BSER Class 7 Sanskrit Chapter 12 Answer | Rajasthan BSER Class 7 Sanskrit Lesson 12 Answer 2025-2026 |

 Chapter- 12         पर्यावरणचेतना

1. प्रश्न: पाठ का नाम क्या है?

उत्तर: अस्य पाठस्य नाम “पर्यावरणचेतना” अस्ति। अस्मिन् पाठे पर्यावरणस्य संरक्षणस्य महत्त्वं वर्णितम् अस्ति।

2. प्रश्न: “पर्यावरणचेतना” इत्यस्य अर्थः कः?

उत्तर: “पर्यावरणचेतना” इत्यस्य अर्थः पर्यावरणस्य प्रति जागरूकता तथा संरक्षणभावना।

3. प्रश्न: पर्यावरणे कानि-कानि तत्वानि सन्ति?

उत्तर: पर्यावरणे वायु, जलम्, पृथिवी, आकाशः, वनस्पतयः, जीवजन्तवः च सन्ति।

4. प्रश्न: वायवः कान् इतस्ततः नयन्ति?

उत्तर: वायवः धूलिकणान्, प्रदूषणकारकाणि च इतस्ततः नयन्ति।

5. प्रश्न: के अनिद्रारोगेण विक्षिप्ता इव सन्ति?

उत्तर: जनाः कर्णविस्फोटकध्वनेन अनिद्रारोगेण विक्षिप्ता इव सन्ति।

6. प्रश्न: भारतीयसंस्कृतिः कस्य सम्पोषिका अस्ति?

उत्तर: भारतीयसंस्कृतिः पर्यावरणस्य सम्पोषिका अस्ति।

7. प्रश्न: केषां कृते कठोरदण्डव्यवस्था भवेत्?

उत्तर: वृक्षच्छेदकानां कृते कठोरदण्डव्यवस्था भवेत्।

8. प्रश्न: केषां रोपणं फलदायकम् अस्ति?

उत्तर: वृक्षाणां रोपणं फलदायकम् अस्ति।

9. प्रश्न: वृक्षाणां महत्त्वं किम्?

उत्तर: वृक्षाः जीवनस्य आधाराः सन्ति, ते वायुम् शुद्धं कुर्वन्ति, छायां ददति, फलानि च प्रयच्छन्ति।

10. प्रश्न: “तडागः” इत्यस्य अर्थः कः?

उत्तर: “तडागः” इत्यस्य अर्थः सरोवरः अथवा तालाब।

11. प्रश्न: “द्रुमः” इत्यस्य अर्थः कः?

उत्तर: “द्रुमः” इत्यस्य अर्थः वृक्षः।

12. प्रश्न: “विलुप्ता” इत्यस्य अर्थः कः?

उत्तर: “विलुप्ता” इत्यस्य अर्थः समाप्ता अथवा नष्टा।

13. प्रश्न: “स्वप्राणदानस्य” इत्यस्य अर्थः कः?

उत्तर: “स्वप्राणदानस्य” इत्यस्य अर्थः अपने प्राणों का त्याग।

14. प्रश्न: “आलिङ्गनान्दोलनम्” किम्?

उत्तर: “आलिङ्गनान्दोलनम्” चिपको आन्दोलनम् इति प्रसिद्धम्, यत्र जनाः वृक्षान् आलिङ्ग्य तेषां संरक्षणं कुर्वन्ति।

15. प्रश्न: खेजडलीग्रामे का घटना अभवत्?

उत्तर: खेजडलीग्रामे वृक्षरक्षणार्थं बहवः जनाः स्वप्राणान् त्यक्तवन्तः।

16. प्रश्न: खेजडलीग्रामे कियन्तः जनाः शिरश्छेदनं कारितवन्तः?

उत्तर: खेजडलीग्रामे 363 जनाः शमीवृक्षरक्षणार्थं शिरश्छेदनं कारितवन्तः।

17. प्रश्न: वृक्षरक्षणार्थं स्वप्राणदानस्य घटना कुत्र अभवत्?

उत्तर: सा घटना खेजडलीग्रामे अभवत्।

18. प्रश्न: पर्यावरणदिवसः कदा आयोज्यते?

उत्तर: पर्यावरणदिवसः जूनमासस्य पञ्चमे दिने आयोज्यते।

19. प्रश्न: पर्यावरणदिवसस्य उद्देश्यः कः?

उत्तर: पर्यावरणसंरक्षणस्य जागरूकता प्रसारः एव उद्देश्यः अस्ति।

20. प्रश्न: भारतसर्वकारः पर्यावरणसंरक्षणार्थं कानि अभियानानि चालयति?

उत्तर: भारतसर्वकारः “स्वच्छभारताभियानम्” इत्यादीनि अभियानानि चालयति।

21. प्रश्न: प्रदूषणस्य कारणानि कानि?

उत्तर: प्रदूषणस्य कारणानि औद्योगिकधूमः, वाहनधूमः, वृक्षच्छेदनम् च सन्ति।

22. प्रश्न: वृक्षच्छेदनस्य परिणामः कः?

उत्तर: वृक्षच्छेदनस्य परिणामः पर्यावरणविनाशः भवति।

23. प्रश्न: पर्यावरणसंरक्षणं किमर्थं आवश्यकम्?

उत्तर: पर्यावरणसंरक्षणं जीवनरक्षणार्थं अत्यावश्यकम् अस्ति।

24. प्रश्न: जनाः पर्यावरणं कथं रक्षेयुः?

उत्तर: जनाः वृक्षारोपणेन, प्रदूषणनिवारणेन च पर्यावरणं रक्षेयुः।

25. प्रश्न: जलस्य महत्त्वं किम्?

उत्तर: जलं जीवनस्य आधारः अस्ति, अतः तस्य संरक्षणं आवश्यकम्।

26. प्रश्न: वायोः शुद्धता किमर्थं आवश्यकम्?

उत्तर: वायोः शुद्धता स्वास्थ्यरक्षणार्थं आवश्यकम्।

27. प्रश्न: पृथिव्याः संरक्षणं कथं कर्तव्यम्?

उत्तर: पृथिव्याः संरक्षणं प्रदूषणनिवारणेन तथा वृक्षारोपणेन कर्तव्यम्।

28. प्रश्न: अस्य पाठस्य शिक्षा का?

उत्तर: अस्य पाठस्य शिक्षा यत् पर्यावरणसंरक्षणं सर्वेषां कर्तव्यं अस्ति।

29. प्रश्न: मनुष्यः पर्यावरणे किम् योगदानं दातुं शक्नोति?

उत्तर: मनुष्यः वृक्षारोपणं कृत्वा, स्वच्छतां पालनं कृत्वा योगदानं दातुं शक्नोति।

30. प्रश्न: स्वस्थजीवनाय किम् आवश्यकम्?

उत्तर: स्वस्थजीवनाय स्वच्छं पर्यावरणं अत्यावश्यकम् अस्ति।

Answer by Dimpee