BSER Class 7 Sanskrit Chapter 2 Answer | Rajasthan BSER Class 7 Sanskrit Lesson 2 Answer 2025-2026 |

 Chapter- 2          बुद्धिर्यस्य बलं तस्य?     

1. प्रश्न: पाठ का नाम क्या है?

उत्तर: इस पाठ का नाम “बुद्धिर्यस्य बलं तस्य” है, जिसका अर्थ है कि जिसके पास बुद्धि होती है, उसी के पास वास्तविक बल होता है।

2. प्रश्न: काकः कुत्र वसति स्म?

उत्तर: काकः एकस्मिन् विशाल महावृक्षे निवसति स्म, यत्र सः सुरक्षितरूपेण जीवनं यापयति स्म।

3. प्रश्न: काकः केन सह वसति स्म?

उत्तर: काकः स्वपत्नीया सह महावृक्षे वसति स्म, तयोः जीवनं सुखेन गच्छति स्म।

4. प्रश्न: काकस्य शत्रुः कः आसीत्?

उत्तर: काकस्य प्रमुखः शत्रुः कृष्णसर्पः आसीत्, यः तस्य जीवनं दुःखमयं कृतवान्।

5. प्रश्न: कृष्णसर्पः किं खादति स्म?

उत्तर: कृष्णसर्पः काकस्य नूतनजातान् शावकान् भक्षयति स्म, येन काकः अत्यन्तं दुःखी आसीत्।

6. प्रश्न: काकः कस्य समीपं गतवान्?

उत्तर: काकः स्वस्य मित्रस्य शृगालस्य समीपं गत्वा तस्य साहाय्यं याचितवान्।

7. प्रश्न: काकः शृगालं किम् अवदत्?

उत्तर: काकः शृगालं स्वस्य दुःखपूर्णां कथा निवेदितवान् तथा उपायस्य अन्वेषणं कृतवान्।

8. प्रश्न: शृगालः किम् अकरोत्?

उत्तर: शृगालः काकस्य स्थितिं ज्ञात्वा तस्मै एकं चतुरं उपायं सूचितवान्।

9. प्रश्न: अन्तःपुरस्त्रियः कुत्र आसन्?

उत्तर: अन्तःपुरस्त्रियः राजमहलस्य समीपे स्थिते सरोवरे उपस्थिताः आसन्।

10. प्रश्न: अन्तःपुरस्त्रियः किं कुर्वन्ति स्म?

उत्तर: अन्तःपुरस्त्रियः सरोवरे आनन्दपूर्वकं जलक्रीडां कुर्वन्ति स्म।

11. प्रश्न: काकः किं अपश्यत्?

उत्तर: काकः तत्र एकं बहुमूल्यं सुवर्णनिर्मितं हारं अपश्यत्।

12. प्रश्न: काकः सुवर्णहारं किम् अकरोत्?

उत्तर: काकः तत् सुवर्णहारं स्वचतुर्येण अगृह्णात् तथा तेन स्वकार्यसिद्धिं चिन्तितवान्।

13. प्रश्न: काकः हारं कुत्र नीतवान्?

उत्तर: काकः हारं गृहीत्वा स्वस्य निवासस्थानस्य समीपं नीतवान्।

14. प्रश्न: काकः हारं कुत्र पातितवान्?

उत्तर: काकः हारं महावृक्षस्य कोटरे पातितवान्, यत्र कृष्णसर्पः वसति स्म।

15. प्रश्न: कोटरे कः वसति स्म?

उत्तर: महावृक्षस्य कोटरे एकः भयानकः कृष्णसर्पः निवसति स्म।

16. प्रश्न: हारं दृष्ट्वा के आगच्छन्?

उत्तर: हारं दृष्ट्वा राजभटाः तस्य अन्वेषणार्थं शीघ्रं तत्र आगच्छन्।

17. प्रश्न: राजभटाः किम् अकरोत्?

उत्तर: राजभटाः हारप्राप्तये वृक्षस्य कोटरं खनितवन्तः।

18. प्रश्न: कोटरात् कः निर्गतवान्?

उत्तर: कोटरात् कुपितः कृष्णसर्पः बहिः निर्गतवान्।

19. प्रश्न: कृष्णसर्पः कथं बहिः आगतवान्?

उत्तर: कृष्णसर्पः अत्यन्तक्रोधेन कोटरात् शीघ्रं बहिः आगतवान्।

20. प्रश्न: राजभटाः कृष्णसर्पं कथं मारितवन्तः?

उत्तर: राजभटाः दण्डप्रहारैः कृष्णसर्पं निर्दयतया मारितवन्तः।

21. प्रश्न: काकः किम् प्राप्तवान्?

उत्तर: शत्रुनाशानन्तरं काकः शान्तिं सुखं च प्राप्तवान्।

22. प्रश्न: शृगालः कस्य मित्रम् आसीत्?

उत्तर: शृगालः काकस्य सच्चः मित्रम् आसीत्, यः तस्य संकटे साहाय्यं कृतवान्।

23. प्रश्न: काकः किमर्थं दुःखी आसीत्?

उत्तर: काकः स्वशावकानां नित्यनाशकारणेन अत्यन्तं दुःखी आसीत्।

24. प्रश्न: काकः उपायं कुतः अलभत?

उत्तर: काकः स्वस्य बुद्धिमान् मित्रात् शृगालात् उपायं अलभत।

25. प्रश्न: काकः किमर्थं हारं अपहरत्?

उत्तर: काकः कृष्णसर्पस्य विनाशार्थं चतुरतया सुवर्णहारं अपहरत्।

26. प्रश्न: अन्तःपुरस्त्रियः कस्य हारं त्यक्तवन्ति?

उत्तर: अन्तःपुरस्त्रियः स्वस्य सुवर्णनिर्मितं हारं जलक्रीडाकाले त्यक्तवन्ति।

27. प्रश्न: राजभटाः किमर्थं आगच्छन्?

उत्तर: राजभटाः हरितस्य सुवर्णहारस्य अन्वेषणार्थं तत्र आगच्छन्।

28. प्रश्न: काकस्य बुद्धिः कथम् आसीत्?

उत्तर: काकस्य बुद्धिः अत्यन्तं तीक्ष्णा च चतुरा च आसीत्, येन सः स्वशत्रुं जितवान्।

29. प्रश्न: अस्य पाठस्य शिक्षा का?

उत्तर: अस्य पाठस्य शिक्षा अस्ति यत् बुद्धिः बलात् श्रेष्ठा भवति।

30. प्रश्न: “बुद्धिर्यस्य बलं तस्य” इत्यस्य अर्थः कः?

उत्तर: अस्य वाक्यस्य अर्थः अस्ति—यस्य बुद्धिः अस्ति, स एव शक्तिमान् भवति, न केवलं शारीरिकबलम् महत्वपूर्णम्।

Answer by Dimpee Bora