BSER Class 6 Sanskrit Chapter 14 Answer | Rajasthan BSER Class 6 Sanskrit Lesson 14 Answer 2025-2026 |

 Chapter- 14         आम्ल द्राक्षाफलम्   

1. प्रश्न: पाठ का नाम क्या है?
उत्तर: पाठ का नाम “आम्लं द्राक्षाफलम्” है।

2. प्रश्न: कः द्राक्षालतां पश्यति?
उत्तर: सः (शृगालः) द्राक्षालतां पश्यति।

3. प्रश्न: सः किम् पश्यति?
उत्तर: सः द्राक्षाफलम् पश्यति।

4. प्रश्न: द्राक्षाफलम् कुत्र दृश्यते?
उत्तर: द्राक्षाफलम् लतासु उपरि उपरि दृश्यते।

5. प्रश्न: द्राक्षाफलं दृष्ट्वा तस्य मुखे किं जायते?
उत्तर: तस्य मुखे रसः जायते।

6. प्रश्न: सः किं कर्तुम् इच्छति?
उत्तर: सः द्राक्षाफलं खादितुम् इच्छति।

7. प्रश्न: सः कथं प्रयत्नं करोति?
उत्तर: सः उत्पतति (उछलति) द्राक्षाफलं प्राप्तुम्।

8. प्रश्न: सः कियतिवारं उत्पतति?
उत्तर: सः एकवारम्, द्विवारम्, त्रिवारम् च उत्पतति।

9. प्रश्न: सः पुनः पुनः किं करोति?
उत्तर: सः पुनः पुनः उत्पतति।

10. प्रश्न: तस्य किम् जायते?
उत्तर: तस्य स्वेदः तथा श्रमः जायते।

11. प्रश्न: सः द्राक्षाफलं प्राप्तुं शक्नोति वा?
उत्तर: न, सः द्राक्षाफलं प्राप्तुं न शक्नोति।

12. प्रश्न: श्रमात् अनन्तरं सः किं कथयति?
उत्तर: सः “आम्लं द्राक्षाफलम्” इति कथयति।

13. प्रश्न: सः किमर्थं “आम्लं द्राक्षाफलम्” इति वदति?
उत्तर: सः द्राक्षाफलं न प्राप्नोति, अतः स्वस्य असफलतां ढाकितुं एवं वदति।

14. प्रश्न: “आम्लं द्राक्षाफलम्” इत्यस्य अर्थः कः?
उत्तर: “आम्लं द्राक्षाफलम्” इत्यस्य अर्थः द्राक्षाफलम् खट्टम् अस्ति।

15. प्रश्न: ततः अनन्तरं सः किं करोति?
उत्तर: ततः अनन्तरं सः पलायते।

16. प्रश्न: कथा का मुख्य पात्र कौन है?
उत्तर: कथा का मुख्य पात्र शृगालः (लोमड़ी) है।

17. प्रश्न: द्राक्षाफलम् कथं दृश्यते?
उत्तर: द्राक्षाफलम् उन्नतस्थाने (ऊँचाई पर) दृश्यते।

18. प्रश्न: सः किमर्थं श्रान्तः भवति?
उत्तर: सः बार-बार उत्पतन् श्रान्तः भवति।

19. प्रश्न: सः किमर्थं द्राक्षाफलं न प्राप्नोति?
उत्तर: द्राक्षाफलं उन्नतस्थाने अस्ति, अतः सः न प्राप्नोति।

20. प्रश्न: सः स्वस्य असफलतां कथं प्रकटयति?
उत्तर: सः द्राक्षाफलं आम्लम् इति कथयित्वा स्वस्य असफलतां प्रकटयति।

21. प्रश्न: अस्य कथायाः शिक्षा का अस्ति?
उत्तर: असफलतां न स्वीकरोति चेत् जनः बहुधा दोषं वस्तुनि आरोपयति।

22. प्रश्न: लोमड़ी का स्वभाव कैसा दर्शाया गया है?
उत्तर: लोमड़ी को चतुर किन्तु बहाना बनाने वाला दिखाया गया है।

23. प्रश्न: द्राक्षाफलम् कस्य प्रतीकः अस्ति?
उत्तर: द्राक्षाफलम् इच्छितवस्तुनः प्रतीकः अस्ति।

24. प्रश्न: कथायां “उत्पतति” शब्द का अर्थ क्या है?
उत्तर: “उत्पतति” का अर्थ है उछलना।

25. प्रश्न: “स्वेदः” का अर्थ क्या है?
उत्तर: “स्वेदः” का अर्थ है पसीना।

26. प्रश्न: “श्रमः” का अर्थ क्या है?
उत्तर: “श्रमः” का अर्थ है थकान।

27. प्रश्न: सः किमर्थं पलायते?
उत्तर: सः असफलतया निराशः भूत्वा पलायते।

28. प्रश्न: कथायां कति वारं उत्पतनं वर्णितम्?
उत्तर: एकवारम्, द्विवारम्, त्रिवारम् तथा पुनः पुनः उत्पतनम् वर्णितम्।

29. प्रश्न: एषा कथा किम् शिक्षयति?
उत्तर: एषा कथा शिक्षयति यत् असफलतायां दोषं अन्यत्र न आरोपयेत्।

30. प्रश्न: अस्य पाठस्य मुख्य सन्देशः कः अस्ति?
उत्तर: मुख्य सन्देशः अस्ति—“असफलतां स्वीकरोति चेत् मनुष्यः प्रगति करोति, अन्यथा बहानानि करोति।”