MSBSHSE Class 8 History Chapter 14 Answer | Maharashtra MSBSHSE Class 8 History Lesson 14 Answer 2025-2026 |

 Chapter- 14    महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती    

1. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ कशासाठी सुरू झाली?

उत्तर: संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ मराठी भाषिक लोकांसाठी स्वतंत्र महाराष्ट्र राज्य निर्माण करण्यासाठी सुरू झाली.

2. नागपूर येथे कोणत्या अधिवेशनाची परंपरा होती?

उत्तर: नागपूर येथे सेवेत असलेल्या नोकर्‍यांच्या संघांची आणि महाराष्ट्र विधानसभेच्या वार्षिक अधिवेशनाची परंपरा होती.

3. मराठी भाषिकांच्या मागणीचे मुख्य कारण काय होते?

उत्तर: मराठी भाषिक लोकांना मुंबईसह स्वतंत्र महाराष्ट्र राज्य हवे होते, ही त्यांची मुख्य मागणी होती.

4. मुंबईत मोठी सभा कुठे भरली होती?

उत्तर: मुंबईत कामगार मैदानावर मोठी सभा भरली होती.

5. त्या सभेत शंकरराव देव यांनी काय सांगितले?

उत्तर: शंकरराव देव यांनी महाराष्ट्रापासून मुंबई वेगळी करण्यास आपण प्राणपणाने विरोध करू असे सांगितले.

6. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत महिलांचा सहभाग कसा होता?

उत्तर: अनेक महिलांनी उत्स्फूर्तपणे चळवळीत भाग घेतला आणि आंदोलनाला बळ दिले.

7. या आंदोलनात सहभागी झालेल्या काही महिलांची नावे सांगा.

उत्तर: सुमतीबाई गोरे, इन्सत चुगंताई, दुर्गा भागवत, तारा रेड्डी, चारुशीला गुप्ते, कमलाताई मोरे, सुलताना जोहरी इत्यादी महिलांनी आंदोलनात भाग घेतला.

8. ७ नोव्हेंबर १९५५ रोजी काय घडले?

उत्तर: ७ नोव्हेंबर १९५५ रोजी कामगारांची मोठी सभा झाली.

9. त्या सभेत कोणत्या राजकीय पक्षांनी भाग घेतला?

उत्तर: कम्युनिस्ट, प्रजा समाजवादी, समाजवादी, शेतकरी कामगार पक्ष आणि जनसंघ अशा अनेक पक्षांनी भाग घेतला.

10. त्या सभेचे अध्यक्ष कोण होते?

उत्तर: त्या सभेचे अध्यक्ष कॉ. श्रीपाद अमृत डांगे होते.

11. एस. एम. जोशी यांनी काय ठराव मांडला?

उत्तर: एस. एम. जोशी यांनी मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्र व्हावा असा ठराव मांडला.

12. मराठी भाषिक जनतेत कोणती भावना वाढत होती?

उत्तर: मराठी भाषिक जनतेत असंतोष आणि आंदोलनाची भावना वाढत होती.

13. विधानसभेकडे कोणाच्या नेतृत्वाखाली मोर्चा निघाला?

उत्तर: सेनापती बापट यांच्या नेतृत्वाखाली विधानसभेकडे मोठा मोर्चा निघाला.

14. त्या वेळी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री कोण होते?

उत्तर: त्या वेळी मोरारजी देसाई हे मुख्यमंत्री होते.

15. सरकारने आंदोलन रोखण्यासाठी काय केले?

उत्तर: सरकारने बंदी आदेश काढले आणि पोलिसांनी लाठीमार व अश्रुधुराचा वापर केला.

16. कामगार मैदानावर किती लोकांची सभा झाली?

उत्तर: सुमारे ५० हजार लोकांच्या उपस्थितीत सभा झाली.

17. कॉ. डांगे यांनी काय मार्गदर्शन केले?

उत्तर: कॉ. डांगे यांनी संयुक्त महाराष्ट्राच्या मागणीसाठी जनतेला मार्गदर्शन केले.

18. आंदोलन अधिक वेगवान करण्यासाठी काय निर्णय झाला?

उत्तर: २१ नोव्हेंबर १९५५ रोजी एक दिवसाचा लाक्षणिक संप करण्याचा निर्णय झाला.

19. संयुक्त महाराष्ट्र समितीची स्थापना कधी झाली?

उत्तर: ६ फेब्रुवारी १९५६ रोजी संयुक्त महाराष्ट्र समितीची स्थापना झाली.

20. समितीच्या स्थापनेची सभा कुठे झाली?

उत्तर: पुण्यातील टिळक स्मारक मंदिरात सभा झाली.

21. संयुक्त महाराष्ट्र समितीचे अध्यक्ष कोण होते?

उत्तर: केशवराव जेधे हे समितीचे अध्यक्ष होते.

22. समितीचे उपाध्यक्ष कोण होते?

उत्तर: डॉ. त्र्यंबक राव नरवणे हे उपाध्यक्ष होते.

23. समितीचे सचिव कोण होते?

उत्तर: एस. एम. जोशी हे समितीचे सचिव होते.

24. समितीच्या स्थापनेत कोणत्या नेत्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली?

उत्तर: ग. त्र्यं. माडखोलकर, आचार्य प्र. के. अत्रे, मधु दंडवते, प्रबोधनकार ठाकरे यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली.

25. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत कोणत्या नेत्यांनी मोठे योगदान दिले?

उत्तर: सेनापती बापट, क्रांतिसिंह नाना पाटील, लालजी पेंडसे, अहिल्याबाई रांगणेकर यांनी मोठे योगदान दिले.

26. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ कुठपर्यंत पोहोचली?

उत्तर: ही चळवळ महाराष्ट्रातील खेड्यापाड्यांपर्यंत पोहोचली.

27. आंदोलनाच्या वेळी काय घटना घडली?

उत्तर: आंदोलनाच्या वेळी पोलिसांच्या गोळीबारात १०६ लोक हुतात्मा झाले.

28. हुतात्म्यांच्या स्मरणार्थ काय उभारले गेले?

उत्तर: मुंबईतील फ्लोरा फाउंटनजवळ हुतात्मा स्मारक उभारले गेले.

29. द्विभाषिक मुंबई राज्य कधी अस्तित्वात आले?

उत्तर: १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी द्विभाषिक मुंबई राज्य अस्तित्वात आले.

30. या निर्णयामुळे जनतेत काय प्रतिक्रिया उमटली?

उत्तर: या निर्णयामुळे जनतेत प्रचंड असंतोष निर्माण झाला.

31. संयुक्त महाराष्ट्राची मागणी का वाढत होती?

उत्तर: मराठी भाषिक लोकांना त्यांच्या भाषेवर आधारित स्वतंत्र राज्य हवे होते.

32. आंदोलनात कामगारांची भूमिका काय होती?

उत्तर: कामगारांनी मोठ्या सभांमध्ये सहभागी होऊन आंदोलनाला बळ दिले.

33. आंदोलनात विद्यार्थ्यांचा सहभाग कसा होता?

उत्तर: विद्यार्थ्यांनी मोर्चे, सभा आणि संपांमध्ये सक्रिय सहभाग घेतला.

34. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीचे मुख्य उद्दिष्ट काय होते?

उत्तर: मुंबईसह स्वतंत्र महाराष्ट्र राज्य निर्माण करणे हे मुख्य उद्दिष्ट होते.

35. या चळवळीचा महाराष्ट्रावर काय परिणाम झाला?

उत्तर: या चळवळीमुळे मराठी भाषिकांच्या एकतेची भावना बळकट झाली.

36. आंदोलनाला लोकांचा पाठिंबा का मिळाला?

उत्तर: कारण ही चळवळ मराठी जनतेच्या हक्कासाठी होती.

37. या चळवळीचे ऐतिहासिक महत्त्व काय आहे?

उत्तर: या चळवळीमुळे महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती झाली.

38. आंदोलनात महिलांचा सहभाग का महत्त्वाचा होता?

उत्तर: महिलांच्या सहभागामुळे आंदोलन अधिक व्यापक व शक्तिशाली झाले.

39. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीतील हुतात्म्यांचे योगदान काय आहे?

उत्तर: त्यांच्या बलिदानामुळे महाराष्ट्र राज्याच्या निर्मितीचा मार्ग मोकळा झाला.

40. या धड्याचा मुख्य संदेश काय आहे?

उत्तर: लोकांच्या एकजुटीने आणि संघर्षाने मोठे उद्दिष्ट साध्य करता येते.

Answer by Dimpee Bora