Chapter 1


1. सूरदास यांचा जन्म कधी झाला?

उत्तर: संवत् 1540 मध्ये.


2. सूरदासांचे जन्मस्थान कोणते मानले जाते?

उत्तर: आग्रा आणि मथुरा दरम्यानचे रूनुकता ग्राम.


3. काही विद्वान सूरदासांचे जन्मस्थान कोणते मानतात?

उत्तर: दिल्लीजवळचे 'सीही' गाव.


4. सूरदासांचे वडिलांचे नाव काय होते?

उत्तर: रामदास.


5. सूरदास कोणत्या पंथाशी संबंधित होते?

उत्तर: वल्लभाचार्य यांच्या पुष्टिमार्ग पंथाशी.


6. सूरदासांना कोणत्या भावाने कृष्णभक्ती केली?

उत्तर: सुरुवातीला दास्य भाव, नंतर सख्य भाव.


7. सूरदासांची प्रमुख रचना कोणती आहे?

उत्तर: सूरसागर.


8. सूरदासांनी कोणत्या भाषेचा वापर केला?

उत्तर: ब्रजभाषा.


9. सूरदास जन्मतः अंध होते का?

उत्तर: ह्याबाबत मतभेद आहेत, बहुतेक मतांनुसार ते नंतर अंध झाले.


10. 'या माया झूठी...' या ओळींचा अर्थ काय?

उत्तर: मायेमुळे दोन्ही डोळे अंध झाले, म्हणजेच मोहाने विवेक हरपला.


 11. राधिका कृष्णाला कसे ओळखते आहे?

उत्तर: तो ब्रजमधील दही-माखन चोरी करणारा आहे म्हणून.


12. राधिकेच्या ओळींमध्ये व्याज-स्तुती कशी आहे?

उत्तर: ती कृष्णाच्या चोरीच्या सवयींना चतुरपणे मजेशीर शैलीत सांगते.


13. ‘सुनत रहति स्रवननि नंद ढोटा’ या ओळींचा अर्थ काय?

उत्तर: ती नंदलालाच्या गोष्टी ऐकत असते.


14. ‘खेलन चलो संग मिलि जोरी’ या ओळीचा अर्थ काय?

उत्तर: कृष्ण राधिकेला एकत्र खेळण्यासाठी आमंत्रण देतो.


15. ‘मधुकर स्याम हमारे चोर’ या पदात गोपी काय म्हणते?

उत्तर: कृष्ण तिच्या मनाचा चोर आहे.


16. गोपीचे मन कृष्णाने कसे चोरले?

उत्तर: फक्त एक कटाक्ष टाकून.


17. ‘दै गए हँसनि अँकोर’ या ओळीचा अर्थ काय?

उत्तर: कृष्ण हसून सगळं प्रेम घेऊन निघून गेला.


18. भ्रमरगीत म्हणजे काय?

उत्तर: गोपिकांचा उद्धवाशी संवाद.


19. ‘संदेसनि मधुबन कूप भरे’ या पदात गोपिकांचे दु:ख कसे व्यक्त होते?

उत्तर: कृष्ण संदेशही पाठवत नाही व परतही येत नाही.


20. सूरदासांनी गोपिकांचे दुःख कसे मांडले आहे?

उत्तर: करुणा व व्यंग यांच्या संमिश्रतेने.


21. ‘ऊधी मन माने की बात’ या पदात सूरदास काय सांगतात?

उत्तर: आस्थेनेच ईश्वरप्रेम समजते, ज्ञानाच्या अहंकाराने नाही.


22. सूरदासांच्या पदांमध्ये प्रमुख भाव कोणता आहे?

उत्तर: भक्तिरस – विशेषतः वात्सल्य व सख्यभाव.


23. ‘पकरे हुते हृदय उर अंतर’ या ओळींमधील प्रेमाचा अर्थ काय?

उत्तर: कृष्ण गोपींच्या हृदयात गूढ प्रेमाने बसलेला आहे.


24. गोपी उद्धवाच्या तत्त्वज्ञानाला का नाकारतात?

उत्तर: कारण त्यांनी प्रत्यक्ष प्रेम अनुभवलं आहे, केवळ शाब्दिक ज्ञान नव्हे.


25. सूरदासांची शैली कशी आहे?

उत्तर: भावगर्भ, सहज, गेय, ब्रजभाषेतील सुंदर वर्णनांनी युक्त.