BSER Class 9 Sanskrit Chapter 12 Answer | Rajasthan BSER Class 9 Sanskrit Lesson 12 Answer 2025-2026 |

 Chapter- 12        वाङ्मनः प्राणस्वरूपम्      

(1) प्रश्नः ‘तुमुन्’ प्रत्ययः किमर्थं प्रयुज्यते ?

उत्तरम्‌: क्रियायाः उद्देश्यार्थे ‘तुमुन्’ प्रत्ययः प्रयुज्यते।

(2) प्रश्नः ‘प्रच्छ् + तुमुन्’ इत्यस्य रूपं किम् ?
उत्तरम्‌: प्रष्टुम्।

(3) प्रश्नः ‘श्रु’ धातोः ‘तुमुन्’ रूपं किम् ?
उत्तरम्‌: श्रोतुम्।

(4) प्रश्नः ‘वन्द्’ धातोः ‘तुमुन्’ रूपं किम् ?
उत्तरम्‌: वन्दितुम्।

(5) प्रश्नः ‘पठ्’ धातोः ‘तुमुन्’ रूपं किम् ?
उत्तरम्‌: पठितुम्।

(6) प्रश्नः ‘कृ’ धातोः ‘तुमुन्’ रूपं किम् ?
उत्तरम्‌: कर्तुम्।

(7) प्रश्नः ‘विज्ञा’ धातोः ‘तुमुन्’ रूपं किम् ?
उत्तरम्‌: विज्ञातुम्।

(8) प्रश्नः ‘व्याख्या’ धातोः ‘तुमुन्’ रूपं किम् ?
उत्तरम्‌: व्याख्यातुम्।

(9) प्रश्नः ‘इच्छ’ धातोः लट् लकारे प्रथमपुरुष एकवचनं किम् ?
उत्तरम्‌: इच्छति।

(10) प्रश्नः ‘अस्’ धातोः लङ् लकारे रूपं किम् ?
उत्तरम्‌: आसीत्।

(11) प्रश्नः ‘श्रु’ धातोः लोट् लकारे रूपं किम् ?
उत्तरम्‌: शृणु।

(12) प्रश्नः ‘अस्’ धातोः लोट् लकारे द्विवचनं किम् ?
उत्तरम्‌: भवतम्।

(13) प्रश्नः ‘अस्’ धातोः लङ् लकारे एकवचनं किम् ?
उत्तरम्‌: आसीत्।

(14) प्रश्नः ‘अशितस्य अन्नस्य’ इति सन्धिः किम् ?
उत्तरम्‌: अशितस्यान्नस्य।

(15) प्रश्नः ‘इति + अपि’ इति सन्धिः किम् ?
उत्तरम्‌: इत्यपि।

(16) प्रश्नः ‘का + इयम्’ इति सन्धिः किम् ?
उत्तरम्‌: केयम्।

(17) प्रश्नः ‘नौ + अधीतम्’ इति सन्धिः किम् ?
उत्तरम्‌: नावधीतम्।

(18) प्रश्नः ‘भवति + इति’ इति सन्धिः किम् ?
उत्तरम्‌: भवतीति।

(19) प्रश्नः ‘प्रष्टुम्’ पदस्य अर्थः किम् ?
उत्तरम्‌: प्रश्नं कर्तुम्।

(20) प्रश्नः ‘श्रोतुम्’ पदस्य अर्थः किम् ?
उत्तरम्‌: श्रवणं कर्तुम्।

(21) प्रश्नः ‘कर्तुम्’ पदस्य अर्थः किम् ?
उत्तरम्‌: कार्यं कर्तुम्।

(22) प्रश्नः ‘वन्दितुम्’ पदस्य अर्थः किम् ?
उत्तरम्‌: नमस्कारं कर्तुम्।

(23) प्रश्नः ‘पठितुम्’ पदस्य अर्थः किम् ?
उत्तरम्‌: अध्ययनं कर्तुम्।

(24) प्रश्नः ‘विज्ञातुम्’ पदस्य अर्थः किम् ?
उत्तरम्‌: ज्ञातुम्।

(25) प्रश्नः ‘व्याख्यातुम्’ पदस्य अर्थः किम् ?
उत्तरम्‌: विस्तारतः कथयितुम्।

(26) प्रश्नः ‘इच्छामि’ इति कस्य पुरुषस्य रूपम् ?
उत्तरम्‌: उत्तमपुरुष एकवचनस्य रूपम्।

(27) प्रश्नः ‘भवतम्’ इति कस्य वचनस्य रूपम् ?
उत्तरम्‌: द्विवचनस्य रूपम्।

(28) प्रश्नः ‘आसीत्’ इति कस्य लकारस्य रूपम् ?
उत्तरम्‌: लङ् लकारस्य रूपम्।

(29) प्रश्नः ‘शृणु’ इति कस्य लकारस्य रूपम् ?
उत्तरम्‌: लोट् लकारस्य रूपम्।

(30) प्रश्नः ‘तुमुन्’ प्रत्यययुक्तानि पदानि किमर्थं प्रयुज्यन्ते ?
उत्तरम्‌: क्रियायाः उद्देश्यं दर्शयितुम् प्रयुज्यन्ते।

Answer by Dimpee Bora