ ইংৰাজসকলে অনুদান আদি আগবঢ়োৱাত ব্রাহ্মণ পুৰোহিত আদি লোকসকলৰ প্ৰভাৱ হ্রাস পাই দেশত ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ কমি যাব বুলিও সকলো প্রজাম মনত ইংৰাজ বিৰোধী ভাব জাগি উঠিছিল।

(ঘ) ইংৰাজৰ নিয়োগ নীতিঃ সেই সময়ৰ ইংৰাজৰ নিয়োগ নীতিও অভিজাত শ্রেণীর স্বার্থবিৰোধী আছিল। লিখা-পঢ়াৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়া যিকোনো শ্ৰেণীৰ লোককে বিশেষকৈ অনা অসমীয়া বঙালী লোকক কামত নিয়োগ কৰিছিল। তাৰ ফলত স্বাভাৱিকতে স্থানীয় অভিজাত শ্ৰেণীৰ লোকসকল ক্ষুণ্ণ হয়। এনে এটা পৰিস্থিতিৰ অন্ত পেলোৱাৰ কাৰণে ৰজা চন্দ্ৰকান্ত সিংহ আৰু পুৰন্দৰ সিংহ উভয়েই চিন্তা কৰিছিল। কিন্তু দুয়োজনৰ মৃত্যু হোৱাত তেওঁলোকৰ আশা পূৰণ নহ'ল। পুৰন্দৰ সিংহৰ নাতিয়েক কন্দপেশ্বৰ সিংহ সেই সময়ত সৰু আছিল যদিও আগৰ পৰা অভিজাত শ্ৰেণীৰ সা-সুবিধাতে জীৱন-নিৰ্বাহ কৰা ৰাজবিষয়া মণিৰাম বৰভাণ্ডাৰ বৰুৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ অসমত ইন্দ্ৰবংশীয় ৰাজত্বৰ পুনৰ সপোন দেখিছিল।

(ঙ) দাস প্রথাৰ অৱসান: ১৮৪৩ চনত অসমত প্ৰাচীন কালৰ পৰা চলি অহা দাস প্রথা ইংৰাজে নিষিদ্ধ কৰে। ইংৰাজ চৰকাৰৰ এনে কাৰ্যই সমাজৰ এক শ্ৰেণীৰ মাজত ক্ষোভৰ সৃষ্টি কৰে। কাৰণ ব্রাহ্মণ, পুৰোহিতসহ অসমৰ অভিজাত শ্ৰেণীটো বন্দী-বেটী, বন্ধা-ভটুৱা, লগুৱা-লিকছৌ আদি ৰখাৰ পৰা বঞ্চিত হোৱাত তেওঁলোকৰ পামত কৃষি কাৰ্যকে ধৰি অন্যান্য শাৰীৰিক পৰিশ্ৰম কৰা লোকৰ অভাৱ ঘটে। ইয়াৰ ফলত এই শ্ৰেণীৰ লোকসকল নানা সমস্যাৰ সন্মুখীন হ'বলগা হয়। ইয়াৰ উপৰি এই শ্ৰেণীৰ লোকৰ মর্যাদা ৰাতিটোৰ ভিতৰতে সাধাৰণ শ্ৰমজীৱী লোকৰ শাৰীলৈ নমাই আনিছিল। তেওঁলোকে সামাজিক মর্যাদা আৰু প্ৰতিপত্তি হেৰুৱাই মূল্যহীন হৈ পৰে।

(চ) অসমীয়া লোকৰ হাতত ৰাজহ বিভাগৰ দায়িত্ব অর্পণঃ ইংৰাজসকল অসমলৈ অহাৰ পিছত ফুকন, বৰুৱা, ৰাজখোৱা আদি লোকৰ হাতত ৰাজহ সংগ্রাহক হিচাপে মৌজাদাৰক দায়িত্ব দিছিল। কিন্তু সময় যোৱাৰ লগে লগে অসমীয়া লোকৰ ওপৰত ইংৰাজৰ বিশ্বাস ভংগ হয়। ফলত অসমৰ ভালেমান অঞ্চলত শ্রীহট্টৰ বঙালী, মাৰোৱাৰী লোকৰ হাতত মৌজাদাৰৰ দায়িত্ব অর্পণ কৰে। এনে কাৰ্যই অসমীয়া লোকক অসন্তুষ্ট কৰি তোলে।

৫। অসমত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ সংঘটিত কৰা পৰিস্থিতিৰ ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰঃ ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ সূচনা হোৱা সময়ত মণিৰাম দেৱান নিজৰ লগতে কন্দপেশ্বৰ সিংহৰ প্ৰতিবেদনলৈ কলিকতাত উপস্থিত আছিল। বিদ্রোহৰ ফলত বাহাদুৰছাহ হিন্দুস্থানৰ সম্ৰাট হোৱা আৰু দেশীয় জমিদাৰ বা ৰজাসকলে নিজৰ নিজৰ ৰাজ্য পুনৰ ঘূৰাই পোৱাৰ বাতৰি শুনিবলৈ পাই, তেওঁ অসমতো তেনে এক বিদ্ৰোহৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এই ক্ষেত্রত তেওঁক সিদ্ধান্ত গ্রহণত অৰিহণা যোগাইছিল তেওঁৰ কলিকতীয়া বন্ধু ৰাজাগুৰু দাস, নীলমণি মিত্র, কুঞ্জবিহাবী মল্লিক, ৰাজেন্দ্ৰ দত্ত আদি বহুতো।

ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ জুই যেনেদৰে জ্বলি উঠিছিল, অসমত তেনে হ'বলৈ নেপালে। সাংগঠনিক দিশত কিছুদূৰ আগবাঢ়িলেও, বিচক্ষণ নেতৃত্ব আৰু সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ অভাৱত অসমত আৰাম্ভণিৰ পূৰ্ব্বেই এই বিদ্রোহ মষিমূৰ হৈছিল।

কিন্তু তথাপি সাংগঠনিক প্রক্রিয়াতে থাকিলেও, অসমত হোৱা বিদ্ৰোহৰ নিজস্ব বৈশিষ্ট্য নথকা নহয়। ভাৰতত অন্যান্য ঠাইত যিদৰে সিংহাসনচ্যুত ৰজা বা প্রাচীন অভিজাত শ্ৰেণীটোৱে বিদ্ৰোহৰ নেতৃত্ব দিছিল, অসমত তেনে হোৱা নাছিল। ৰজাঘৰীয়া আৰু প্রাচীন সম্ভ্রান্ত বংশীয় লোকসকলৰ সমৰ্থন থাকিলেও কর্তৃত্বশীল নেতৃত্ব দিব পৰাকৈ তেওঁলোক সাজু নাছিল। ইংৰাজৰ সহায়ত নতুনকৈ উঠি অহা মধ্যবিত্ত শ্রেণীটোহে প্রকৃততে ইয়াৰ গুৰিত আছিল আৰু মণিৰাম দেৱান আছিল তাৰেই প্রতিনিধি।

৬। কি কি কাৰণত অসমত ১৮৫৭-৫৮ চনৰ বিদ্ৰোহ ব্যর্থ হৈছিল আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষৰ আন আন ঠাইৰ দৰে অসমৰ চিপাহী বিদ্রোহেও সফলতা লাভকৰিব পৰা নাছিল। ৰাজনৈতিক আৰু সাংগঠনিক প্রচেষ্টাৰ পিছতো মণিৰাম দেৱান আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকলে উত্তৰ ভাৰতৰ দৰে অসমত চিপাহী বিদ্ৰোহৰ জুই জ্বলাবলৈ সক্ষম নহ'ল।

প্ৰথমতেই অসমৰ বিদ্ৰোহীসকলৰ সংখ্যা অতি তাকৰিয়া আছিল। মণিৰাম দেৱানৰ সমর্থকসকল যোৰহাট আৰু শিৱসাগৰতে সীমাবদ্ধ আছিল। নগাঁও, কামৰূপ আৰু গুৱাহাটীত বিশেষ সমর্থন লাভ কৰা নাছিল।

দ্বিতীয়তে বিদ্ৰোহৰ নেতাসকলৰ সময় জ্ঞান নাছিল কিয়নো তেওঁলোকে প্রস্তুতি সম্পূৰ্ণ কৰিও সময়ত কাৰ্যকৰী কৰা নাছিল। যাৰ ফলত ইংৰাজ চৰকাৰে প্ৰতিৰক্ষাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে যথেষ্ট সময় লাভ কৰিছিল।

তৃতীয়তে, বিদ্ৰোহৰ মুখ্য সংগঠক মণিৰাম দেৱান বিদ্রোহস্থলীৰপৰা বহু যোজন দূৰৈত অৱস্থান কৰিছিল। সেই সময়ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত কলিকতা অসমৰপৰা বহু দূৰৈত আছিল আৰু তাৰপৰা চিঠি-পত্ৰৰ যোগেদি বা আদেশ পঠিয়াই বিদ্রোহ পৰিচালিত কৰাটো বাস্তৱসন্মত নাছিল। মণিৰাম দেৱান যিমান সোনকালে পাৰে কলিকতাৰপৰা উভতি আহিব লাগিছিল। প্রশাসনিক অভিজ্ঞতা থাকিলেও বিদ্ৰোহৰ নেতৃত্বৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় দক্ষতা দেৱানৰ নাছিল। বিদ্ৰোহৰ নেতৃত্ব দিয়াজনে প্রতিপক্ষক দুৰ্বল বুলি অৱজ্ঞা কৰা বা ক্ষমতা তথা বুদ্ধিমত্তাক হেয়জ্ঞান কৰিলে কি পৰিণাম হয় মণিৰাম দেৱান তাৰ এটি উৎকৃষ্ট নিদর্শন আছিল।

চতুৰ্থতে সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণীৰ মানুহকে বিদ্ৰোহত জড়িত কৰিবলৈ মণিৰাম দেৱান তথা তেখেতৰ সহযোগীসকলে কোনো প্রচেষ্টা হাতত লোৱা নাছিল। নগাঁও আৰু গুৱাহাটীত অসমৰ নতুন মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ লোকসকল বিদ্ৰোহৰ প্ৰতি অলপো সহানুভূতিশীল নাছিল। সেই সময়ত নতুনকৈ বিকশিত হৈ উঠা মধ্যবিত্ত অসমীয়া বুদ্ধিজীৱী শ্ৰেণীৰ লোকসকলে বাঙালী মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ জীৱনধাৰাৰ প্ৰতিহে বেছি আকৰ্ষিত হৈছিল। পুৰণি আহোম ৰাজতান্ত্রিক শাসন ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ পুনৰাই উভতি যোৱাৰ কোনো ইচ্ছা তেওঁলোকৰ নাছিল। গতিকে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহত অসমৰ এই শ্ৰেণীৰ লোকে কোনো সমর্থন বা সহানুভূতি প্ৰদৰ্শন কৰা নাছিল । ফলত অসমত বিদ্ৰোহৰ বুৰবুৰণিহে হৈছিল, বিস্ফোৰণ ঘটিবলৈ পোৱা নাছিল।

পঞ্চমতে, অসমৰ বিদ্ৰোহীসকলে তেওঁলোকৰ কাৰ্যপন্থাৰ গোপনীয়তা ৰক্ষা কৰাত ব্যর্থ হৈছিল। ফলস্বৰূপে সমগ্ৰ পৰিকল্পনা ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ অৱগত হৈছিল আৰু বিদ্রোহ নির্মূল কৰাত চৰকাৰ সফল হৈছিল।

ষষ্ঠতে, অসমৰ বিদ্ৰোহীসকলে প্রয়োজন অনুযায়ী অস্ত্র-শস্ত্ৰৰ যোগান পোৱা নাছিল। মণিৰাম দেৱানে যদিও অস্ত্ৰৰ যোগান দিয়াৰ কথা আছিল, কিন্তু তাৰ আগতেই তেওঁ ধৰা পৰিছিল।

শেষত, ভাৰতবৰ্ষৰ অন্যান্য প্ৰান্তৰ দৰে অসমতো ব্ৰিটিছ সৈন্য বাহিনীত থকা ভাৰতীয় সৈন্যই মূল চালিকাশক্তি হিচাপে বিদ্রোহত অংশ লোৱা নাছিল। অসমৰ বিদ্ৰোহীসকলে মিৰাট, দিল্লী, লক্ষ্ণৌ আদিৰ দৰে চিপাহীসকলৰ সমৰ্থন আদায় কৰিব পৰা নাছিল।